از جنوب غربي كشور تا حرم امام رضا(ع)

ايلام:

مکان هاي ديدني و تاريخي :سرزمين ايلام با كوهستان هاي سلسله وار و دشت هاي پهناور؛ زيستگاه انواع گونه هاي گياهي و جانوري است كه چشم اندازهاي زيباي طبيعي را در اين منطقه به وجود آورده اند. اين منطقه كه بر دامنه كوه هاي خود چشم انداز سبزي از جنگل هاي بلوط را دارد؛ در بر گيرنده رودخانه ها و آبشارهاي زيادي است كه هر يك جاذبه هاي خاص و مناظر روح پروري را به نمايش مي گذارند. ايلام كه از بكر ترين مناطق سرزمين ايران است ؛ از قابليت هاي برجسته و با ارزشي در زمينه گردشگري طبيعي برخوردار است.

پيشينه تاريخي و باستاني اين خطه از ايران سبب شده جاذبه هاي باارزشي در اين منطقه وجود داشته باشد كه نام آن ها يادآور اساتير افسانه اي ايران باستان است. جاذبه هاي اجتماعي و فرهنگي استان ايلام از ديگر زيبايي هاي منطقه هستند كه بر جاذبه هاي گردشگري استان مي افزايد. فصل بهار كه زمان رويش گل هاي زيبا و وحشي در اين خطه است و فصل تابستان با رودخانه هاي خروشان و آبشارهاي زيبا مناسب ترين زمان سفر به استان ايلام است.

 صنايع و معادن:بخش صنعت سهم ناچيزي از اشتغال را نسبت به بخش خدمات و كشاورزي به خود اختصاص داده است. صنعت استان ايلام بيش تر در صنايع خانگي و كارگاهي خلاصه مي شود. زماني منابع معدني استان منحصر به منابع رسوبي بوده ولي هم اكنون منابع نفت و گاز نيز در اين منطقه شناسايي شده است.

استان ايلام منطقه اي عشاير نشين است و به همين دليل از صنايع دستي پر رونقي نيز برخوردار است. مهم ترين صنايع دستي استان عبارتند از: فرش كرك، ابريشم، گليم گل برجسته، جاجيم، نمد، فرنجي، قتره و صنايع چوبي. از ديگر صنايع دستي ايلام مي توان به سياه چادر، رسن، گيوه كه با توجه به فراواني مواد اوليه مانند پشم و موي بز توليد آن ها از گذشته هاي دوررايج بوده, اشاره نمود. استان ايلام همانند ساير مناطق ايراني داراي سوغاتي هاي محلي خاص خود است كه مهم ترين آن ها عبارتند از: سقز محلي (صمغ درخت بنه)، شيريني بژي بر ساق، ‌شيريني گمگه، حلواي كله كنجي، روغن حيواني معروف به روغن كرمانشاهي. 

 کشاورزي و دامداري:كشاورزي در بيش تر نقاط استان به صورت سنتي انجام شده و مراحل مختلف آن از كاشت، داشت و برداشت با استفاده از اصول و روش هاي ابتدايي و سنتي صورت مي گيرد. مهم ترين محصول كشاورزي استان، گندم است. در اين استان امكانات بالقوه فراواني براي توسعه و گسترش دام داري و دام پروري وجود دارد و هم اكنون نيز بخش مهمي از درآمد و حتي اشتغال مردم استان ايلام در بخش كشاورزي متمركز شده است. آب و هواي متنوع، وجود كوهستان ها، جنگل ها و مراتع نسبتا سرسبز و انواع گل و گياه در بهار و تابستان و وجود مناطق گرمسيري و سردسيري در كنار هم بهترين شرايط را براي پرورش زنبور عسل فراهم آورده است.

مشخصات جغرافيايي:استان ايلام در حدود 4/1 درصد مساحت كل كشور را تشكيل مي دهد. اين استان در باختر دامنه سلسله كوه هاي زاگرس بين 31 درجه و 58 دقيقه تا 34 درجه و 15 دقيقه پهناي شمالي از خط استوا و 45 درجه و 24 دقيقه تا 48 درجه و 10 دقيقه درازاي خاوري از نيمروز گرينويچ در گوشه باختري ايران قرار گرفته است. استان ايلام از جنوب با استان خوزستان، از خاور با استان لرستان، از شمال با استان كرمانشاه و از سمت باختر با 425 كيلومتر مرز مشترك با كشور عراق هم جوار است. بر اساس آخرين تقسيمات كشوري در سال 1375 استان ايلام مشتمل بر 7 شهرستان بوده است. مركز استان؛ شهر ايلام است كه به علت زيبايي هاي طبيعي فراواني كه دارد، عروس زاگرس نام گرفته است.

به طور كلي نواحي شمالي و شمال خاوري استان ايلام كوهستاني و نواحي جنوب باختري و باختر آن از اراضي پست و كم ارتفاع تشكيل يافته است. مهم ترين ارتفاعات استان ايلا م را كبير كوه و ديناركوه تشكيل مي دهند. استان ايلام از نظر شرايط اقليمي جزو مناطق گرمسيري كشور محسوب مي شود اما به علت وجود ارتفاعات، اختلاف درجه حرارت و بارندگي در بخش هاي شمالي، جنوبي و باختري آن زياد است. به طوري كه مي توان از نظر اقليمي، مناطق سه گانه سردسيري، گرمسيري و معتدل را در اين استان به خوبي مشاهده كرد.

