شعار امسال نيازي به كنفرانس و همايش ندارد/ بحران ارزي خارجي بود/ غربي ها اقتصاد را تنها اهرم فشار مي دانند

به گزارش خبرنگار اقتصادي «خبرگزاري دانشجو»، مناظره دانشجويي با موضوع بررسي مسائل مهم اقتصاد ايران با حضور دانشجويان رشته اقتصادي از دانشگاه هاي مختلف تهران در «خبرگزاري دانشجو» برگزار شد كه مشروح اين مناظره در دو بخش آورده مي شود كه بخش اول به شرح زير است:

 

قاسم نيكجو كارشناس ارشد اقتصاد از دانشگاه علامه و كارشناس بورس در ارتباط با نامگذاري سال جديد گفت: به نظر من، سال 91 يكي از چالشي‌ترين سال‌هاي اقتصادي ايران پس از انقلاب خواهد بود.
 
كارشناس بورس خاطرنشان كرد: ايران زير بار تحريم‌هاي اقتصادي سنگين دشمن است و وضع معيشتي مردم هم تحت‌تاثير قرار گرفته است؛ تحريم‌هايي مثل تحريم سويفت در نظام بانكي و تحريم نفت ايران به عنوان يكي از ارز‌ آور‌ترين كالاهاي صادراتي ايران و يكي از منابع مهم و عمده صادرات ايران در واقع مسئله‌اي را رقم زده است كه سال 91 را بايد آبستن بسياري از حوادث و سختي‌هاي اقتصادي بدانيم.
 
وي با تاكيد بر اينكه بايد با ديد بسيار باز و برنامه منسجم و كارا به اين جنگ اقتصادي با دشمن برويم، افزود: در عرض چند سال اخير مسائل اقتصادي نمود خيلي بيشتري پيدا كرده و كشورهاي غربي براي تحت فشار گذاشتن ايران و رسيدن به مقاصد سياسي خود، از اين ناحيه وارد شده‌اند و مي‌توان گفت نامگذاري 6 سال اخير از طرف رهبر معظم انقلاب نيز به همين دليل بوده است و ما هم براي دفاع در اين زمينه بايد با برنامه پيش برويم.
 
نيكجو نامگذاري سال جديد را به عنوان توليد ملي و حمايت از كار و سرمايه ايراني را حكيمانه دانست و گفت: اين نامگذاري باعث تاثيرات بسيار مثبتي بر بازار بورس و سهام شد.
 
وي ادامه داد: مسئله‌اي كه با آن مواجه هستيم، اين است كه موضوع حمايت از كار و سرمايه ايراني، پايه نظري خوبي داشته چون تحريم‌هايي كه عليه ايران صورت گرفته، اثر مستقيم و بسيار تاثيرگذاري را بر بازار ارزهاي خارجي گذاشته كه يكي از متغيرهاي بسيار مهم در اقتصاد است و بر معيشت مردم شديدا تاثيرگذار است، تبديل پول‌هاي داخلي به خارجي مانند دلار، خروج سرمايه از كشور است، سرمايه اي كه مي توان به وسيله آن براي نيروي كار ايراني اشتغال ايجاد كرد.
 
نيكجو در ارتباط با بازار ارز كشور و رابطه آن با كار و سرمايه ايراني افزود: با اين تلاطم كه در بازار ارز به وجود آمده و مي‌توان گفت بخش اعظمي از آن به خاطر تحريم‌هايي بوده كه غرب به كار بسته است و اين آشفتگي فضاي سنگيني را براي اقتصاد كشور تحميل كرده است باعث خروج سرمايه ايراني از كشور و بي‌ارزش شدن كار ايراني و آسيب توليد ملي شده است.
 
وي رابطه منطقي ميان تلاطمات بازار ارز و اقتصاد را يكي از دلايل نامگذاري سال جديد عنوان كرد و افزود: مقام معظم رهبري با اين نامگذاري تمام دستگاه‌هاي مسئول را موظف كردند كه به اين قضيه توجه كرده و بي تفاوت از كنار آن رد نشوند.
 
