خانه دانشجويي؛ يك نمره منفي يا تجربه‌اي شيرين و ماندگار؟!

گروه اجتماعي «خبرگزاري دانشجو»؛ بعد از سال ها زندگي و تحصيل در تهران حالا به جايي رسيده كه بايد برگردد به همان شهري كه از آن آمده. درست 6 سال پيش بود كه با هزار اميد و آرزو به تهران آمد تا درس بخواند و بتواند توي شهر خودش كار كند اما كار همان نوشداروي گمشده اي است كه فاطمه را از شهرستان زيبا و دنجش به تهران كشاند. مي گويد حالا كه فوق ليسانس گرفتم ديگر نمي توانم بيكار بمانم و از والدينم انتظار حمايت داشته باشم، توي شهر خودم هم كه كاري پيدا نكردم اين بود كه در تهران ماندگار شدم.
 

فاطمه به همراه 3 هم خانه اش بعد از فارغ التحصيلي از دانشگاه تهران در يك خانه كوچك اجاره اي زندگي مي كند از همان خانه هاي پر از كتاب و غذاهاي حاضري و سبك. از همان خانه هايي كه به خانه هاي مجردي يا دانشجويي معروف شده اند اما كارشناسان اجتماعي نظر ديگري دارند.

 

آرام و در سكوت زندگي مي‌كنند، غذاهاي سبك و كم حجم مي‌خورند و ذره ذره كتاب‌هاي تنها كتابخانه محله شان را مي‌بلعند، دلتنگند از نگاه‌هاي خيره جامعه‌اي كه آنها را به بد بودن متهم مي‌كنند تنها به جرم اينكه خانه دانشجويي دارند.

 

آنها مي گويند اطلاق خانه هاي مجردي به خانه هايي كه دانشجويان يا كارمندان در آن زندگي مي كنند كار اشتباهي است؛ زيرا خانه هاي مجردي را معمولا افراد متاهل ناسالم براي مقاصد خاصي كه نمي توانند در خانه هاي خود انجام دهند اجاره مي كنند، درحاليكه دانشجويان و برخي كارمندان فقط به دليل كمبود خوابگاه در تهران و يا دوري از خانواده مجبور به انتخاب اين نوع زندگي شده اند.
 

فاطمه از ديدگاه منفي جامعه نسبت به دختران مستقل گلايه مند است، او مي گويد: متاسفانه زندگي در خانه هاي مستقل دانشجويي براي دختران جوان مثل يك نمره منفي در پرونده زندگي شان تلقي مي شود و جامعه ديدگاه خوبي نسبت به ما ندارد به همين دليل برخي دانشجويان و فارغ التحصيلاني كه مستقل زندگي مي كنند نوع زندگي خود را پنهان مي كنند، آنها فكر مي كنند وقتي چند جوان كنار هم زندگي مي كنند نمي توانند زندگي سالمي داشته باشند.
 

دكتر علي اسماعيلي، استاد روان شناسي دانشگاه علامه طباطبايي هم به اين ديدگاه منفي جامعه اشاره مي كند و مي گويد: به هرحال چه بخواهيم و چه نخواهيم اين نوع زندگي در تهران و شهرهاي بزرگ در حال افزايش است و نمي توان ادعا كرد تمام اين زندگي ها دچار آسيب هستند؛ چراكه بسياري از دانشجويان و كارمندان در خانه هاي مستقل دانشجويي زندگي سالم و موفقي دارند.
 

او مي گويد: برخي تجربه‌هاي منفي جامعه سنتي ايران در خصوص زندگي‌هاي مجردي مانند مصرف مواد مخدر و يا مشكلات ارتباطي دختر و پسر باعث شده ديدگاه منفي نسبت به زندگي‌هاي دانشجويي ايجاد شود اين در حالي است كه به دليل كاهش خوابگاه‌هاي دانشجويي اين گونه خانه‌ها در حال افزايش است.
 