بارندگي هاي سالانه فراوان از يك سو و نقش استان ايلام به عنوان زهكش آب هاي سطحي سلسله كوه هاي زاگرس از سوي ديگر، موجب پيدايش رودخانه هاي زيادي شده كه به منظور استفاده از آب آن ها سدهاي انحرافي و كانال هاي متعددي نيز ساخته شده است. مسيرهاي متعددي براي دسترسي به استان ايلام وجود دارد كه مهم ترين آن ها جاده تهران – همدان- كرمانشاه – ايلام است. اين منطقه از راه هاي داخلي نيز برخوردار است كه برخي از آن ها ناهموار بوده و مشكلاتي را به وجود مي آورند. اين منطقه هم چنين داراي فرودگاهي براي پروازهاي داخلي است كه به پايتخت ايران پرواز دارد.

بوشهر:

مکان هاي ديدني و تاريخي :استان بوشهر از جمله استان هاي مهم جنوب ايران است که از نظر تاريخي, طبيعي, اجتماعي و فرهنگي داراي جاذبه هاي متعددي است. تالاب حله يكي از تالاب هاي مشهور سراسر قلمرو جنوبي ايران محسوب مي شود که فضاي سرسبز و دل پذيري در اطراف خود دارد.

منطقه حفاظت شده ناي بند که در شهرستان بوشهر واقع شده، از نظر تنوع جانوران وحشي منحصر به فرد است. غار چهل خانه در شمال سعدآباد دشتستان، مجموعه بسيار زيبايي را دردل کوه تشکيل داده و يکي از جلوه هاي زيباي طبيعي استان محسوب مي شود. رودخانه هاي متعددي نيز در اين استان جريان دارند که سواحل آن ها را مي توان جزو جاذبه هاي طبيعي و مهم استان به شمار آورد. علاوه بر اين موارد مي توان از چشمه هاي آب گرم استان نيز به عنوان مکان هاي جالب توجه استان نام برد که در اين ميان چشمه آب گرم نيلو و چشمه آب گرم گنويه اهميت بيش تري دارند. جزيره خارک که در شهرستان گناوه واقع شده است از مهم ترين جاذبه هاي طبيعي منطقه و يکي از جزاير زيباي خليج فارس به شمار مي آيد. اين جزيره از مناطق بسيار قديمي منطقه بوده و داراي آثار تاريخي متعددي است.

بناهاي تاريخي و قديمي زيادي که در سراسر استان وجود دارند، باعث رونق جهانگردي در اين منطقه شده اند. اين بناها شامل مساجد، کليساها و عمارت هاي قديمي هستند که بيش تر درمرکز شهرستان قرار گرفته اند. مسجد توحيد (مسجد برازجاني ها) از قديمي ترين مساجد بوشهر است. امام زاده عبدالمهيمن در شهر بوشهر واقع شده و كليساي بوشهر نيز متعلق به ارامنه گريگوري است. قدمت آثار كشف شده در برخي از مناطق قديمي استان به هزاره اول تا سوم پيش از ميلاد مي رسد. وجود تپه هاي تاريخي قديمي مانند تل خندق و تل مرو حاکي از قدمت طولاني منطقه است.

ازميان بناهاي قديمي که در استان بوشهر وجود دارند کاخ کوروش و کاخ سنگ سياه داراي اهميت بيش تري هستند. منطقه كوشک اردشير يکي از بناهاي شهرستان دشتي است که بناي آن بسيار شبيه به كاخ اردشير در فيروزآباد است. برج قلعه خورموج نيز يكي از آثار شكوه مند تاريخي است که بقاياي قلعه عظيم خورموج است و در مجموع جاذبه هاي متعدد استان بوشهر را تشكيل مي دهند. 

صنايع و معادن:اقتصاد استان بوشهر به بخش هاي كشاورزي، دام داري، شيلات و تا حدودي به صنعت متكي است. صنايع استان بوشهر به دو بخش صنايع دستي و صنايع ماشيني تقسيم مي شود. صنايع جديد استان؛ غالبا متوسط كوچك و عموما تبديلي هستند. درصنايع متوسط بوشهر و دشتستان و در صنايع كوچك ابتدا شهرستان دشتستان و سپس بوشهر و شهرستان هاي دشتي و گناوه به ترتيب داراي اهميت هستند. به غيرازشركت ملي صنايع دريايي و نيروگاه اتمي، مالكيت صنايع استان؛ بيش تر به بخش خصوصي تعلق دارد. اين واحدهاي صنعتي شامل صنايع غذايي و دارويي، شيميايي، كاني غير فلزي، برق و الكترونيك، فلزي و ريخته گري، ماشين سازي، ‌تجهيزات خودرو، نيروي محركه و لوازم و ابزار صيادي است كه عمده ترين آن ها را صنايع غذايي و دارويي و ماشين سازي تجهيزات تشكيل مي دهند.

صنايع دستي از گذشته هاي دور نقش مهمي در زندگي و معيشت روستاييان داشته است. صنايع دستي استان بوشهر در حال حاضر بيش تر تأمين كننده نيازهاي بومي منطقه است. مهم ترين صنايع دستي منطقه عبارتند از: كشتي و لنج سازي، توربافي، قالي بافي، گبه بافي، ‌گليم، نمد، كوزه، سفال، حصير بافي، سوزن دوزي، گيوه دوزي، زنبيل و سبدبافي، جارو (پيش وينگي)، سفال گري، نوعي قليان به نام چليم، غشك، ‌نوعي مشك مخروطي شكل سه پايه براي نگه داري آب بنام دولچه و نوعي شيريني مخصوص بوشهر به نام مسقطي. 