نيكجو ادامه داد: بحران ارزي، بحراني است كه در يكسري از كشورها اتفاق افتاده مانند بحران 1998 روسيه و 1997 آسياي شرقي و تاثيرات بسيار منفي بر اقتصاد اين كشورها گذاشته، مثلا رشد اقتصادي بسيار پايين در حد منفي 10 درصد و تورم 130 درصد در روسيه و به نظر مي‌رسد سال 1391 اگر ما نتوانيم برنامه منسجم و مفيد را براي مهار اين بحران تنظيم كنيم، اتفاقي كه براي روسيه و ساير كشورها افتاد شامل حال ايران نيز خواهد شد و ضربات شديدي به اقتصاد كشور وارد خواهد شد.
 
مسئول بسيج دانشجويي دانشكده اقتصاد : غربي ها به اين نتيجه رسيده اند كه تنها از طريق اقتصادي مي توانند به ايران فشار بياورند
 
در ادامه سليمي‌زاده دانشجوي اقتصاد دانشگاه تهران و دو نكته را در خصوص نامگذاري سال جديد توسط رهبر انقلاب قابل توجه دانست و گفت: نكته اول اين است كه چرا اين سال به اين نام نامگذاري شد؟
 
وي گفت: ما مي‌توانيم در يك مقطع تاريخي مثلا چند سال اخير اين موضوع را بررسي كنيم يا اينكه كلي‌تر و در طول 30 سال انقلاب يا تاريخ اسلام به موضوع نگاه كنيم.
 
سليمي زاده با بيان اينكه يك نظام پس از مدت‌ها مقدمه چنيني در سال 57 به نتيجه رسيده است، افزود: اين نظام، نظامي است كه در خيلي از جنبه‌ها به پيشرفت كاملي نرسيده است، چه شده كه قدرت‌هاي مختلف اين قدر احساس خطر كرده‌اند و چه شده است كه در سال‌هاي اخير بحث اقتصادي اين قدر مورد تاكيد قرار گرفته است؟
 
وي گفت: دشمن يقينا هر لحظه به فكر ضربه زدن است و قطر ديواره دفاعي ما در زمينه‌هاي ديگر در اين سي سال بسيار مستحكم شده چه در زمينه سياسي، دولتمردان و تفكر اسلامي و انقلابي، چه در زمينه‌هاي اجتماعي، فرهنگي، لذا دشمن ضعيف‌ترين خاكريز را خاكريز اقتصادي ديده است.
 
سليمي زاده با بيان اينكه در زمان جنگ هم نفت ما مورد تحريم قرار گرفته است، خاطر نشان كرد: در آن زمان هم فكر مي‌كردند بحران ارزي كشور را زمين خواهد زد اما اين طور نشد.
 
وي در خصوص تحريم سويفت گفت: اين ابزاري است كه جايگزين فكس و تلفن براي انتقالات بانكي در حساب‌هاي كشورهاي مختلف شده است و هر چند شايد مقداري هيمنه داشته باشد ولي در اصل همان است.
 
سليمي زاده با طرح اين سوال كه چرا در سال‌هاي اخير فشار اقتصادي اين قدر افزايش يافته است، گفت: اگر در موسسات امنيتي خارجي گزارش‌ها را چك كنيد مي‌بينيد بارها و بارها نقاط حمله به ايران را كمتر كرده‌اند از وقتي موسسات اسرائيلي اعلام كردند كه اگر 15 ماه بگذرد، ايران نقطه غيرقابل بازگشت است به همين دليل به دنبال برنامه ريزي گسترده براي ضربه زدن به اقتصاد ايران هستند.
 
وي ادامه داد: فشار آوردن بر روي بحث دلار كار بسيار آساني است همان‌طور كه در غلات و بنزين فشار آوردند و حتي تعداد پمپ بنزين‌هايي كه قرار بود آتش بگيرد تا نظام سقوط كند نيز مشخص بود، در مورد بحران ارزي هم موضوع همين است.
 
سليمي زاده با تاكيد بر اينكه اقتصاد هدف نگرفته است بلكه به عنوان يك ابزار از آن استفاده مي‌شود، ادامه داد: ايران اسلامي در زمينه سياسي، خوشبختانه توانسته است تا حدودي به استقلال برسد و در زمينه‌هاي اجتماعي و فرهنگي هم همين‌طور و بحث بيداري اسلامي اين را اثبات مي‌كند و امام هم كل هدف از انقلاب را صدور آن مي‌دانستند و اين اهداف بعد از 30 سال محقق شده و امروز مي‌خواهند ايران را از الگو بودن بياندازند.
 
