از چغازنبيل تا تخت جمشيد

خوزستان:

مکان هاي ديدني و تاريخي: استان خوزستان يکي از ديدني ترين مناطق ايران است که از جلوه هاي طبيعي و باستاني و تاريخي بسيار با ارزش و منحصر به فردي برخوردار است. اين استان؛ نه تنها باستاني ترين بناي ايران( چغازنبيل) بلکه تنها رودخانه قابل کشتي راني ايران را در بر گرفته است. رودخانه کارون در ترانه هاي عاميانه ايران؛ نامي آشنا براي همگان بوده و از جاذبه هاي خاصي براي ايرانيان برخورداراست. بعد از جنگ تحميلي ايران و عراق منطقه جنگي خوزستان نيز به جاذبه ها و مکان هاي ديدني آن افزوده شد. هرساله بازديدکنندگان زيادي از منطقه هاي جنگي که يادآور سلحشوري هاي فرزندان با غيرت ايران زمين در برابر تجاوز خارجي است، بازديد مي کنند و ياد و خاطره سلحشوران با غيرت ايران را گرامي مي دارند. 

صنايع و معادن: صنعت نيز مانند كشاورزي در خوزستان سابقه طولاني دارد. در دوران ماقبل تاريخ (دوره عيلامي ها) انواع و اقسام ظروف و كوزه هاي سفالي در خوزستان ساخته شده است. در دوره ساسانيان؛ خوزستان داراي صنايع مهمي بوده و منسوجات آن به ويژه ديبا و حرير شوشتري، خز شوش و غيره معروف و مشهور بوده اند. صنعت خوزستان به دو گروه صنايع دستي و ماشيني تقسيم مي شود. صنايع كارخانه اي را مي توان برحسب مقدار مصرف مواد اوليه و كيفيت توليد به دو دسته عمده صنايع سنگين و صنايع سبک تقسيم كرد. از صنايع سنگين استان؛ مي توان استخراج و تصفيه نفت مشتمل بر پالايشگاه آبادان، دستگاه تقطير مسجد سليمان، پالايشگاه گاز بيد بلند و صنعت پتروشيمي مشتمل بر مجتمع شيميايي رازي، مجتمع پتروشيمي آبادان، مجتمع شميايي خارک، مجتمع پترو شيمي ايران- ژاپن، كارخانه هاي نورد و لوله اهواز و ذوب آهن گازي اهواز را نام برد.

صنايع سبک خوزستان عبارتند از: قند سازي، كاغذ سازي، بسته بندي خرما، صنعت ماهي گيري و صنعت توليد برق. در خوزستان معادن سرشاري وجود دارد كه برخي از آن ها از روزگاران گذشته شناخته و بهره برداري شده اند. از اين معادن معادن مي توان به نفت، گاز، نمک، گوگرد، لاشه آهكي، سيليس، سنگ گچ و سنگ آهک اشاره کرد. 

کشاورزي و دامداري: كشاورزي در تمام منطقه خوزستان به ويژه در قسمت جلگه اي از اهميت خاصي برخوردار است، به همين دليل اين استان را«زرخيز» ناميده اند. از آن جا که جلگه خوزستان دنباله بين النهرين است، خاک و آب و هواي اين جلگه براي كشاورزي بسيار مناسب است. استان خوزستان به دو منطقه عمده كشاورزي تقسيم مي شود: مناطق كشت فشرده شامل نواحي شمال باختري و مركزي و مناطق كشت گسترده شامل مناطق كوهستاني و خاور استان. محصولات عمده كشاورزي اين استان گندم، جو، برنج، نيشكر، خرما، مركبات است. پس از كشاورزي، دام پروري در اين استان داراي اهميت بوده و پرورش طيور نيز رايج است. استان خوزستان به جهت مجاورت با خليج فارس و جريان رودخانه هاي بزرگ و پر آب زمينه مساعدي براي پرورش و صيد ماهي دارد. از انواع دام هاي دايمي خوزستان مي توان گوسفند، بز، گاو و گاوميش را نام برد. هم چنين بيش از 3 ميليون راس گوسفند و 2 ميليون و پانصد هزار راس بز دراين منطقه نگه داري مي شود.  