کشاورزي و دامداري:كشاورزي استان از نظر نوع محصولات توليدي و روش هاي توليد به دو قسمت محصولات زراعي و محصولات درختي تقسيم مي شوند. مهم ترين محصولات زراعي را گندم، جو آبي و ديم، تنباكو، پياز، كنجد، سبزي، صيفي و نباتات علوفه اي تشكيل مي دهد. درزمينه باغ داري استان بوشهر امكانات زيادي ندارد. بيش ترين باغ هاي منطقه را نخلستان ها تشكيل مي دهند، هم چنين باغ هاي محدود و كوچك مركبات نيز به طور پراكنده به چشم مي خورند.

شهرستان دشتستان ازلحاظ توليد سالانه خرما و مركبات مقام اول و دوم را در استان كسب كرده اند. ميزان توليد خرما در حدود هشتاد هزار تن و ميزان توليد مركبات حدود ده هزار تن است.

امكانات دامداري استان بوشهر ازنظر تأمين خوراك و علوفه دام اندك است. دام داري در اين منطقه به شيوه سنتي انجام مي گيرد، درنتيجه توليد گوشت و شير آن ها قابل توجه نيست. بيش ترين دام هاي استان را بز، گوسفند و گاو و شتر تشكيل مي دهد.

پرورش زنبور عسل نيز در اين استان از اهميت نسبي برخوردار است و در حدود 1500 كندوي جديد و 1000 كندوي سنتي در استان وجود دارد. يكي از مهم ترين فعاليت هاي اقتصادي استان بوشهر صيد ماهي است. ولي به واسطه استفاده از وسايل قديمي و روش هاي سنتي صيادان، ‌امر صيد ماهي كه يك منبع مهم اقتصادي به شمار مي رود، نقش واقعي خود را باز نيافته است. البته شركت شيلات ايران اقدام به صيد صنعتي در اين منطقه مي نمايد و به همين سبب كارخانه ها و مشاغل جنبي نيز در اين منطقه تشكيل شده است.

مشخصات جغرافيايي:استان بوشهر در جنوب ايران واقع شده و بين 27 درجه و 14 دقيقه پهناي شمالي و 50 درجه و 6 دقيقه تا 52 درجه و 58 دقيقه درازاي خاوري از نيم روز گرينويچ قرار گرفته است. اين استان از شمال به استان هاي خوزستان و كهگيلويه و بوير احمد، ‌از جنوب به خليج فارس و قسمتي از استان هرمزگان، از خاور به استان فارس و از باختر به خليج فارس محدود است.

استان بوشهر با خليج فارس بيش از 600 كيلومتر مرز آبي دارد و از اهميت سوق الجيشي, اقتصادي و گردشگري قابل توجهي برخوردار است. به طور كلي آب و هواي بوشهر در نواحي ساحلي گرم و مرطوب و در قسمت هاي داخلي گرم و خشك صحرايي است. در استان بوشهر دو فصل محسوس وجود دارد: زمستان نسبتا خنك، شامل ماه هاي آذر، دي، بهمن، ‌اسفند و تابستان گرم و خشك و طولاني. پاييز و بهار اين استان نيز بسيار زودگذر است.

شهرستان هاي استان بوشهر عبارتند از: بندر بوشهر, بندر ديلم, بندر گناوه, تنگستان(اهرم), دشتستان(برازجان), دشتي (خورموج), بندردير, بندر كنگان. اين منطقه به واسطه كمي ارتفاع از دريا- شهر بوشهر از سطح درياي آزاد تنها پنج متر بالاتر است - و نزديكي به خط استوا و درياي گرم، سرزمين گرم و مرطوبي است. بر اساس سرشماري عمومي نفوس و مسكن در سال 1375، جمعيت استان بوشهر 727373 نفر بوده است. دسترسي به استان بوشهر از سه طريق هوايي, زميني و دريايي امكان پذير است. مسيرهاي زميني دسترسي به اين راه ها عبارتند از:

راه ‌آسفالته بوشهر – برازجان به سمت شمال خاوري به درازاي 70 كيلومتر

راه آسفالته اصلي بوشهر – برازجان – گناوه به سمت شمال باختري به درازاي 158 كيلومتر

راه آسفالته اصلي گناوه – بندر ماه شهر به درازاي 201 كيلومتر

راه آسفالته اصلي بندر ماه شهر – اهواز به درازاي 153 كيلومتر

راه‌ آسفالته اصلي بوشهر – برازجان – گناوه – بندر ماه شهر – اهواز به درازاي 512 كيلومتر

راه آسفالته اصلي بوشهر – كازرون به سمت شمال خاوري به درازاي 162 كيلومتر

راه ارتباطي بين بوشهر – بندر گناوه 72 كيلومتر

راه اصلي گناوه – بندر ديلم به سمت شمال باختري به درازاي 67 كيلومتر

راه خورموج تا شهر اهرم به سمت شمال باختري به درازاي 30 كيلومتر و از همين راه به درازاي 52 كيلومتر تا بندر بوشهر ادامه دارد. در ميان شهرهاي استان؛ شهر بوشهر(مرکز استان) داراي فرودگاهي بين المللي است و پروازهاي گوناگوني در آن انجام مي شود. هم چنين از طريق لنج ها و كشتي ها از راه دريا نيز امكان دسترسي به اين منطقه وجود دارد.

