صالحی: دفاع از روح منشور سازمان ملل وظیفه مشترک همه است

به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری دانشجو، ، عصر امروز، سه‌شنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۵، همایش «صلح؛ میراث ماندگار تمدن» به مناسبت روز جهانی صلح، با حضور جمعی از سفرا، دیپلمات‌های خارجی و نمایندگان سازمان‌های بین‌المللی در تهران برگزار شد.  

«علی‌اکبر صالحی»، رئیس بنیاد ایران‌شناسی در ابتدای سخنان خود با اشاره به درخواست سالانه سازمان ملل متحد برای برقراری آتش‌بس ۲۴ ساعته در سراسر جهان در روز جهانی صلح، اظهار کرد: این درخواستی فروتنانه اما حامل حقیقتی عمیق است؛ اگر بشریت می‌تواند برای یک شبانه‌روز صلح را برگزیند، پس وقوع جنگ در روزهای دیگر نیز حاصل یک "انتخاب" است، نه یک سرنوشت محتوم. حتی بسیاری از تحلیلگران برجسته آمریکایی نیز نبرد تحمیل‌شده کنونی علیه ایران را یک «جنگ انتخابی» توصیف می‌کنند.

وی با یادآوری نگارش منشور ملل متحد در ۸۱ سال پیش در سان‌فرانسیسکو پس از ویرانی‌های جنگ جهانی دوم گفت: هدف نخستین منشور، نجات نسل‌های آینده از بلای جنگ بود و انتظار می‌رفت کشورهای عضو و قدرت‌های جهانی اختلافات خود را با ابزار زور و کشتار شهروندان بی‌گناه حل‌وفصل نکنند. ما در ایران رنج هشت سال جنگ تحمیلی و جراحت عمیق استفاده از سلاح‌های شیمیایی در سردشت را در شرایطی تجربه کردیم که بخش عمده جهان چشم خود را بر آن بسته بود. 

صالحی با اشاره به روندهای جاری در عرصه بین‌المللی خاطرنشان کرد: در گذشته حتی قدرتمندترین دولت‌ها هنگامی که به زور متوسل می‌شدند، خود را ناچار می‌دیدند وانمود کنند که در چارچوب مقررات عمل می‌کنند؛ به شورای امنیت می‌آمدند، به منشور استناد می‌کردند و توجیهات حقوقی می‌ساختند؛ نظیر ماجرای اسناد جعلی درباره انتقال اورانیوم از نیجر به عراق. اما متأسفانه امروز شاهد پایان یافتن حتی همین تظاهر به قانون‌گرایی هستیم.

وی افزود: اصل بنیادین منع توسل به زور به بهانه واهی "دفاع مشروع پیش‌دستانه" کنار گذاشته شده، مصونیت تأسیسات هسته‌ایِ تحت پادمان‌های بین‌المللی نادیده گرفته می‌شود و کنوانسیون‌های ژنو و حقوق بشردوستانه بر پایه ادعاهایی سطحی نظیر تهدید به نابودی تمدن‌ها و تخریب زیرساخت‌ها نقض شده‌اند؛ مقرراتی که تدوین هر یک از آن‌ها نسل‌ها زمان برده و بهای سنگینی با خون انسان‌ها برای آن پرداخت شده بود.

صالحی با ارائه شواهد میدانی از پیامدهای انسانی جنایات وحشیانه آمریکا در طول جنگ رمضان تصریح کرد: در ساعات اولیه آغاز جنگ، موشک‌ها به دبستان دخترانه شجره طیبه در میناب اصابت کردند و ۱۶۸ کودک بی‌گناه که اغلب آن‌ها دختران ۷ تا ۱۲ ساله بودند، با بی‌رحمی به شهادت رسیدند. ابعاد فاجعه چنان گسترده بود که به دلیل کمبود فضا در سردخانه بیمارستان، پیکرها در کامیون‌های یخچال‌دار نگهداری شدند. منشور ملل متحد وعده نجات نسل‌های بعد را داده بود، اما در میناب حق حیات از نسل آینده سلب شد. 

وی درباره حمله آمریکا به جنوب استان فارس نیز گفت: در همان روز نخست، سالن ورزشی شهر لامرد هنگام تمرین تیم والیبال دختران هدف اصابت موشک قرار گرفت. کارشناسان مهمات تأیید کرده‌اند که در این حمله از «موشک نقطه‌زن بالستیک» (PrSM) ارتش آمریکا استفاده شده است که در بالای هدف منفجر شده و ده‌ها هزار ساچمه تنگستن را شلیک می‌کند. دیوارهای سالن سوراخ‌سوراخ شده و اصابت ترکش‌ها به شهادت ۲۱ نفر، از جمله کودک دو ساله‌ای به نام «آوینا برزگر» و مجروحیت بیش از ۱۷۰ نفر منجر شد که برخی از ورزشکاران جوان را دچار معلولیت دائمی کرد.