جانشين مسئول بسيج دانشگاه علوم اقتصادي: شعار امسال بسيار واضح است؛ نيازي به كنفرانس و همايش ندارد/ بحران ارزي داخلي بود
 
در ادامه اميرحسين سمعي دانشجوي كارشناسي در خصوص نامگذاري سال جديد توسط رهبر انقلاب گفت: اگر نامگذاري سال‌هاي مختلف، مثلا از 78 تا 84 را بررسي كنيم، مي‌بينيم نام‌ها بيشتر متاثر از شرايط سياسي آن زمان است و اين برگرفته از فضاي بحران‌هايي است كه كشور طي يك دهه درگير آنها مي‌شود.
 
وي با اشاره به آخرين سخن برژنيسكي ادامه داد: او معتقد است گزينه جنگ عليه ايران عاقلانه نيست و اگر مقامات آمريكايي همين موضوع اقتصادي را ادامه دهند شايد به نتيجه برسند.
 
وي با تصريح اين موضوع كه متولدين دهه 60 در حال ورود به بازار كار هستند، افزود: در همين شرايط اصل 44 ابلاغ شده و بحث اصلاح ساختار اقتصادي كشور و هدفمندسازي يارانه‌ها نيز مطرح است و اين قضايا مشكلات خود را هم در داخل به وجود آورده است.
 
وي بحث كردن در مورد نامگذاري سال‌ها را بحثي مفيد ولي ناكافي برشمرد و خاطر نشان كرد: شعار امسال آنقدر واضح است كه نياز به هيچ سمينار و گفت‌وگويي ندارد بلكه بايد كار انجام شود و گرنه برگزاري سمينار، نطق نمايندگان و تشكيل كارگروه‌هاي متعدد در دولت كمكي به اين موضوع نخواهد كرد.
 
سمعي در ارتباط با سخنان مهرجو كه بحران ارزي را خارجي مي دانست گفت: بحران ارزي موضوعي كاملا داخلي است و ادامه داد: حداقل بحران ارزي كه در شش ماهه دوم سال 90 داشتيم كاملا داخلي بود و دليلش اين بود كه نرخ سود بانكي پايين‌تر از نرخ تورم بود و 36 درصد نقدينگي حاصل از هدفمندي يارانه‌ها رشد كرده بود و اينها براي تبديل شدن به دارايي پر سود به سمت بازار ارز و سكه رفت.
 
وي افزود: اين بحران ناشي از سياست‌هاي غلط، دستوري و تكليفي بود ولي در آينده احتمال اينكه دچار بحران اقتصادي ارزي شويم هست و نمونه‌اش موضوع‌ هند است كه گفته نصف پول نفت را به صورت روپيه پرداخت مي‌كند.
 
سمعي نامگذاري سال جديد را نشانه بازي خواني مسئولان ايراني و رهبر انقلاب است.
 
كيخواه: بحران ارزي داخلي نبود
 
مهدي كيخواه فارغ‌التحصيل كارشناسي ارشد از دانشگاه علامه در ابتداي سخنان خود، مباحث مطرح شده توسط ساير دانشجويان را كليشه‌اي و تكراري دانست و در خصوص بحران ارزي افزود: اگر بحران ارزي داخلي باشد، احتياجي نيست كه ما نسبت به يكي دو سال آينده اقتصاد ايران بدبين باشيم و مي‌توانستيم سياست‌هاي دستوري را عوض كنيم و به حالت عادي برگرديم.
 
 وي بحران ارزي را ناشي از سياست‌هاي عرصه بين الملل دانست و افزود: البته بخشي از مشكلات به سياست‌هاي غلط داخلي بر مي‌گردد اما در دنياي اقتصاد ثبات اقتصادي يك كشور را براساس نرخ ارز آن مي‌سنجند چون رابط ميان اقتصاد و داخل و خارج است و هر كشوري كه نرخ ارز آن نوسانات زيادي داشته باشد، روابط سياست بين‌الملل با ثباتي ندارد.
 
اقتصاد ما مصرفي شده است
 
در ادامه ابراهيم مهرورز كارشناس ارشد رياضي مالي دانشگاه علامه و عضو مديريت ريسك بانك رفاه در خصوص انتقال‌هاي ارزي بين‌المللي ايران گفت: ما در گذشته 600 قرارداد ارزي با بانك‌هاي سراسر دنيا داشتيه ايم، كه در حال حاضر به 20 قرارداد رسيده كه آن هم فقط از طريق مالزي يا اندونزي امكان پذير است، در گذشته از طريق امارات امكان پذير بود اما هم اكنون آن نيز امكان پذير نيست، جالب است كه اگر مالزي را هم ببندند ما هيچ راهي براي انتقال ارز نخواهيم داشت.
 