تهران:

مکان هاي ديدني و تاريخي :استان تهران که در زمينه گردشگري نيز از مكان هاي با اهميت ايران به شمار مي آيد. اين منطقه داراي مکان هاي ديدني، بناهاي تاريخي وجاذبه هاي طبيعي زيادي است که هميشه نظر گردشگران و جهانگردان را به خود جلب كرده است.

شهرستان هاي اطراف تهران که در دامنه کوه هاي البرز قرار گرفته اند، به لحاظ جاذبه هاي طبيعي، غني و منحصر به فرد هستند. دشت ها و دره هاي پرگل و زيبا که با چشم اندازهاي بديع و کم نظير در دامنه قله سر به فلک کشيده دماوند گسترده شده اند، درهر فصل چشم انداز خاصي را به وجود مي آورند و طبيعت دوستان را به تحسين وا مي دارند. رودخانه هاي متعدد و پرآب و در راس آن ها رودخانه کرج و رودخانه جاجرود سبب به وجود آمدن روستاهاي سرسبز، باغ هاي ميوه و نواحي ييلاقي با چشم اندازهاي زيبا در مناطق اطراف استان شده اند.

درياچه هاي طبيعي استان بيش تر در دامنه هاي دماوند گسترده شده اند و درياچه هاي مصنوعي چون درياچه سد اميرکبير از تجمع رودخانه هاي پرآب به وجود آمده اند. علاوه بر جاذبه هاي طبيعي، آثار تاريخي و فرهنگي زيادي نيز در شهرستان هاي مختلف استان تهران پراکنده شده اند که از مکان هاي ديدني و مهم به شمارمي آيند. ري مهم ترين منطقه باستاني استان تهران است که قدمت طولاني و سابقه کهن آن سبب شده آثار تاريخي زيادي مانند باروي ري برين که به سده هاي قبل از ميلاد مربوط مي شود، دراين شهر وجود داشته باشد. آستانه حضرت عبدالعظيم مهم ترين اثر تاريخي و مذهبي استان تهران است که در ري واقع شده است. برج و مقبره شبلي که به قرن 5 هجري قمري مربوط مي شود و معروف ترين بناي تاريخي دماوند است که به همراه ده ها اثر تاريخي و باستاني و زيارتي اين شهرستان و شهرستان فيروزکوه از بناهاي تاريخي و مکان هاي ديدني خاور استان به شمار مي آيند.

به لحاظ اين که شهر تهران در 200 سال گذشته همواره پايتخت حکومت بوده از عمارت ها و کاخ هاي زيادي برخورداراست که بيش تر به دوره صفويه و قاجاريه تعلق دارند. استان تهران علاوه بر جاذبه هاي طبيعي و تاريخي زيادي که دارد، از مراکز تفريحي و گردشگري، موزه ها، نمايشگاه هاي دايمي، سالن هاي سينمايي، مراکزمجلل و استاندارد اقامتي، مراکز بازي و تفريح، فرهنگ سراها، سالن هاي مجهز ورزشي، پارک ها و استخرهاي مدرن و... نيز برخوردار بوده و همواره پذيراي گردشگران داخلي و خارجي است.

صنايع و معادن:استان تهران يكي از كانون هاي عمده صنايع كشور است. برابرآخرين آمارهاي منتشره، 40 درصد كل صنايع كشور در استان تهران قرار دارند. بيش تر اين صنايع درامتداد سه محور باختري، جنوبي و خاوري متراكم شده است. هم چنين 44 درصد كارگران كارگاه هاي صنعتي كل كشور در استان تهران كار مي كنند. يكي از اركان اصلي اقتصاد استان تهران صنايع ماشيني وابسته است كه بيش تر آن ها به مونتاژ و توليد كالاهاي مصرفي اشتغال دارند. توسعه اين صنايع بيش تر درامتداد راه هاي ورودي به تهران به ويژه در مسير تهران ـ كرج، تهران ـ دماوند‌، تهران ـ ساوه و تهران ـ قم است. صنايع استان را بر حسب نوع توليدات مي توان به گروه هاي زير تقسيم كرد:

صنايع غذايي: شامل كارخانه قند سازي، روغن نباتي، لبنيات پاستوريزه، فرآورده هاي گوشتي، تصفيه قند، بيسكويت سازي، نان ماشيني، نوشابه سازي، كنسرو و مربا سازي و … سهم اين صنايع از كل صنايع مشابه آن ها در سطح كشور نزديك به 30 درصد است.

صنايع نساجي و چرم: شامل ريسنده گي و بافنده گي پنبه اي و پشم، تريكو، كف پوش، فرش ماشيني، موكت، پتو، حوله، تهيه انواع پوشاك، كفش، چرم، كيف و چمدان كه به تازه گي توليد برزنت و الياف نيز جزء اين رشته از صنايع درآمده است. سهم اين رشته از كل صنايع هم رشته خود در كشور نزديك به 50 درصد است.

صنايع كاني غير فلزي: اين رشته از صنايع شامل تهيه و توليد مصالح ساختماني و لوازم بهداشتي خانه ها و شيشه است كه كارخانه سيمان از جمله آن هاست. اين صنايع 28 درصد صنايع كاني غير فلزي كشور هستند.

