تئاتر پيشرفت نكرد چون برخي دنبال چاپيدن بودند / آويني در نقد اولين فيلمم گفت هنوز كار هنري ياد نگرفته‌ا‌ي

به گزارش خبرنگار فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»، يوسفعلي ميرشكاك در نشستي كه شب گذشته به مناسبت سالگرد شهيد آويني در تالار مهر حوزه هنري برگزار شد، ضمن تقدير از رضا اميرخاني به دليل نوشتن «رمان بي‌وتن» گفت:حضرت آقا اعلام كردند كه رمان «من او» اميرخاني را بيشتر مي‌پسندم اما به نظر من نكته مميزه كتاب «بي‌وتن» توجه به انسان بسيجي بود كه مي‌خواست در اوج مدرنيته و غرب اعتقادات خودش را حفظ كند.

 

 

ميرشكاك در ادامه راجع به هنر خوشنويسي كه با استادي سيدحسن ميرخاني بعد از انقلاب به راه افتاده بود، حوزه هنري را به عنوان پايگاه هنري بعد از انقلاب شمرد و گفت: خوشبختانه خوشنويسي با مسئوليت استاد اعجمي، توانست هويت اصيل و انقلابي خودش را حفظ كند چرا كه اعجمي خودش را مستظهر الطاف خدا مي‌داند و همين تفكر باعث شده كه خداوند به او بركت بدهد.

 

وي در ادامه پيرامون نويسندگان غربي گفت: ما متاسفانه امثال تولستوي و داستايوسكي كه نويسندگان كلاسيك غربي هستند را فراموش كرده‌ايم و مي‌خواهيم از ادبيات مدرن تقليد كنيم.
 
ميرشكاك در ادامه پيرامون ادبيات كودك گفت: خوشبختانه ادبيات كودك بعد از انقلاب متحول شده و خواستگاه آن در همين حوزه هنري بوده است.

 

وي در ادامه پيرامون هنر تئاتر گفت: متاسفانه تئاتر ما بعد از انقلاب پيشرفتي نكرد و علت آن عدم مسئوليت برخي مسئوليني بود كه خاطرم هست در دوره مسئوليت آقاي زم دنبال گرفتن امكانات و مزاياي شخصي براي خودشان بودند.

 

ميرشكاك در ادامه خاطرنشان كرد: كسي بايد در حيطه تئاتر كار كند كه به ادبيات فارسي تسلط داشته باشد، بايد بداند كه فردوسي در شاهنامه همه داستان‌ها را لوكشين بندي كرده است.

 

وي در ادامه ضمن اشاره به داستان رستم و سهراب به نقاشي انقلاب اشاره كرد و گفت: خوشبختانه ما توانسته‌ايم در هنر نقاشي به غلبه مدرنيته بربيايم و اين حاصل تلاش امسال آقاي چليكا و مصطفي گودرزي است.

 

ميرشكاك در ادامه پيرامون حوزه طنز خاطرنشان كرد: خوشبختانه ادبيات طنز در حوزه هنري جدي گرفته شد و مهمترين باشگاه طنز و فكاهه در حوزه هنري قرار گرفته است.

 

وي در ادامه ضمن اشاره به اين نكته كه خوشبختانه طنز تبديل به ابتذال نشده است، صحبتش را اين‌گونه ادامه داد:ميرشكاك گفت به نظر من هنرمند بسيجي است اما تمام بسيجيان هنرمند نيستند، بعد از رحلت حضرت امام(ره) خيلي‌ها خواستند ادعاي بسيجي‌ها را در بياورند و چفيه انداختند، بارزترين آن همين ياسرعرفات است.

 

ميرشكاك در انتقاد به دوره سازندگي گفت: اين آقايان سردار سازندگي پول مي‌دادند كه آويني را از عرصه هنر محو كنند، كاري كه الان با ما هم انجام مي‌دهند.

 

 

وي در ادامه گفت: بسيجي زماني مي‌تواند هنرمند باشد كه فكر نكند هر چه را كه خودش دلش مي‌خواهد حق و باطل است.

 

ميرشكاك گفت: وقتي سيدمرتضي شهيد شد در بهشت زهرا با انواع ميوه از مهمان‌ها پذيرايي كردند من همان موقع به آقاي زم گفتم اگر شما يك دهم اين خرج‌ها را در زمان مرتضي براي كارهايش انجام مي‌داديد الان اوضاع خيلي بهتر بود.