 وي افزود: ما تا آخر خرداد فرصت داريم و اگر حساب‌هاي مالزي هم از دست برود، ما هيچ راهي براي انتقال ارز نداريم و نشانه‌هاي آن را مي‌توان ديد.
 
 مهرورز خاطرنشان كرد: در حال حاضر تركيه 23 قراردادهاي نفتي‌اش را كاهش داده و اروگوئه قرارداد برنج در برابر نفت را پيشنهاد داده لذا اين كوته فكري است كه بگويم موضوع تبديل فكس به سوئيفت است.
 
 وي مشكلات اقتصادي را خارجي دانست و ادامه داد: البته عوامل داخلي هم وجود دارد اما مشكل باز به شرايط اقتصادي بر مي‌گردد و واقعيت اين است كه اقتصاد ما اقتصاد توليدي نيست و صرفاً تبديل به اقتصاد مصرفي شده است و با اين شرايط وقتي در تحريم هم قرار مي گيريم، اين هشدارها علائم خوبي نيست.
 
 وي ادامه داد: اگر اين تاريخ سه ماهه اجرا شود و ما عملاً نتوانيم نفت را به دلار بفروشيم، شرايط ارزي خيلي بحراني‌تر از امروز خواهد شد، يعني تنها راه باقي‌مانده براي ما، كالا در مقابل كالاست.
نرخ سفته بازي و ميزان نقدينگي در ايران بالاست
 
در ادامه قاسم نيكجو  با اشاره به صحبت‌هاي يكي از دانشجويان در مورد تحريم نفتي در دوران جنگ گفت: در زمان جنگ، قيمت نفت رشد قابل توجهي كرده بود و ايران از نظر درآمد نفتي مشكلي نداشت و هر چند برخي نفتكش‌هاي ما مورد هدف نيروي نظامي عراق قرار مي‌گرفت اما تحريم نفتي در كار نبود.
 
نيكجو گفت: شايد با اعمال تحريم نفتي از سوي كشورهاي پيشرفته هم شرايط اقتصادي كشور همانند زمان جنگ نشود.
 
وي افزود: سطح معيشتي مردم با كاهش درآمدهاي صادراتي ايران و رشد افسار گسيخته نرخ ارز تحت تاثير قرار مي‌گيرد به علت اينكه انباره سفته بازي در ايران بسيار بالاست و يك از پارامترهاي GDP ما سفته بازي پول است؛ نتيجه اين مي‌شود كه ما عرضه ارز و دلار در بازار نداشته باشيم و از طرف ديگر به دليل وجود انباره سفته بازي و رشد نقدينگي بالا با مشكل روبرو مي شويم.
 
نيكجو در خصوص افزايش نقدينگي گفت: نقدينگي هميشه بيشتر از ميزان نياز واقعي وارد بازار ايران شده و اين در حال حاضر دردسر ساز شده است و اگر تحريم نفتي بوديم و اين ميزان نقدينگي در كشور نبود، شايد مي‌شد چاره‌اي انديشيد اما با اين شرايط نمي توان به زور پول مردم را به بانك‌ها برد تا نقدينگي لازم تامين شود.
 
وي گفت: درست است كه ما در زمان جنگ شرايط سخت‌تري را متحمل شده‌ايم اما در آن سطح زندگي‌ها خيلي بالا نبود و اينكه يك زندگي سطح بالا يكباره افت معيشتي صورت گيرد، اتفاق بسيار بدي است. مشكلات اقتصادي ايران بسيار زياد است، تورم بالاست، مشكل رشد اقتصادي داريم ولي من فكر مي‌كنم تحريم‌هاي كه تا الان شده است هر چند بي‌اثر نبوده اما ايران توانسته است هم از لحاظ سياسي مواضع خود را حفظ كند و هم از نظر اقتصادي، و در نتيجه تحريم ها به نتيجه اي كه غربي‌ها انتظار داشته‌اند نرسيده است، اما اگر حلقه اين تحريم‌ها تنگ‌تر شود و تحريم نفتي كامل اعمال شود، قطعاً شرايط بسيار بحران‌زا خواهد بود.
 