چهارمحال وبختياري:

مکان هاي ديدني و تاريخي: استان چهارمحال و بختياري از نظر جاذبه هاي طبيعي , تاريخي, اجتماعي و فرهنگي بسيار غني و مهم است. کوه ها، غارها، رودها، آبشارها، تالاب ها، چشمه ها و رودخانه هاي زيادي در سطح استان پراکنده هستند که هر يک از آن ها؛ مناظر بديع و دل پذيري را به وجود آورده اند. پيوند آب با عناصر طبيعي مانند دره، سبزه زار و اقليم مناسب، آبشار زيباي آتشگاه را در فاصله 40 كيلومتري شهر لردگان به وجود آورده است.

 آبشار دره عشق که در اين استان واقع شده وارتفاع آن به بيش از صد متر مي رسد, ازنظر ميزان ارتفاع در سرتاسر ايران كم نظير است. تالاب چغاخور با مساحتي حدود 2300 هكتار يكي از زيباترين و بزرگ ترين تالاب هاي استان است. قسمتي از رودخانه زاينده رود که يکي از زيباترين و بااهميت ترين رودهاي ايران است و قسمتي از رودخانه كارون که تنها رودخانه قابل کشتي راني ايران است، در اين استان جريان دارد. درمسير رودخانه بازفت که يكي از بكرترين و بديع ترين امكانات سياحتي منطقه است متراكم ترين و دست نخورده ترين محدوده هاي جنگلي با چشم اندازهاي زيبا و چشم گير ديده مي شود که به جنگل هاي بازفت مشهور هستند. كوه سوخته با ارتفاع حدود 4000 متري داراي چشم اندازهاي جالب توجهي است که نگاه هر بيننده اي را به سوي خود مي کشد. دنا يا دينار کوهستاني است که مورد استفاده و صعود كوهنوردان قرار مي گيرد.

بناهاي تاريخي منطقه نيز از اهميت زيادي برخوردار هستند. مساجد قديمي، سنگ نبشته هاي باستاني، حمام ها، قلعه ها، پل ها، مدرسه ها، گورستان ها و بناهاي قديمي از جمله آثار تاريخي اين استان هستند که به دوره هاي مختلف تاريخي تعلق دارند. مسجد دستگرد و مسجد جامع كيان از آثار دوره صفويه هستند. مسجد اتابكان يكي از بناهاي دوران اتابكان لرستان است. بناي امام زاده سيد علاء الدين نيز از مهم ترين آثار تاريخي اين منطقه به شمار مي رود. بناي امام زاده حمزه علي علاوه بر قدمت تاريخي در دشت وسيعي گسترده شده است و به علت موقعيت طبيعي مناسب، آب و هواي دل پذير و ديگر جاذبه هاي پيرامون آن، همه ساله هزاران نفر از داخل و خارج استان به اين محل مي آيند. شهرها و مناطق قديمي استان نيز از ديگر جاذبه هاي منطقه هستند.

صنايع و معادن: صنايع استان چهارمحال و بختياري به دو دسته ماشيني و دستي تقسيم مي شوند. صنايع ماشيني استان چهرمحال و بختياري بيش تر درشهرهاي شهركرد، بروجن و فارسان استقرار يافته‎اند.از مهم ترين كارخانه هاي صنعتي استان چهارمحال و بختياري مي توان به كارخانه قند شهركرد، كارخانه ريسنده گي بروجن و صنايع شيرو لبني شهركرد اشاره كرد.

در استان چهارمحال و بختياري توليد صنايع دستي بسيار رايج بوده و در ميان عشاير بختياري رونق به سزايي دارد. از صنايع دستي مهم استان مي توان به قالي بافي، قفل سازي و انواع بافته هاي خانگي نظير كلاه نمدي، عبا، نمد، گهواره (ته ده) و كوبه دراشاره كرد كه توليد آن ها به طور عمده براي مصارف خانوار عشايري و روستايي صورت مي گيرد. 