 

ميرشكاك در ادامه ضمن اشاره به اوضاع بد اقتصادي و سياسي صحبتش را اينطور به پايان برد كه تا زماني كه هنرمند فارغ از تامين معاش و گرسنگي‌اش نباشد، نمي‌توان به هنر اصيل انقلاب رسيد.

شهريار بحراني: آويني در نقد اولين فيلم من گفت شما هنوز كار هنري ياد نگرفته‌ا‌يد

کارگردان «ملک سلیمان» تدوین منشور نظری را برای هنرمندان انقلاب کاری ضروری دانست و گفت: متاسفانه در این 33 سال تلاش منسجمی برای تبیین مبانی نظری هنر انقلاب صورت نگرفته است و ما در این رابطه کوتاهی کرده‌ایم.
 

وي گفت: بحث منشور هنر انقلاب، بحث بسيار مهمي است كه بايد توسط آن اصول هنر انقلاب به تصوير كشيده شود.

 

وي در ادامه صحبتش را ضمن اداي خاطره‌اي از شهيد آويني اينطور ادامه داد كه اوايل كه به حوزه آمده بوديم من و جمعي از دوستانم فيلمي پيرامون جنگ و مقاومت بچه‌ها ساختيم به نام «گذرگاه».

 

بحراني در ادامه خاطرنشان كرد: اين فيلم كه در نظر ما فيلم قوي و با محتواي انقلابي ساخته شده بود به شدت مورد نقد شهيد آويني قرار گرفت، شهيد آويني در مقاله‌اي كه به نقد فيلم گذرگاه پرداخته بود به ما تذكر داده بود كه اين فيلم نشان داده كه شما هنوز روش كار هنري را به شكل كامل آموزش نديده‌ايد.

 

 

بحراني در ادامه گفت: ما در آن زمان كه جوان بوديم از اين انتقاد بسيار ناراحت شديم اما با گذشت زمان متوجه شديم كه آويني درك درست و صحيحي از هنر داشته است، او معتقد بود كارفكري در فضاي هنري بايد صورت گيرد و به همين دليل بود كه آويني وارد عرصه تفكر شد.

 

بحراني در ادامه به جايگاه مقام معظم رهبري در هنر انقلاب اشاره كرد و گفت: علاوه بر صحبت‌هاي شهيد آويني، صحبت‌هاي مقام معظم رهبري در حيطه هنر هم جمع‌آوري شده و نكات راهگشاي مي‌باشد.

 

اين كارگردان سينما در ادامه به بيان اين نكته از مقام معظم رهبري اشاره كرد و گفت: ايشان در ملاقات با جمعي از علماء بيان كردند كه تا زماني كه شما نتوانسته‌ايد مباني اعتقادي را براي افراد تدوين كنيد نمي‌توانيد انتظار داشته باشيد كه سينماگران بتوانند اين مفاهيم را به تصوير بكشند.

 

بحراني در ادامه راجع به هنر ديني به دو نكته اشاره كرد كه اين مبحث احتياج به فرصت بيشتري دارد و در پايان صحبتش هنر اصيل را اين طور معرفي كرد كه اين هنر، هنري است كه از نگاه قرآن باشد چرا كه خدا خودش احسن الخالقين است و هنري كه پيرو ايشان باشد قطعاً بهترين هنر خواهد بود.

 

قائم مقامي، از دوستان آويني گفت: از مصاديق در خدمت قرار گرفتن هنر براي انقلاب مي‌توان به سرود جمهوري اسلامي اشاره كرد كه اگر اين متن بدون در نظر گرفتن هنر شعر و هنر موسيقي به مخاطب داده مي‌شد قطعا تاثيرگذاري‌اش كمتر بود.

 

قائم مقامي ضمن عرض ارادت به حضرت زهرا و تسليت ايام فاطميه به سالگرد شهادت آيت‌الله صدر در 19 فروردين ماه اشاره كرد و در ادامه سالگرد سيد مرتضي آويني را پاسداشت.

 

وي در ادامه پيرامون موضوع بزرگداشت روز هنر گفت: من در اين قسمت مي‌خواهم به ارتباط بين هنر و دين و در واقع ماهيت ديني هنر اشاره كنم.
 
قائم مقامي گفت: واقعه انقلاب اسلامي زماني كه اتفاق افتاد تحول بسيار بزرگي در عرصه فرهنگ و انديشه و در ارتباط بين هنرها پديد آمد.