نيكجو گفت: برنامه غربي‌ها اين است كه به يك همگرايي كلي برسند و برنامه نفت در برابر غذا را پياده كنند و اين براي كشور بسيار خطرناك است، كشوري كه از نظر سياسي داراي نظرات مختلفي هستند و ما براي اينكه بخواهيم اين يكپارچگي سياسي و اتحاد را حفظ كنيم، بايد حتماً چاره‌اي بيانديشيم و در برخي موارد تغييراتي را در پيش بگيريم چون تحريم همه جانبه نفت و اقتصاد ايران، اثرات بدي بر اقتصاد كشور خواهد گذاشت.
 
 وي نامگذاري سال جديد را در جهت تلاش براي جلوگيري از افت سرمايه و كار و توليد داخلي دانست.
 
انباشت سرمايه اصلي‌ترين عامل رشد و توسعه اقتصادي و توليد داخلي يك كشور است.
 
در ادامه مهدي كيخواه  در خصوص اهميت ارز در اقتصاد كشور گفت: با توجه به اينكه امسال، سال توليد ملي و حمايت از كار و سرمايه ايراني است، توليد ملي در گرو انباشت سرمايه است و همه تئوري‌هاي رشد و توسعه اقتصادي با مباني نظري و تئوريك علمي، انباشت سرمايه را اصلي‌ترين عامل رشد و توسعه اقتصادي و توليد داخلي يك كشور مي‌دانند.
 
 وي ادامه داد: براي انباشت سرمايه، اولين اصل ثبات اقتصادي است كه آن هم در گروه متغيرهاي كلان اقتصادي آن كشور مانند تورم، نرخ بهره بانكي و از همه مهمتر نرخ ارز براي كشورهاي در حال توسعه است زيرا كشورهاي در حال توسعه به شدت نيازمند ورود ابزار تكنولوژي توليد هستند.
 
 استاد دانشگاه علامه عنوان كرد: اگر نرخ ارز در تلاطم باشد، ريسك ورود بخش خصوصي را به شدت زياد مي‌كند و اين در تناقض با اهداف 1404 و چشم انداز 20 ساله كشور است.
 
 وي تاكيد كرد: توليد ملي بدون ورود تكنولوژي امكان پذير نيست و افزود: علت انقلاب ما اين بود كه دست استعمارگران را از داخل كشور كوتاه كند و اين از طريق رشد و توسعه اقتصادي كشور امكان پذير بود و اقتصاد وسيله‌اي براي رسيدن به اهداف و آرمان‌هاي انقلاب بود، پس اهميت مسائل اقتصادي از اين جهت بسيار زياد است.
 
چين در دهه 70 ميلادي موفق به جذب سرمايه گذاري خارجي شد
 
كيخواه در پاسخ به اظهارات خبرنگار اقتصادي «خبرگزاري دانشجو»در خصوص اينكه در چين علي رغم عدم وجود انباشت سرمايه و پايين بودن تكنولوژي در دهه 70 ميلادي، اين كشور رشد اقتصادي قابل توجهي را آغاز كرده بود، گفت: اين شكل مقايسه صحيح نيست، مثلاً برخي كارشناسان معتقدند افزايش نرخ ارز براي اقتصاد كشور مفيد است زيرا براساس تئوري‌هاي اقتصادي باعث افزايش صادرات و كاهش واردات مي‌شود، در صورتي كه عمده صادرات ما، كالاهاي لوكس هستند مانند فرش و زعفران و پروسه طولاني مدتي براي توليد نياز دارند به همين دليل چنين سياستي اثرگذار نيست و به علاوه باعث افزايش تورم مي‌شود.
 
وي نيروي انساي چين را غيرقابل مقايسه با ايران دانست و خاطرنشان كرد: انباشت سرمايه تنها به اين معني نيست كه تكنولوژي بالا برود بلكه همين نيروي كار  تخصصي شدن آن مي‌تواند بهره وري را افزايش دهد.
 
نيكجو در همين رابطه گفت: چين در 1972 دست به اصلاحات اقتصادي اساسي زد و خصوصي سازي را به طور گسترده آغاز كرد و هر چند سرمايه و تكنولوژي بالايي نداشت اما آنچه رخ داد اين بود كه سرمايه را از سرمايه گذاران خارجي گرفت و با انتقال تكنولوژي نيز تا حدود زيادي صورت گرفت و خيلي از شركت‌هاي بزرگ مبادرت به انتقال تكنولوژي به اين كشور كردند و نقطه قوت چين نيروي كار ارزان بود.
 