کشاورزي و دامداري: با توجه به ميزان نزولات جوي و جاري شدن رودخانه هاي پرآب، كشاورزي يكي از مهم ترين اركان اقتصادي به ويژه در شرق استان چهارمحال و بختياري محسوب مي شود. از ميان محصولات سالانه اين استان غلات از اهميت قابل توجهي برخوردار است، به طوري كه بيش ترين درصد از كل سطح زير كشت محصولات سالانه به غلات اختصاص داده شده است. بعد از غلات، نباتات علوفه‎اي درصد بيش ترين ميزان سطح زير كشت محصولات سالانه را به خود اختصاص داده اند.

جامعه عشايري تحت تأثير شديد اقتصاد دام داري بوده از كوچ به عنوان تحرك اجتماعي و اقتصادي استفاده مي كند. در سال هاي اخير تعداد كوچ كننده گان عشاير آرام آرام كاهش مي‎يابد. قشلاق ايل بختياري در شمال شرقي استان خوزستان و در منطقه كوهستاني شهرستان هاي دزفول، شوشتر، مسجد سليمان، هفتگل، بهبهان و ايذه قراردارد. محدوده قشلاق ايل بختياري از طرف غرب به رودخانه دز، از طرف شرق به حد فاصل بين شهرستان هاي بهبهان و ايذه و از طرف جنوب به منطقه كوهستاني و دشت خوزستان محدود مي شود.

منطقه ييلاقي عشاير بختياري محدوده هاي شهرستان هاي فارسان، ‌بروجن و قسمت هايي از شهرستان لردگان، ‌شهرستان فريدن در استان اصفهان و قسمت هايي از شهرستان اليگودرز در استان لرستان را دربرمي گيرد. هم چنين علاوه بر رمه هاي كوچنده، پرورش انواع دام، رايج ترين فعاليت عشاير و مردم روستاهاي استان چهار محال و بختياري است.

مشخصات جغرافيايي: استان چهار محال و بختياري در قلمرو مركزي رشته كوه هاي زاگرس بين پيش كوه‎هاي داخلي و استان اصفهان استقرار يافته است. اين استان از شمال و شرق به استان اصفهان، از غرب به استان خوزستان و از جنوب به استان كهگيلويه و بوير احمد محدود است. استان چهار محال و بختياري بين 31 درجه و 14 دقيقه تا 32 درجه و 47 دقيقه ي پهناي شمالي و 59 درجه و 49 دقيقه تا 51 درجه و 24 دقيقه ي درازاي خاوري قرار گرفته است. اين استان منطقه اي كوهستاني است كه نزديک به 80 درصد آن را كوه ها و تپه ها در برگرفته اند.

امتداد كوه ها از شمال باختر به جنوب خاوري بوده و هر چه از باختر به طرف خاور نزديك تر مي شويم از ميزان ارتفاعات و تراكم كوه ها كاسته شده و به دره هاي باز و دشت هاي نسبتا وسيع هم چون دشت لار (زار )، فرادبند، لردگان، كيار، گندمان، ميزدج ختم مي شود.

براساس آخرين تقسيمات كشوري؛ استان چهارمحال و بختياري 6 شهرستان دارد كه مشتمل بر شهر كرد، بروجن، لردگان، فارسان, كوهرنگ (چلگرد) و اردل است. بر اساس آخرين تقسيمات كشوري سال 1375 جمعيت اين منطقه حدود 763912 نفر بوده است.

استان چهار محال و بختياري منطقه اي عشايري است. نوع زندگي، آداب و رسوم حاكم بر جامعه بختياري و ساخت و بافت روستاها مبين نظام هاي كهنه و نو عشايري درمنطقه است كه از جمله جاذبه هاي اجتماعي و فرهنگي اين منطقه به شمار مي آيند.  