سکوت درباره نام متجاوز، بی‌طرفی نیست

صالحی با انتقاد از انفعال ارکان سازمان ملل دربرابر جنایات رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه ایران تصریح کرد: نهادهایی که برای جلوگیری از این وقایع برپا شدند، از انجام مسئولیت‌های خود بازمانده‌اند و شورای امنیت نتوانسته است اقدام جدی صورت دهد. هرچند برخی مقامات بین‌المللی وقایع را محکوم کرده‌اند، اما از بردن نام مرتکب اصلی این اقدامات طفره می‌روند. محکوم کردن یک عمل و هم‌زمان سکوت درباره عامل آن، بی‌طرفی نیست؛ بلکه نوعی تساهل و جواز دادن به جنایت است.

تقابل فلسفه نام‌گذاری؛ از «دفاع از میهن» در ایران تا دکترین «حداکثر کشندگی» در آمریکا

​صالحی در ادامه، با اشاره به دگرگونی‌های مفهومی در ادبیات نظامی واشنگتن گفت: متأسفانه امروز توسل به ابزار جنگ بیش از حد ساده شده است. گاهی یک واژه، گویاتر از ده‌ها سخنرانی است. پیش از انقلاب اسلامی، ساختار حاکمیتی ایران وزارتخانه‌ای به نام «وزارت جنگ» داشت، اما پس از انقلاب، رویکرد جمهوری اسلامی تغییر یافت و نام آن به «وزارت دفاع» بدل شد تا بیانگر پیام دفاع از میهن باشد.

​وی افزود: در نقطه مقابل، مدعیان نظم و امنیت جهانی مسیری معکوس پیموده‌اند و عنوان وزارت دفاع خود را مجدداً به «وزارت جنگ» تغییر داده‌اند. وزیر جنگ آمریکا در توجیه این تغییر عنوان، عبارتی غیرعقلانی و خطرناک به کار برد و صراحتاً هدف آن را «حداکثر کشندگی در کشتار»، مجروح ساختن و تحمیل بیشترین رنج ممکن بر انسان‌ها دانست.  

​صالحی با ابراز شگفتی از این ادبیات وحشیانه «پیت هگست» وزیر جنگ آمریکا تصریح کرد: من با دیدن این اظهارات مبهوت شدم و شخصاً موضوع را دوباره جستجو و بازبینی کردم تا مطمئن شوم در درک مطلب اشتباه نکرده باشم، اما این سخن دقیقاً موضع رسمی آن‌ها بود. این موضوع صرفاً یک تفاوت لفظی نیست، بلکه نشان‌دهنده شکاف بنیادین در درک ایران و آمریکا از صلح و جنگ است؛ در ایران نام وزارتخانه بر «حفاظت از خاک و میهن خود» تأکید دارد، اما در رویکرد آمریکا، مفهوم جنگ بر «کشاندن تجاوز و خونریزی به سرزمین دیگران» استوار است.

منشور ملل متحد با «ما مردم» آغاز می‌شود نه «ما دولت‌ها»

صالحی در بخش پایانی سخنان خود، بازگشت به اصول نخستین جامعه جهانی را ضروری خواند و گفت: منشور ملل متحد با عبارت «ما دولت‌ها» یا «ما قدرت‌های بزرگ» آغاز نمی‌شود، بلکه سرآغاز آن عبارت «ما، مردم» است.

وی در تشریح دریافت خود از روح منشور افزود: ما مردم ملل متحد اعلام می‌کنیم که مدارس، بیمارستان‌ها، پل‌ها، نیروگاه‌ها و میراث مشترک تمدن‌ها متعلق به همه بشریت است و محافظت از آن‌ها وظیفه‌ای مشترک محسوب می‌شود. ما دانشگاه‌ها و سالن‌های تئاتر را به روی یکدیگر خواهیم گشود؛ چرا که بمباران شهری که شعر شاعرانش را خوانده باشید، به مراتب دشوارتر خواهد بود. سلامت، دارو، غذا و اقلیم ما به‌هم‌پیوسته‌اند و این پیوندها باید برای خلق رفاه مشترک به کار روند، نه آنکه به اهرم فشار بدل شوند.

صالحی در پایان با تأکید بر مسئولیت نمایندگان دیپلماتیک کشورهای جهان حاضر در این همایش یادآور شد: امیدوارم در این مقطع حساس، همه ما نسبت به کلمات، وعده‌ها و تعهدات بین‌المللی خود برای تحقق صلح صادق و وفادار بمانیم.