نرگس دختر روزنامه نگاري است كه زندگي مستقل در تهران را براي خود انتخاب كرده تا بتواند به روزنامه نگاري و عكاسي در روزنامه ادامه دهد، او مي گويد: من با آگاهي و شناخت اين نوع زندگي را براي خودم انتخاب كردم و در تمام دوران زندگي مستقلم طوري با ديگران تعامل كردم كه هيچ كس به خودش اجازه دخالت و اختلال در زندگي ام را ندهد.
 

اگرچه به عقيده روان شناسان امكان انتقال تجارب منفي اجتماعي در خانه هاي دانشجويي بالاست اما نرگس كه سال ها در خوابگاه ها و خانه هاي دانشجويي زندگي كرده مي گويد: من هم وجود تجارب منفي اجتماعي در برخي خانه هاي دانشجويي را رد نمي كنم اما معتقدم اين افراد از همان ابتدا زمينه فساد و رفتارهاي نامناسب را داشته اند و حالا با داشتن خانه اي مستقل و دور از خانواده از فرصت براي ادامه رفتارهاي نامناسبشان استفاده كرده اند.
 

دانشجوياني كه به دليل گراني خوابگاه و يا اشتغال به كار بعد از فارغ التحصيلي مجبور به زندگي در خانه هاي دانشجويي مي شوند، معمولا قوانين خاصي را براي مصون ماندن زندگي شان از آسيب هاي اجتماعي وضع مي كنند تا بتوانند سال هاي استقلاشان را با موفقيت طي كنند.

 

نرگس مي گويد: چند سالي كه با دوستانم مستقل بودم تمام رفت و آمدها، ميهمانانمان و رفتارمان در خانه  با قوانين خاصي كنترل مي شد تا هميشه احساس آرامش و امنيت داشته باشيم. برخي اين فرصت را رهايي از محدوديت اصولي خوابگاه مي دانند كه در نتيجه تجارب منفي اجتماعي مانند اعتياد و يا روابط نامناسب اجتماعي دربعضي از اين خانه ها افزايش پيدا مي كند.

دكتر ابهري، استاد دانشگاه شهيد بهشتي معتقد است: دانشجويان و كارمنداني كه در خانه هاي دانشجويي زندگي مي كنند در واقع يك شبه خانواده دانشجويي تشكيل داده اند كه اگر از تجارب منفي آن در امان بمانند مي توانند به ارتقاي تحصيلي يكديگر و اشتراك تجارب مثبت كمك كنند.

 

فاطمه بعد از 3 سال زندگي در خانه هاي دانشجويي مي گويد: همه ما اين نوع زندگي را به عنوان زندگي موقت مي دانيم و چون هم خانه هاي يك زندگي دانشجويي هرچقدر هم كه با هم خوب و سازگار باشند باز هم نمي توانند يك خانواده باشند و همين امر گاهي باعث ايجاد تنش مي شود. 

 

سالانه تعداد خانه هاي دانشجويي در تهران و شهرهاي بزرگ  15 تا 20 درصد افزايش مي يابد، بسياري از اين افراد دانشجويان دانشگاه آزاد و يا دانشگاه هايي هستند كه خوابگاه مناسب و در شان يك دانشجو در اختيارشان قرار نمي دهد به همين دليل آنهايي كه تمكن مالي بهتري دارند ترجيح مي دهند خودشان براي اجاره خانه اقدام كنند.

 

جواد صبور، عضو كميسيون اجتماعي مجلس در اين باره مي گويد: بايد سرمايه‌گذاران بخش خصوصي و اشخاص حقيقي، خوابگاه‌هايي متناسب با شان و ارزش دانشجويان كشور راه اندازي كنند تا دانشجويان با آرامش و امنيت بتوانند در اين خوابگاه‌ها زندگي كنند.
 

او هدايت دانشجويان به مجتمع هاي مردمي را راهكار مناسبي براي حفظ امنيت و آرامش دانشجويان در خانه هاي دانشجويي مي داند و مي گويد: مي‌توان دانشجويان علاقه‌مند به زندگي‌هاي مستقل دانشجويي را به مجتمع‌هايي كه با مديريت خود آنها اداره مي‌شود، هدايت كرد.