 

وي در ادامه به خدمات متقابل هنر و انقلاب اشاره كرد و در ادامه گفت: از سويي مي‌توان بيان كرد انقلاب به هنر كمك كرد و دست هنر را گرفت براي اينكه ماهيت اسلامي هنر را زنده كند.

 

وي در ادامه خاطر نشان كرد: اگر به هنر قبل از انقلاب توجه كنيم متوجه مي‌شويم كه آن هنر دست خوش روشنفكري و جريانات غربي بود و انقلاب اين هنر را به سمت هنر اصيل هدايت كرد در اين مصاديق مي‌توان به تمام حيطه‌هاي هنر اعم از تئاتر، سينما و موسيقي اشاره كرد.

 

قائم مقامي در ادامه به خدمت هنر به انقلاب اسلامي اشاره كرد و در ادامه گفت: از مصاديق در خدمت قرار گرفتن هنر براي انقلاب مي‌توان به سرود جمهوري اسلامي اشاره كرد كه اگر اين متن  بدون در نظر گرفتن هنر شعر و هنر موسيقي به مخاطب داده مي‌شد قطعا تاثيرگذاري‌اش كمتر بود.

 

وي در ادامه براي تاكيد بر خدمت متقابل دين و هنر مثال اصطلاحات خدمات متقابل ايران و اسلام را در كلام شهيد مطهري به كار برد و خاطر نشان كرد: كه اين تقابل بايد همانند اصطلاح مصطلح آن استاد بايد به كار گرفته شود.

 

وي در ادامه ضمن آرزوي موفقيت براي هنر اسلام و هنر ديني خاطر نشان كرد: كه اين پديده با مظلوميت همراه شده و بايد تبيين درستي از آن شكل بگيرد.
 
قائمي مقامي در ادامه گفت: اين تبيين احتياج به حضور هنرمندان الهي خواهد داشت كه اين محقق نخواهد شد مگر با برنامه‌ريزي درست و صحيح.
 
قائم مقامي در قسمت پاياني صحبتش به تفاوت هنر الهي و هنر نفساني اشاره كرد و براي تفاوت اين دو هنر تمايزهايشان را اين طور برشمرد.
 
قائمي مقامي گفت:‌هر دو هنر دعوت به تماشا مي‌كند اما هنر الهي دعوت به تماشاي خدا و هنر نفساني دعوت به تماشاي نفس و بدي‌ها.

 

وي براي تاكيد بر صحبتش به حديث حضرت امير اشاره كرد و گفت: حضرت امير در ارتباط بين زبان و انديشه اذعان مي‌كنند كه زبان عاقل ماوراي قلب اوست يعني ابتدا قلب كه مرجع فكري است فكر مي‌كند و همان فكر و انديشه در زبان بيان مي‌شود.

 

قائمي مقامي در ادامه خاطر نشان كرد: كه حضرت امير پيرامون فرد غير عاقل كه اصطلاح احمق را براي آن به كار گرفته‌اند معتقدند كه براي اين شخص زباني موضوعيت پيدا مي‌كند و قلب احمق بر زبانش قرار دارد.

 

 

قائم مقامي ضمن طرح اين مثال‌ها اذعان كرد: در واقع ساختار هنر نوعي بيان است كه در اين بيان اگر بنا باشد بدون فكر با نگاه‌هاي روشنفكري حرف‌هايي بدون اعتقاد زده شود حكايت همان صحبت حضرت امير است كه قلب احمق در زبانش قرار دارد.

 

وي در ادامه در تاكيد شباهت اشكال مختلف هنر با بحث زبان اين طور اشاره كرد كه سينما، نقاشي و شعر همه سخناني هستند كه بايد با فكر به شكل هنري ظاهر شوند.
 
وي در ادامه به اشعار عرفا اشاره كرد كه سراپا انديشه و حكمت‌اند و در عين حال داراي عالي‌ترين ساختار هستند.

 

قائمي مقامي در ادامه به ادعاي جريان روشنفكري اشاره كرد كه مدعي بودند هنري اصيلي است كه كسي متوجه مفهوم آن نشود.
 
وي در ادامه از اين هنر به عنوان نوعي ادا ياد كرد و گفت: به نظر من مفهوم در هنر جزء محكمات است.

