خداحافظ بچه؛ سلام سریال خانوادگی

گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»؛ بدون کوچک‌ترین تردید باید گفت سریال خداحافظ بچه پدیده برهوت سریال‌های مناسبتی ماه رمضان و چه بسا سریال‌های امسال تلویزیون است. اولین سریال منوچهر هادی جوان که پیش از این استعداد و شایستگی‌های او را در چند تله فیلم خوب و آبرومند دیده بودیم این شب‌ها برگ برنده تلویزیون است و توانسته مخاطب گریزپای ایرانی را پاگیر این قوطی بگیر و بنشان کند. اگر چه کاستی‌ها و ضعف‌های خداحافظ بچه کم نیستند و می‌توان لیستی از انتقاداتی که به این مجموعه وارد است مانند ضعف فیلمنامه، شتاب‌زدگی در تولید، استفاده از کاراکترها و مناسبات تکراری و کلیشه‌ای مانند کاراکتر زن دوم و هوو و ... تهیه کرد، اما از زاویه‌ای دیگر نیز می‌توان به این سریال نگریست.

جای شکر و تقدیر دارد که تلویزیون دست از سریال‌های ماورایی که تمام سعی‌شان این بود که مردم را به زور جلوه‌های ویژه ناشیانه به معنویت دعوت کنند کشیده و به سریال‌هایی با موضوعات ملموس و مبتلابه جامعه روی آورده است.

 

مهم‌ترین ویژگی مثبت خداحافظ بچه این است که یک سریال خانوادگی است. یک سریال خانوادگی ایرانی که توانسته پس از مدت‌ها تعریف ساده و ملموسی از خانواده در تلویزیون ارائه دهد. لیلا و مرتضی یکی از هزاران زن و شوهر جوانی هستند که زندگی روزمره و معمولی خود را دارند و بزرگترین مشکل آنها نداشتن بچه است.

 

نوع به تصویر کشیدن رابطه لیلا و مرتضی برگ برنده سریال است. رابطه‌ای رئال و ملموس که نزدیک به زندگی عامه مردم است و بدون هیچ ادعایی یکی از هزاران زندگی روزمره را به تصویر کشیده است.

 

همه ما حتما چندین لیلا و مرتضی در اطراف خود دیده ایم، زن و شوهری که یکدیگر را دوست دارند، به هم احترام می‌گذارند و حتی اگر مرد سابقه خوبی نداشته باشد زن احترام او را حفظ می‌کند، خانواده و حفظ زندگی مشترک برای آنها مهم است، مشکلاتشان را با یکدیگر حل می‌کنند، سر هم کلاه نمی‌گذارند و به هم دروغ نمی‌گویند و اگر گاهی این کار را انجام دهند عذاب وجدان می‌گیرند و جبران می‌کنند، حتی اگر گناه و اشتباه بزرگی در زندگی مرتکب شده باشند سعی می‌کنند خانواده را حفظ کنند، مخارج روزانه‌شان را در دفتری یادداشت می‌کنند و بی حساب و کتاب خرج نمی‌کنند چون مدیریت خانواده برایشان مهم است و ... .

 

همین نکات ساده و شاید در نگاه اول کم اهمیت وقتی اهمیت خود را نشان می‌دهد که نگاهی به سریال‌های خانوادگی مرسوم تلویزیون و نوع بازنمایی خانواده در این سریال‌ها داشته باشیم و ببینیم که چقدر خانواده در این سریال‌ها شان خود را از دست داده و همه مدام مشغول دروغ گفتن به یکدیگر و کلاه گذاشتن سر هم هستند و از هر فرصتی برای ضربه زدن به هم استفاده می‌کنند.

یکی دیگر از امتیازات خداحافظ بچه این است که علی‌رغم داستان تلخی که دارد لحن دوست داشتنی و شیرینی را برای روایت انتخاب کرده تا اندکی از زهر ماجرا تلخ گرفته شود. در واقع، کارگردان با انتخاب این لحن، مخاطب خود را بین خوف و رجا نگه داشته و امید و نا امیدی را با واقع‌بینی به او تزریق می‌کند و به خوبی نیز از پس این کار برآمده است.

موضوع دیگری که این روزها مطرح است و خداحافظ بچه به صورت غیر مستقیم حال آگاهانه یا ناآگاهانه به آن پرداخته مساله کنترل جمعیت است که بحث داغ این روزها می‌باشد و مورد تاکید مقام معظم رهبری نیز قرار گرفته است.

 

در روزگاری که بچه داشتن آن هم در سال‌های اول زندگی یک نوع آفت و مانع پیشرفت والدین معرفی می‌شود و این فرهنگ غلط بین ما جا افتاده نشان دادن علاقه شیفته‌وار یک زوج جوان که دو سال از ازدواج آنها می‌گذرد به داشتن بچه می‌تواند شایسته تقدیر باشد.

 

هر چند شاید این سریال نتواند نقش تعیین کننده‌ای در تغییر نگرش مردم نسبت به داشتن بچه داشته باشد اما نوعی تبلیغ و تشویق غیر مستقیم برای افزایش رغبت مردم به فرزندآوری است. در اینجا باز هم می‌توان به جای خالی بچه در سریال‌های دیگر اشاره کرد و به این مساله توجه نمود که به راستی چرا حضور کودکان در سریال‌ها و فیلم‌های ایرانی تا این حد ناچیز است و این حضور عمدتا به برنامه‌های کودک محدود می‌شود؟

 

واقعا آخرین سریالی که در آن نوزاد دیده‌اید آن هم به عنوان یک کاراکتر اصلی چه هنگام بوده؟ چرا فیلم‌ها و سریال‌های ایرانی بچه‌ها را از محیط خانواده دور کرده و خانواده را به زن و شوهر محدود نموده‌اند؟ این مساله جای تامل دارد و می‌تواند مورد آسیب شناسی قرار گیرد که آیا این مساله به مشکلات تولید بر می‌گردد یا رویکردهای فرهنگی غلط سبب این اتفاق نامبارک شده است و ترویج این فرهنگ چه پیامدهایی خواهد داشت.

برای اظهار نظر نهایی و نقد جامع در مورد خداحافظ بچه باید منتظر پایان سریال بود، اما اگر با دیده اغماض از کاستی‌های مجموعه بگذریم باید بگوییم خداحافظ بچه یک گام رو به جلو در سریال‌های تلویزیونی محسوب می‌شود و شایسته است با رفع مشکلات موجود، تهیه و تولید این سریال‌ها که می‌توانند فرهنگ ایرانی را به خوبی بازتاب دهند ادامه داشته باشد.