سيستان وبلوچستان:

مکان هاي ديدني و تاريخي: استان سيستان و بلوچستان از مکان هاي تاريخي و ديدني زيادي برخوردار است. باغ هاي مركبات ايرانشهر، پارک تفتان، پارک جنگلي بمپور، پناهگاه حيات وحش، جنگل هاي نخل، انواع چشمه هاي آب گرم، رودخانه سرباز و تمساح هاي آن، غارتيس، غاركوه پيرک، كوه تفتان، گردشگاه هاي كشمان، گردشگاه ماليه – گوربند، منطقه حفاظت شده بزمان و گل فشان هاي طبيعي استان از مهم ترين جاذبه هاي طبيعي سيستان و بلوچستان است. آتشكده كركوي، بناي امام زاده هاي متعدد، تپه هاي باستاني و با ارزش، شهرهاي تاريخي، قلعه هاي باستاني، مسجدهايي با ارزش معماري بالا به همراه جاذبه هاي ديگرچون: صنايع دستي جذاب، موسيقي جالب وشنيدني، مردماني با فرهنگ ها و قوميت هاي مختلف از مهم ترين و جذاب ترين ديدني هاي استان سيستان و بلوچستان است. 

صنايع و معادن: صنايع استان سيستان و بلوچستان به دو دسته صنايع دستي و صنايع کارخانه اي تقسيم مي شوند. صنايع دستي در بين ايلات و عشاير استان؛ موقعيت مهمي دارد و از لحاظ تأمين درآمد، پس از كشاورزي و دام داري در رتبه سوم اهميت قراردارد. حصيربافي، قالي بافي، سوزن دوزي، چادربافي، پشتي بافي، خامه دوزي، سفره بافي، جوال بافي، نمد مالي و سكه دوزي مهم ترين صنايع دستي عشاير سيستان و بلوچستان هستند.

انواع صنايع کارخانه اي چون: صنايع غذايي، نساجي، پوشاک و صنايع شيميايي؛ بيش تر در اطراف زاهدان و شهرهاي بزرگ فعاليت دارند. ساير صنايع استان بيش تر مشتمل بركارگاه‎هاي فلزكاري، ريخته گري، ساخت لوازم خانگي و تانكر سازي است. صنايع شيلات و ماهي گيري نظير پرورش ميگو و ماهي نيز در سواحل درياي عمان در سيستان رايج است. معادن كشف شده استان سيستان و بلوچستان عبارتند از: معدن مس در شمال باختري زاهدان با ذخيره اي بيش از 15 ميليون تن، ‌معدن كروميت در نواحي خاش و معدن منگنز در منطقه كوتيج. از ديگر معادن مهم استان، معادن سنگ مرمر، سنگ آهک، تراورتن و شن و ماسه سيليسي را مي توان نام برد. هم چنين درياي عمان يكي از منابع بسيار غني نمک است. استخراج نمک ازآب دريا همواره در روستاهاي ساحلي رايج بوده است و زمينه بسيار ارزان و مناسبي براي گسترش آن وجود دارد.

کشاورزي و دامداري: مهم ترين محصول منطقه سيستان و بلوچستان گندم است كه درصد قابل توجهي از زمين‎هاي زيركشت را به خود اختصاص داده است. بعد از گندم، ‌جو بيش ترين سطح زير كشت را دارد. از جمله محصولات ديگر اين منطقه، يونجه، توتون، كنجد و محصولات جاليزي و سبزيجات را مي توان نام برد. زراعت در بلوچستان برخلاف آن چه ظاهراً به نظر مي رسد، ‌امكانات بالقوه زيادي براي رشد دارد. شرايط آب و هوايي مناسب براي رشد و پرورش گياهان منطقه گرمسيري و آب و هواي متنوع، امكان كشت و برداشت مكرر يک محصول در فصول مختلف را فراهم نموده است.

گندم با سيلاب هاي بهاري آبياري مي شود و بازده محصول آن ها نسبت به عمل كرد كل كشور از وضعيت خوبي برخوردار است. جو نيز به صورت آبي در بيش تر مناطق و به صورت ديم در چابهار، ‌ايرانشهر و سراوان كشت مي شود و بيش تر به مصرف دام هاي مختلف مي رسد. برنج نيز درزمين هاي كوه پايه‎اي و در مسير رودخانه ها كشت مي شود. در مناطقي كه در سال دوبار محصول برداشت مي شود، محصول ديم؛ غالبا برنج است.

