کد خبر:۱۴۵۱۵۳۲
حضرت معصومه (س)؛ ملجأ علمی صدرالمتألهین در گرهگشایی از یک مسئله فلسفی
همزمان با سالروز ورود کریمانه حضرت فاطمه معصومه (س) به قم؛ روایت توسل ملاصدرا به کریمه اهلبیت (س) برای حل مسئله «اتحاد عاقل و معقول» را بخوانید.
به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری دانشجو، حضرت فاطمه معصومه سلاماللهعلیها در سال ۲۰۱ هجری قمری، در جریان سفر به سوی خراسان و پس از بیماری، به قم وارد شدند و مورد استقبال مردم و بزرگان این شهر قرار گرفتند. حضور ایشان در قم، نقطه عطفی در تاریخ این شهر به شمار میرود؛ شهری که بعدها به یکی از مهمترین مراکز نشر معارف اهلبیت (ع) تبدیل شد.
در میان جلوههای معنوی و علمی این بارگاه، روایت ارتباط صدرالمتألهین شیرازی با حرم حضرت معصومه (س) جایگاه خاصی دارد. ملاصدرا، بنیانگذار حکمت متعالیه، در دورهای از زندگی خود در روستای کهک، در نزدیکی قم، اقامت داشت و بخش مهمی از آثار فلسفی خود را در این دوره تدوین کرد.
یکی از مباحث مهم و پیچیدهای که در اندیشه صدرایی مورد توجه قرار گرفت، مسئله «اتحاد عاقل و معقول» است؛ مسئلهای که به رابطه میان انسانِ ادراککننده و حقیقتِ مورد ادراک میپردازد و از مباحث بنیادین در فلسفه اسلامی به شمار میرود.
بر اساس روایتی مشهور که درباره زندگی علمی ملاصدرا نقل شده است، او در مواجهه با این مسئله فلسفی، مدتی با دشواری و ابهام روبهرو بوده است. در برخی نقلها آمده است که صدرالمتألهین پس از مراجعه به مباحث فلسفی و در شرایطی که در حل این مسئله به نتیجه مطلوب نرسیده بود، از کهک به قم آمد و به حضرت فاطمه معصومه سلاماللهعلیها متوسل شد.
در ادامه این روایت آمده است که پس از این توسل، گشایشی در فهم مسئله برای ملاصدرا حاصل شد و او توانست به صورتبندی و تبیین دیدگاه خود درباره «اتحاد عاقل و معقول» بپردازد.
این روایت، فارغ از میزان اعتبار تاریخی جزئیات آن، در ادبیات مربوط به سیره علمی و معنوی صدرالمتألهین، بیانگر نکتهای قابل توجه است؛ اینکه در سنت حکمت اسلامی، عقل و برهان در کنار توکل، توسل و سیر معنوی قرار میگیرند و عالم و فیلسوف، دستیابی به حقیقت را تنها در چارچوب استدلال نظری جستوجو نمیکند.
ملاصدرا در شکلگیری حکمت متعالیه، تلاش کرد میان فلسفه مشاء، حکمت اشراق، عرفان و آموزههای دینی پیوندی تازه برقرار کند. از همین منظر، روایت توسل او به حضرت معصومه (س) نیز در نگاه پیروان مکتب صدرایی، نمونهای از پیوند میان سیر عقلی و سیر معنوی تلقی شده است.
حرم حضرت فاطمه معصومه (س) نیز طی قرنهای گذشته تنها یک زیارتگاه نبوده و به عنوان یکی از کانونهای مهم علمی و فرهنگی قم، نقشی اثرگذار در شکلگیری هویت علمی این شهر داشته است؛ شهری که امروز نیز یکی از مهمترین مراکز علوم اسلامی و حوزوی جهان تشیع محسوب میشود.
۲۳ ربیعالاول، سالروز ورود کریمه اهلبیت (س) به قم، فرصتی برای بازخوانی همین میراث است؛ میراثی که در آن زیارت، معرفت، علم و معنویت در کنار یکدیگر معنا پیدا میکنند و نام حضرت فاطمه معصومه (س) با تاریخ علمی و معنوی قم گره خورده است.
لینک کپی شد
گزارش خطا
اخبار مرتبط