 

وي در ادامه مخالفت خود را با ادعاي اين كه نمي‌شود مفهوم ديني را با ساختار مدرن هنرهاي امروزي مانند سينما تلفيق كرد اذعان كرد و گفت: نمونه سينماي ديني را مي‌توان در آثار شهريار بحراني يافت و در ادامه به نقطه نظر شخص خودش پيرامون فيلم جدايي نادر از سيمين اشاره كردو گفت: به نظر من اين فيلم چون از لحاظ ساختار داراي منطق قوي‌اي بود پس محتواي آن هم نمي‌تواند ضعيف باشد.
 
قائم مقامي در پايان صحبت مورد اعتراض مجري قرار گرفت و بعد از ترك جلسه مجري برنامه ضمن اداي احترام به نقطه نظر ايشان راجع به اين فيلم اعلام كرد كه به نظر من اين فيلم سياه‌نمايي از ويژگي‌هاي مثبت ايرانيان بود و بر خلاف نظر جناب آقاي قائم مقامي بايد با آن فيلم برخورد مي‌شد.

 

 

مجتبي رحماندوست، نويسنده ضمن اشاره به صحبت‌هاي30 شهريور سال 67 حضرت امام(ره) كه در تاكيد براي ديني شدن هنر ايراني و شكل‌گيري هنر اسلامي بود، به اين نكته اشاره كرد كه ...

 

رحماندوست گفت: هنر متعهد و هنر ديني بايد با دست هنرمند مقيد باشد، هنرمند با پايان خلق اثرش مي‌ميرد و با اثر ديگري زنده مي‌شود.

 

رحماندوست در ادامه خاطرنشان كرد:  هنر انقلاب اسلامي، هنرمندي مي‌خواهد كه بگويد عالم فعل خداست، آويني هنرمندي است كه به همه اين شئون نظر دارد.

 

 وي در ادامه گفت: انقلاب شعار شعور است اگر چه شعار هم به همراه دارد، هنر انقلاب هم هنر وضع موجود است هم هنر موعود است و هم هنر اعتراض به وضع موجود، هنر انقلاب مولود حكمت است نه فلسفه.

 

اين نويسنده بيان داشت: هنرمند انقلاب اسلامي هم هنرمند هنر عام است و هم هنر خاص، هنرمند انقلاب مبلغ به تصويركشيدن صفات جمال و جلال الهي است.
 
رحماندوست در ادامه ضمن اشاره به تفاوت هنر عام و هنر خاص به اين نكته توجه كرد كه هنر خاص به ژانرهاي مختلف هنري اشاره مي‌كند و هنر عام بيان وجوه كلي هنر است.

 

وي در ادامه خاطرنشان كرد: هنر انقلاب پشتوانه‌اش هنر حسيني و هنر عاشورايي است و ادامه‌اش هنر موعود و انتظار است، هنر انقلاب اوجش شهادت است همانطور كه آويني گفت، شهادت هنر مردان خداست.

 

 

رحماندوست در ادامه ضمن تاكيد تاثير شهداء در ايجاد انقلاب اسلامي گفت: هنرمندان انقلاب اصل انقلاب را هنر مي‌دانند چرا كه امام ذات هنري داشت و توانست انقلاب را به جهان صادر كند.

 

وي در ادامه خاطرنشان كرد: هنر انقلابي، هنر متعهد است كه جز از هنرمند متعهد بر نمي‌آيد.
 
رحماندوست براي تاكيد بر اين صحبتش اين طور اشاره كرد كه اگر به حضرت امام(ره) و شهداي انقلاب مانند شهيد بهشتي بگوييم كه اثر هنري خلق كنند چون آنها افراد متعالي بودند جزء هنر متعالي توليد نخواهند كرد.

 

اين نويسنده در ادامه ضمن اشاره به صحبت‌هاي30 شهريور سال 67 حضرت امام(ره) كه در تاكيد براي ديني شدن هنر ايراني و شكل‌گيري هنر اسلامي بود، به اين نكته اشاره كرد كه متاسفانه در اين چند سال اخير ما نتوانسته‌ايم منشور و مانيفست هنر انقلاب را ترسيم كنيم تا چشم اندازي براي هنر آتي سرزمين‌مان باشد.

 

رحماندوست ضمن مطالبه‌گري بر اين نكته تاكيد  كرد و از مسئولين حوزه هنري خواست به تدوين منشور هنر انقلاب در راس برنامه‌هايشان قرار گيرد.