صنايع فلزي: اين رشته از صنايع، اتومبيل و ميني بوس، وانت، لوازم خانگي مانند بخاري، كولر، اجاق گاز، يخچال، ماشين لباس شويي و مانند آن ها و هم چنين مخازن تحت فشار، لوله پروفيل, پنجره و بسياري ديگراز فرآورده هاي فلزي را توليد مي كنند و در باختر تهران (دو سوي مسير تهران – كرج) و خاور تهران (به سوي جاده تهران ـ آب علي) قرار دارند.

صنايع سلولزي: شامل موسسه هايي است كه به توليد كاغذ، مقوا، كارتن، كيسه و پاكت كاغذي، كاغذهاي بهداشتي و توليدات چوبي مانند نئوپان، فيبر، كبريت و مداد اشتغال دارند.

صنايع شيميايي و دارويي: شامل كارخانه ها و كارگاه هايي است كه به توليد دارو، مواد بهداشتي، مواد ضدعفوني كننده، لاستيک و پلاستيک، رنگ هاي ساختماني و صنعتي، پاك كننده هاي جامد و مايع، فرآورده هاي نفتي، روغن موتور و سموم دفع آفات نباتي اشتغال دارند.

صنايع برق و الكترونيک: شامل موسسه هايي است كه به مونتاژ وسايل برقي و الكتريكي، توليد كابل، باطري و لامپ اشتغال دارند. توليدات اين صنايع در سطح استان، نسبت به ديگر گروه هاي صنعتي چشم گير نيست، اما در مجموع كل كشور سهمي بسيار بالاتر از صنايع مشابه خود را در بر مي گيرد.

از کل معدن هاي كشور 4/15 درصد آن ها در محدوده استان تهران است. معادن استان تهران را مي توان به دسته هاي زير تقسيم كرد:

معادن فلزي: شامل مس، سرب، موليبدن، منگنز و آهن است. تقريبا همه منگنز استخراجي كشور از معادن منگنز استان تهران به دست مي آيد كه در جنوب و جنوب باختري آن قرار دارند.

معادن غير فلزي: ‌در بر گيرنده ذخاير سنگ آهک و دولوميت است.

معادن خاک نسوز: شامل كائولن (خاك چيني) است كه 51 درصد توليد كل كشور از اين استان استخراج مي شود. معدن هاي سنگ گچ استان نيز داراي ذخاير بزرگ است، معادن نيتونيت و خاك صنعتي در بخش هاي خاور و جنوب خاوري استان كشف شده است.

استان تهران يكي از مراكز مهم بازرگاني كشور است. مهم ترين صادرات و واردات از اين استان صورت مي گيرد و تقريبا نيمي از مردم استان به كار بازرگاني و خدماتي اشتغال دارند. اقلام صادراتي تهران به ديگر نقاط كشور معمولا از فرآورده ها و توليدات صنعتي است.

برخي از اقلام صادراتي استان تهران عبارتند از: انواع مواد غذايي از قبيل روغن نباتي، بيسكويت، نان ماشيني، نوشابه، كنسرو، انواع پارچه هاي پشمي، پنبه اي، تريكو، كف پوش ماشيني، موكت حوله، انواع لباس، ‌جوراب، كفش، كيف، چرم، كاغذ، مقوا، كارتن، كاغذهاي بهداشتي، نئوپان، فيبر، دارو، لاستيک، پلاستيک، پاک كننده هاي جامد و مايع، فرآورده هاي نفتي، سموم دفع آفات گياهي، مصالح ساختماني، لوازم بهداشتي، لباسشويي، انواع اتومبيل از قبيل كاميون، اتوبوس، ميني بوس، وانت و …، انواع لوازم خانگي از قبيل يخچال، لباسشويي، كولر، بخاري، اجاق گاز و …، مخازن تحت فشار، لوله و پروفيل، درب و پنجره و بسياري ديگر از مصنوعات فلزي، وسايل برقي و الكترونيكي، كابل، باتري، لامپ و غيره.

قسمتي از مهم ترين واردات استان تهران از ساير نقاط كشور نيز عبارتند از: غلات و فرآورده هاي آن، بنشن، انواع ميوه تره بار، برنج، لبنيات، قند و شكر، چاي، انواع ماهي، كنسرو، كمپوت، عسل, دام زنده، مرغ و تخم مرغ، گياهان دارويي و صنعتي، پنبه، پشم، انواع پارچه، فرش هاي دستباف و ماشيني، انواع چوب و تيرآهن و …

کشاورزي و دام داري:استان تهران يكي از قطب هاي اصلي اقتصاد كشوراست. تجمع كانون هاي عمده اقتصادي دراين استان و موقعيت سياسي ـ اداري و مركزيت آن باعث شده است بخش عمده امكانات صنعتي و خدماتي در محدوده آن متمركز شود. بخش كشاورزي نيز از جايگاهي چشم گير در بافت اقتصادي آن برخوردار است اما درمقايسه با ديگر بخش ها، سهم ناچيز و اندكي را به خود اختصاص داده است.

دلايل عمده محدوديت كشاورزي در استان ويژه گي هاي طبيعي اين منطقه است. كمي بارش، نزديكي كويرها و بيابان ها، كمبود آب مورد نياز كشاورزي و تبديل زمين هاي كشاورزي به مناطق مسكوني و توليدي ـ صنعتي از مهم ترين دلايل اين رويكرد است. منطقه تهران را از نظر موقعيت طبيعي و كشاورزي به دو ناحيه مي توان تقسيم كرد:

ناحيه كوهستاني معتدل كه در بر گيرنده نواحي شمالي استان مانند فيروزكوه، دماوند، لواسانات،‌ رودبار قصران، طالقان و بخش هايي از شمال ساوجبلاغ است، كه به علت ناهمواري هاي شديد سطح زمين وضعيت نامساعد جوي و اقليم سرد، مردم اين ناحيه بيش تر به فعاليت هاي باغ داري و دام داري مي پردازند و سيب، گوجه سبز، گيلاس، زرد آلو و هلو از مهم ترين فرآورده هاي اين ناحيه به شمار مي رود.