 وي گفت: سه عامل در رشد اقتصادي دخيلند كه عبارتند از رشد سرمايه، رشد تكنولوژي و رشد جمعيت دو عامل باعث درآمد سرانه مي‌شود كه يكي سرمايه و ديگري تكنولوژي هستند ما در مراحل و سير رشد، شديداً نيازمند انباشت سرمايه هستند. چون در مسير توسعه پايدار نيستند ولي وقتي به مسير رشد پايدار رسيد، سرمايه هم كنار مي‌رود و تنها عاملي كه باعث رشد درآمد سرانه و افزايش سطح زندگي مردم آن جامعه مي‌شود، رشد تكنولوژي است.
 
نيكجو افزود: ما براي آنكه از توليد ملي و كار و سرمايه ايراني حمايت كنيم، مجبوريم هم انباشت سرمايه داشته باشيم و هم تكنولوژي را افزايش دهيم كه از دو طريق ايجاد تكنولوژي داخلي و استفاده از تكنولوژي كشورهاي پيشرفته امكان پذير است.
 
وي گفت: ما بايد بپذيريم كه كشورهاي پيشرفته لوكوموتيو تكنولوژي دنيا هستند، چون زماني‌كه ما در خواب بوديم و پادشاهان قاجار و پهلوي حاكم بودند، به تكنولوژي نرسيديم در حاليكه اروپا بيش از 300 سال پيش مسير علم و پيشرفت را مي‌رفت و ما حدود 50 سال است اين راه را آغاز كرده‌ايم.
 
نيكجو گفت: كشورهاي پيشرفته صنعتي، وقتي ثروتمند شدند، با هزينه‌هاي هنگفتي كه روي گسترش تكنولوژي كرده‌اند، مسلماً رشد تكنولوژي‌شان بيشتر از ماست و مثلاً آمريكا دو يا سه برابر كل GDP ايران را فقط در توسعه علوم بنيادي هزينه مي‌كند. مطمئناً تكنولوژي آنها خيلي پيشرفته‌تر از ماست و شايد در برخي زمينه‌ها بتوانيم با گذاشتن فكر و تمركز به پيشرفت‌هاي بالايي برسيم ولي در زمينه‌هاي ديگر عقب مي‌مانيم.
 
هدف ما رسيدن به جايگاه چين و آمريكا نيست
 
 سليمي زاده نيز در ادامه با توجه به اينكه هدف ما كشوري همانند چين و يا آمريكا نيست، گفت: ما وقتي مي‌خواهيم از اين جابه‌ جاي ديگري حركت كنيم، هدف ما مقصد است و ماشيني كه با اين مي‌رويم يك وسيله است و در حال حاضر با وجود مثلاً تحريم سولفيت، هدف ما ارتباطات اقتصادي است و اين تحريم‌ها يقيناً هزينه خواهد داشت مثلاً در مورد همين مالزي كه گفته شد دليلش تحريم‌هايي است كه جلوي كار مستقيم را از ما گرفت و مجبوريم از طريق مالزي اقدام كنيم، اما همه اين‌ها نبايد باعث شوند كه هدفمان را گم كنيم.
 
 وي با بيان اينكه خود آمريكا هم ازعبارت تحريم‌هاي هوشمند استفاده مي‌كند، خاطرنشان كرد: هدف اين است كه به جاهايي ضربه وارد شود كه از طريق آن چند جاي ديگر هم آسيب ببيند. در زمان جنگ هم چندين نوع طيف اقتصادي مطرح بود مانند ميرحسين موسوي و اطرافيانش، احمد توكلي يا آل اسحاق و صحبت‌هاي كه دارند و خاطراتي كه نوشته‌اند، بحث واقعي است و با تئوري كه در كتاب است متفاوت است.
سليمي زاده: چين كشور موفقي نيست
 
 وي در خصوص انباشت سرمايه با تصريح اينكه چين را يك كشور موفق نمي‌داند، خاطرنشان كرد: چين از لحاظ اقتصادي توانسته است تا حدودي در آزادسازي و ليبراليسم پيشرفت كند اما در زمينه سياسي و اجتماعي به شدت فضاي بسته‌اي دارد، لذا يقيناً چين يا آمريكا هدف ما نيستند.
 
ادامه دارد...