مهرورزی به شیوه یارانه ارزی

گروه اقتصادی «خبرگزاری دانشجو»؛ یکی از این ایده‌ها که حتی بالاترین مقامات اقتصادی دولت نیز آن را آنالیز کرده‌اند، نسخه جدید ارزی یارانه نقدی است. براساس این ایده و درصورت نهایی شدن، مابه‌التفاوت نرخ ارز مرجع ۱۲۲۶ تومانی و نرخ بازار آزاد (حدود ۲۴۰۰ تومان) از محل آزادسازی نرخ ارز به مردم پرداخت خواهد شد. برهمین اساس، برخی مقامات اقتصادی دولت محاسبه کرده‌اند که از محل آزادسازی نرخ ارز (ارز تک نرخی بالای ۲۲۲۶ تومان)، سهم هر ایرانی از این محل سالیانه بیش از یک میلیون تومان و ماهیانه حدود ۹۰ هزار تومان خواهد بود. حال، اگر یارانه نقدی موجود (۴۵ هزار و ۵۰۰ تومان) را با این یارانه جدید ارزی (۹۰ هزار تومان) جمع کنیم، بیش از ۱۴۰ هزار تومان می‌شود. در واقع وعده محمود احمدی‌نژاد رئیس جمهور برای سه برابر کردن یارانه نقدی با این ایده "اقتصادی-سیاسی" نیز محقق خواهد شد.

اما كارشناسان ضمن اعلام اينكه این اقدام دولت خلاف قانون بودجه سال 1391 است،آنرا باعث افزايش نقدينگي و تورم بالاي 40 درصد دانستند و خواستار منتفي شدن برنامه دولت شدند.

آنان معتقدند: نقدینگی کشور نسبت به ابتدای دولت احمدی نژاد ۳۰۰درصد افزایش پیدا کرده با این افزایش قیمت‌ها ما موج جدیدی از شوک قیمتی را در بازار به خصوص کالاهای اساسی و مصرفی مردم خواهیم داشت.

حسین راغفر، استاد اقتصاد دانشگاه تهران می گوید: هیچ اقتصاد برنامه‌داری در دنیا منابع خود را به صورت نقدی آن هم در این سطح توزیع نمی‌کند چراکه این بازتوزیع نه‌تنها ایجاد ثروت نخواهد کرد بلکه آنچه که امروزه در جامعه در قالب فسادهای اجتماعی، اداری و توزیع رانت شاهد هستیم را تشدید خواهد کرد. افزایش یارانه نقدی تا سطح ۹۰‌هزار تومان همچون پرداخت آن هیچ مبنای منطقی ندارد و فقط یک بحث سیاسی است؛ یعنی به این دلیل پرداخت می‌شود که نتایج سیاسی برای دولت در بر دارد. دولت در چنین شرایطی که ذخایر ارزی کشور در پایین‌ترین سطح خود قرار دارد نباید بیش از این اقتصاد کشور را قربانی اهداف سیاسی خود کند.

الیاس نادران نماینده تهران نیز توزیع یارانه ارزی را «خیانت» خواند. این در حالی است که چند روز قبل هم برخی نمایندگان مجلس همچون احمد توکلی نماینده تهران به انتقاد شدید از طرح دولت پرداخته و آن را «خیانت به مردم» و «سیاسی کاری انتخاباتی» خوانده بودند.

دولتمردان اما هنوز واکنشی به انتقادات نشان نداده‌اند و تنها مهدی غضنفری وزیر صنعت، معدن و تجارت در جمع خبرنگاران به صورت تلویحی وجود سناریوی توزیع یارانه ارزی دولت را تایید کرد و گفت: طرح‌ها و سناریوهای مختلفی در دولت برای افزایش مبلغ یارانه نقدی مطرح است که این موضوع هم یکی از سناریوها است؛ ولی هنوز به جمع‌بندی نهایی نرسیده است.