ناحيه ديگر شامل دشت ها و كوه پايه هاي جنوبي البرز است كه ورامين، ري، شهريار، رباط كريم، اشتهارد و بخش هاي مركزي و جنوبي ساوجبلاغ در اين ناحيه واقع شده اند. اين ناحيه براي كشاورزي مساعد است، اما در ناحيه هايي كه در نزديكي شوره زارها واقع شده اند، مشكلاتي در كار كشاورزي وجود دارد. محصولات عمده اين ناحيه را گندم، جو، يونجه، ذرت علوفه اي، گوجه فرنگي، خيار، ‌سبزي ها، سيب زميني، نباتات علوفه اي، انگور، چغندر قند و پنبه تشكيل مي دهد. از نواحي مهم كشاورزي استان تهران مي توان به رودبار قصران در شمال خاوري تهران اشاره كرد كه زمين هاي حاصل خيز و باغ هاي پرشمار دارد. لواسانات؛ درباختر شهرستان دماوند از ديگر نواحي كشاورزي تهرا ن است كه داراي زمين هاي حاصل خيز است. دره هاي اين ناحيه نيز باغ هاي پرشمار دارد. در شهرستان كرج محصولاتي مانند چغندر قند، ميوه و فرآورده هاي دامي توليد مي شود.

دره ها و دامنه هاي بلندي هاي البرز با مراتع سرسبز و غني، موقعيتي مناسب براي فعاليت هاي دام داري دارند. در سطح استان، دام داري هم در دشت ها و هم در نواحي كوهستاني و كوه پايه اي رواج دارد، ولي سهم آن همه در اقتصاد استان ناچيز است. دام داري در استان تهران بيش تر به شيوه صنعتي رايج است و گاوداري هاي صنعتي بزرگ به همراه مراكز صنعتي پرورش طيور و توليد تخم مرغ و مرغ دراين استان داير هستند كه انواع فرآورده هاي دامي و لبني را توليد مي كنند.

 مشخصات جغرافيايي:استان تهران از شمال به استان مازندران، از جنوب به استان قم، از خاور به استان سمنان و از باختر به استان قزوين محدود شده و مركز آن شهر بزرگ تهران است. اين منطقه بين 34 تا 5/36 درجه پهناي شمالي و 50 تا 53 درجه درازاي خاوري واقع شده و با رشته كوه هاي البرز از استان هاي شمالي ايران جدا شده است.

درارتفاعات بالايي كوهستان البرز كه داراي شيب نسبتا تندي است، جمعيت اندکي ساكنند و شهرستان دماوند دراين ارتفاعات واقع شده است. موقعيت آب و هوايي استان تهران چه درمناطق كوهستاني و چه در دشت ها موجب پوشش گياهي ازنوع نيمه صحرايي شده و دشت كوير, رشته كوه هاي البرز و بادهاي مرطوب و باران زاي باختري سبب بروز آب و هواي متفاوت در آن شده است. هواي تهران درمناطق كوهستاني از نوع آب و هواي معتدل بوده و در دشت ها از نوع نيمه باراني با ويژگي هايي است كه بيش تر از موقعيت جغرافيايي آن ناشي مي شود. جمعيت استان تهران درسرشماري سال 1375 تعداد 10,398,643 نفر برآورد شده است.

بيش از 35 درصد از كل بزرگ راه هاي ايران درمسيراستان تهران قرار دارند. اين بزرگ راه ها در دو محور تهران – قم تا استان مركزي و تهران ـ كرج تا قزوين و استان زنجان امتداد دارد. بخش عظيمي از رفت و آمد مسافرين و حمل و نقل سبک بين استان تهران و استان هاي ياد شده از طريق اين بزرگ راه ها انجام مي گيرد. درازاي جاده هاي درجه يک استان تهران نزديک به 1100 كيلومتر بوده كه در هفت محور ذيل اين استان را به استان هاي مجاور آن متصل مي سازد. مکان هاي ديدني و تاريخي:استان خراسان جنوبي از مكان هاي تاريخي و ديدني زيادي برخوردار است كه عبارتند از: سنگ نگاره و نقش كال جنگال, سنگ نگاره لاخ مزار, مسجد جامع چهار درخت, قلعه خورگ, مدرسه شوكتيه, قلعه شاه دژ, قلعه كهنه و تپه صيادان, تخت سردار, قلعه نيه, مزار پر سر, مزار پيرحاجيان مزار يا قدمگاه هماهنگ و مسجد گلستان.

صنايع و معادن:صنايع استان خراسان جنوبي در دو دسته صنايع دستي و صنايع ماشيني قابل بررسي است. فرش بافي از هنرهاي دستي مهم مردم بيرجند به شمار مي رود و فرش ها با طرح هاي كاشان و محلي و قاليچه ها بيش تر با طرح هاي بلوچي، سيستاني، تركمني و … توليد مي شوند.