طرح در مقابل طرح/ مجلس به دنبال جایگزینی طرحی دیگر است

مجلسی ها که مخالفت شدید خود را با پرداخت یارانه ارزی اعلام کردند بیکار ننشسته و به دنبال جایگزین کردن طرح دیگر هستند. آنان طرحی را در دست بررسی دارند که در آن  مابه التفاوت نرخ ارز به حساب ویژه ای واریز می شود تا برای طرح های عمرانی مصرف شود.

محمد سقایی نماینده مجلس شورای اسلامی در این باره می گوید: طرحی در مجلس در حال تدوین بوده که تا امروز به امضای برخی از اعضای کمیسیون برنامه و بودجه نیز رسیده است؛ تدوین این طرح در مقابل طرح جدید دولت برای پرداخت یارانه دو یا سه برابری به مردم از محل مابه‌التفاوت درآمدهای ارزی است.

نماینده مردم استهبان افزود: طرح مذکور که هم اکنون در اداره کل قوانین مجلس در حال چکش‌کاری بوده، درباره این است که کل درآمدهای ارزی به حساب ویژه‌ای واریز شود که نحوه هزینه آن نیز به روش خاصی برنامه‌ریزی شده است.

عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس تصریح کرد: کل درآمدهای ارزی باید به حساب خاصی در بانک مرکزی واریز شود و هرگونه برداشتی نیز باید با مجوز قانونی باشد؛ بنابراین استفاده از درآمدهای ارزی برای افزایش یارانه پرداختی به مردم نیاز به مجوز قانونی دارد.

بر اساس اين طرح دولت مكلف خواهد شد ما‌به‌التفاوت قيمت ارز دولتي و آزاد ‌را به سمت توسعه طرح‌هاي عمراني و حمايت از توليد هدايت كند.

در اين باره احمد توكلي پرداخت مابه‌التفاوت نرخ ارز مرجع - ۱۲۲۶ تومان- و نرخ بازار آزاد (حدود ۲۴۰۰ تومان) از محل آزادسازي نرخ ارز به مردم در قالب يارانه را غيرقانوني و خيانت به مردم دانسته و در سايت خود و تحت عنوان گزارشي به مردم نوشت: دولت الان اجازه مي‌خواهد كه ارز را گران كند و مابه‌التفاوت را به صورت نقدي بين مردم توزيع كند. اقدام تورم‌زايي كه شيريني موقت و تلخكامي طولاني مدت دارد.

وي اين اقدام را سياسي كاري انتخاباتي دانسته و مي‌نويسد: افزايش شتابنده نرخ ارزي به خصوص طي ماه‌هاي آذر و دي باعث كاهش ۵۵ درصدي ارزش پول شده و مهم‌تر از افزايش قيمت ارز، نوسانات شديد آن و آثار مخربش بر توليد و توزيع درآمد ملي است.

بنابراين گزارش شايد ايده افزايش ۹۰ هزار توماني يارانه نقدي و خلق يارانه ارزي (!) براساس وعده‌ها و نظر احمدي‌نژاد است كه بارها گفته بود «‌مي‌توان يارانه‌ها را سه برابر كرد» اما بهاي اين تصميم در اقتصاد كشور چيست و اگر‌چه در نگاه اول براي مردم عامه بسيار نشاط‌انگيز است اما در ميان‌مدت و دراز‌مدت چه‌؟

آيا تبعات رشد تورم ناشي از اين اقدام همچون تورم ناشي از هدفمند كردن يارانه‌ها كه اكنون آثار مثبت يارانه ۴۰ هزار توماني را محو كرده، نخواهد شد؟
 

در نهایت اینکه احمدی نژاد که مهرورزی و عدالت، بارزترین شعار انتخاباتی و غیر انتخاباتی او در 7 سال گذشته بوده، به آثار بلند مدت اجرای طرح پرداخت یارانه ارزی بر اقشار ضعیف و متوسط اندیشیده است؟