کشاورزي و دامداري:فرآورده هاي كشاورزي استان خراسان جنوبي كه بيش تر در شهرستان بيرجند توليد مي شوند عبارتند از: زعفران، گندم، جو، ‌چغندر قند، پنبه، تره بار، گردو، سيب، عناب و آلو زرد. در اين منطقه دام داري بيش تر به صورت سنتي رواج دارد و انواع توليدات دامي در اين استان رواج دارد. 

مشخصات جغرافيايي:استان خراسان جنوبي يكي از جديد ترين استان هاي ايران است كه از تجزيه استان بزرگ خراسان (سابق) به وجود آمده است. اين منطقه؛ سه شهرستان با نام هاي بيرجند, نهبندان و سربيشه را دربرمي گيرد. مركزاين استان؛ شهر بيرجند است كه درمركز استان و در درازاي جغرافيايي 57 درجه و 19 دقيقه و پهناي جغرافيايي 37درجه و 28 دقيقه واقع شده است. اين منطقه داراي آب و هواي نيمه معتدل و مرطوب با زمستان هاي سرد و تابستان هاي گرم است. ميانگين بارش اين استان به 250 ميلي متر مي رسد.

خراسان شمالي:

مکان هاي ديدني و تاريخي:استان خراسان شمالي از جاذبه هاي طبيعي و تاريخي با ارزشي برخوردار است كه بيش ترين آن ها در شهرستان اسفراين قرار گرفته و شامل قلعه هاي متعدد, امام زاده ها و شهرهاي تاريخي مي شود. شهرستان هاي شيروان, بجنورد و جاجرم نيز در برگيرنده جاذبه هاي متعدد تاريخي و طبيعي هستند كه در مجموع سبب بالا رفتن ارزش هاي جهانگردي ابن منطقه شده اند. 

صنايع و معادن:در استان خراسان شمالي صنايع؛ بيش تر به صورت دستي رواج دارد و صنايع ماشيني محدود به كارخانه هاي مواد غذايي و سنگ بري هستند. صنايع دستي اين منطقه را انواع قالي, جاجيم و گليم بافي تشكيل مي دهد. دراين منطقه معادن مختلفي نيز وجود دارند كه كم تر به بهره برداري رسيده اند. 

کشاورزي و دامداري:كشاورزي اصلي ترين شغل ساكنان استان خراسان شمالي بوده كه به گونه سنتي و نيمه صنعتي رواج دارد. مهم ترين فرآورده هاي كشاورزي اين استان؛ پنبه،‌ گندم، جو،‌ زيره، حبوبات، سبزيجات، گياهان صنعتي، جاليزي و علوفه اي است. در اين منطقه هم چنين انواع محصولات باغي چون: آلو، گيلاس، آلبالو، انگور و سيب نيز به عمل مي آيد. به دليل وجود مراتع غني, دام داري اين ناحيه نيز از رونق خاصي برخوردار بوده و انواع محصولات دامي جزو توليدات اهالي به شمار مي آيند. دام داري ساكن و دام داري نيمه كوچ نشيني در تمام نقاط استان خراسان شمالي رواج دارد و پرورش زنبورعسل، كرم ابريشم و طيور نيز در كنار دام داري صورت مي گيرد. ‌فرآورده هاي دامي به ويژه روغن،‌ پشم, گوشت و پوست، علاوه بر تأمين نياز داخلي،‌ به سايرنقاط نيز فرستاده مي شود.

مشخصات جغرافيايي:استان خراسان شمالي يكي از جديد ترين استان هاي ايران است كه از تجزيه استان بزرگ خراسان (سابق) به وجود آمده است. اين منطقه؛ شش شهرستان با نام هاي بجنورد, جاجرم, اسفراين, فاروج, شيروان, مانه و سملقان را دربرمي گيرد. مركزاين استان؛ شهربجنورد است كه در مركز استان و در درازاي جغرافيايي 57 درجه و 19 دقيقه و پهناي جغرافيايي 37درجه و 28 دقيقه واقع شده است. اين منطقه داراي آب و هواي نيمه معتدل و مرطوب با زمستان هاي سرد و تابستان هاي گرم است. ميانگين بارش اين استان به 250 ميلي متر مي رسد.

خراسان رضوي:

مکان هاي ديدني و تاريخي :استان خراسان رضوي يكي از مهم ترين قطب هاي گردشگري ايران است و از جاذبه هاي طبيعي و مكان هاي ديدني مذهبي و تاريخي بسيار ارزشمندي برخودار است. مهم‌ترين اماكن ديدني استان خراسان رضوي عبارت‌اند از: حرم مطهر حضرت امام رضا(ع) و مجموعه‌ي آستان قدس رضوي، مسجد گوهرشاد، مدرسه‌ي پريزاد، مدرسه‌ي دودر، بقعه‌ي خواجه ربيع، بقعه‌ي گنبد سبز، آرامگاه نادرشاه افشار، مصلاي مشهد، طرقبه، شانديز، پارك وكيل‌آباد، كوه سنگي، بندگلستان، خواجه اباصلت، خواجه مراد و مقبره‌ي گوهرتاج (در مشهد)، مسجد پامنار، آرامگاه ملاهادي سبزواري، مناره‌ي خسروگرد، رباط مهر، آرامگاه سيدحسن غزنوي و مسجد جامع (در سبزوار)، گنبد هارونيه و آرامگاه فردوسي (در توس)، كتبيه‌ي نادري، عمارت خورشيد، ارغون‌شاه و مسجد كبود گنبد (در كلات نادري)، شهر عتيق، تپه بام و مدرسه‌ي عرضيه (در قوچان)، ‌آرامگاه شاه قاسم انوار و مقبره‌ي شيخ احمد جامي (در تربت جام)، برج كرات (در تايباد)، باغ گلشن (در طبس)، ارگ كلاه فرنگي، درياچه‌ي گل بي‌بي و آرامگاه بابا لقمان (درسرخس)، قدمگاه رباط عباسي و آرامگاه‌هاي عطار، كمال‌الملك و خيام (در نيشابور)، برج علي‌آباد، مناره‌ي فيروزآباد، باغ مزار و آرامگاه مدرس (در كاشمر) و مقبره‌ي شيخ حيدر و مسجد ملك (در تربت حيدريه)، سنگ فيروزه، زعفران، ادويه و مهر و تسبيح از سوغاتي‌هاي استان خراسان رضوي است. 

صنايع و معادن:خراسان رضوي يكي از مهم ترين مراکز صنايع دستي ايران است، برخي از صنايع دستي آن، چون فيروزه، پوستين دوزي، فرش بافي و... شهرت جهاني دارند. خراسان رضوي به دليل جايگاه ويژه مکاني خود، که محل برخورد پديده هاي مهم و متفاوت زمين شناختي است، جايگاه مناسبي از لحاظ گنجايش و گوناگوني ذخاير معدني دارد. ذخيره هاي زغال سنگ، مس، روي، آهن، منگنز، خاک نسوز، منيزيت، گل سفيد، سنگ هاي ساختمان، مانند مرمريت، تراورتن، سنگ آهن و گچ، دراستان يافت مي شود. کاوش هاي پيرامون طبس، از وجود ذخاير بزرگ اورانيوم، راديوم و توريم خبر مي دهد. اين منابع از لحاظ تأمين انرژي، از ارزش اقتصادي بالايي برخوردارند.

ازگذشته هاي دور، بخش بزرگ توليدات خراسان را، فرآورده هاي کشاورزي و صنايع دستي به خود اختصاص مي داده است. از اين رو بخش بزرگ کالاي صادراتي استان خراسان در سطح ملّي، فرآورده هاي کشاورزي، چون گندم، زعفران، زرشک، کشمش، پوست دام، و در مورد هنر هاي دستي، فرش، فيروزه تراشيده شده، پوستين،... بوده است. علاوه بر آن، زوار مقداري از کالاي ناحيه اي خود را براي فروش به مشهد آورده‎، به هنگام بازگشت، سوغات و بخشي از نيازهاي مصرفي خويش را خريداري مي کردند، که در افزايش بازرگاني خراسان، به ويژه شهر مشهد مؤثر بوده است.

کشاورزي و دامداري:استان خراسان رضوي به دليل شرايط ويژه اقليمي، وجود خاک هاي زراعي مرغوب، آب فراوان، دشت ها و درّه هاي بزرگ و حاصل خيز، داراي پيشينه درخشاني در امر کشاورزي است و مي‎توان گفت، که سرزمين پر برکت خراسان رضوي، با آب و هواي گوناگون و منابع آب و خاک، از امکان‎هاي بالقوه بسيار بالايي براي گسترش کشاورزي برخوردار است. دشت هاي پهناور خراسان در نواحي گرم، معتدل و سرد گسترده شده‎اند. توليد فرآورده‎هاي سردسيري، نيمه گرمسيري وگرمسيري، مانند: گردو، بادام، سيب، گلابي، پسته، زعفران، خرما و مرکبات، از ويژه گي هاي خراسان است.

خراسان مهم ترين منطقه پرورش دام در ايران است. اين كار با روش هاي گوناگوني صورت مي‎گيرد که مهم ترين عامل ايجاد اين اختلاف‎ها، آب و هوا، به ويژه ريزش باران است. پرورش دام دراستان خراسان رضوي به شکل هاي گوناگون کوچ نشيني، رمه گرداني، روستايي و تلفيق زراعت و دام داري و دام پروري صنعتي ديده مي شود. مهم ترين دام هايي که درخراسان پرورش داده مي شوند، گوسفند، بز، گاو، گاوميش و شتر است. فعاليت گاوداري به شيوه صنعتي براي توليد شير و گوشت در خراسان از اهميت زيادي برخوردار است. اين استان از نظر ظرفيت توليد شير و گوشت و توليدات دامي داراي اهميت زيادي در كشور است.

 مشخصات جغرافيايي:استان خراسان رضوي يكي از جديد ترين استان هاي ايران است كه از تقسيم استان خراسان بزرگ به وجود آمده است. مرکز اين استان ( شهر مقدس مشهد ) در پهناي شمالي 36 درجه و 17 دقيقه, درازاي خاوري 59 درجه و 36 دقيقه و ارتفاع970 متري از سطح دريا واقع شده است. اين استان از سمت شمال به خراسان شمالي و تركمنستان‏, از خاور به افغانستان, از جنوب به استان خراسان جنوبي, از باختر به استان سمنان و از جنوب باختري به استان يزد محدود شده است. شهرستان هاي مشهد, تايباد, تربت جام, تربت حيدريه, رشتخوار, قائنات, خواف, فردوس, چناران, سرخس, درگز, سبزوار, فريمان, قوچان, برداسكن, خليل آباد, كاشمر, گناباد, نيشابور و كلات شهرستان هاي اين استان هستند./انتهاي پيام/