علاوه بر محصولات فوق، يونجه نيز به عنوان مهم ترين منبع غذايي دام ها در بلوچستان كاشته مي شود. بخش ديگري از فعاليت هاي كشاورزي استان سيستان و بلوچستان را باغ داري تشکيل مي دهد كه مهم ترين محصول آن انگور است. بيش ترين درصد تاكستان هاي استان در منطقه سيستان قرار دارد. از سايردرختان ميوه، مي توان به انار، ‌انجير، توت، سيب، مركبات و موز اشاره كرد. هم چنين درختان انبه، پاپايا (خربزه درختي)، نارگيل، زيتون خوراكي، چيكو، كائوچو و نيشكر نيز در شرايط آب و هوايي اين استان رشد مي کنند. محصول باغ هاي بلوچستان در دره هاي كوهستاني متمركز شده و درختاني چون خرما، ‌غالب زمين هاي زراعي را محصور نموده است.

 مشخصات جغرافيايي: استان سيستان و بلوچستان ‌درجنوب خاوري ايران و در مختصات جغرافيايي 25 درجه و 3 دقيقه تا 31 درجه و 28 دقيقه پهناي شمالي و 58 درجه و 47 دقيقه تا 63 درجه و 19 دقيقه درازاي خاوري واقع شده است. اين استان؛ از دو ناحيه تشكيل يافته که از لحاظ طبيعي با يك ديگر كاملا متفاوت هستند. اين استان پهناور از خاوربا كشورهاي پاكستان و افغانستان، از جنوب با درياي عمان ، از شمال و شمال باختر با استان خراسان و از باختر با استان هاي كرمان و هرمزگان هم جوار است.

ناحيه سيستان که 8117 كيلومتر مربع وسعت دارد و در قسمت شمالي استان واقع شده است. اين ناحيه حوزه مسطح و مسدودي است كه از آبرفت هاي دلتاي قديمي و فعلي رود هيرمند تشكيل شده است. ناحيه بلوچستان با مساحت 179385 كيلومتر مربع يک منطقه وسيع كوهستاني است كه حد شمالي آن كوير لوت و حد جنوبي آن درياي عمان است. مرزهاي طولاني آبي و خشكي استان؛ با كشورهاي افغانستان، پاكستان و كشورهاي حوزه خليج فارس، موقعيت ويژه اي به اين استان بخشيده و سبب ايجاد شرايط خاصي در آن شده است. جمعيت اين استان برابر سرشماري سراسري سال 1375 حدود 1703094 نفر برآورد شده است.

فارس:

مکان هاي ديدني و تاريخي: استان زيباي فارس که يکي از بزرگ ترين قطب هاي فرهنگي ايران به شمار مي آيد از جمله مناطق بسيار ديدني و مشهور ايران است که بخش مهمي از تاريخ تمدن کهن و بزرگ ايران را در برگرفته است. طبيعت جذاب و غني استان فارس به همراه منحصر به فردترين آثار تاريخي و باستاني فارس را در رديف ممتاز ترين مناطق ايران قرار داده است.

دره ها و تنگه هاي متعدد استان فارس، گردشگاه هاي طبيعي بسيار زيبايي را فراهم نموده اند که همواره پذيراي بازديد کنندگان و دوست داران طبيعت مي باشند. تنگ بوان که از طبيعت زيبايي برخوردار است و تنگ خرقه(فيروزآباد) که دره اي سرسبز و خرم است و پوشش جنگلي زيبا، چشمه سارهاي فراوان و باغ هاي پربار دارد، گردش گاه ميان جنگل كه مانند توده ‌اي انبوه در دامنه كوه ميان جنگل و در دو سوي جاده خود نمايي مي ‌كند، و ... برخي از اين تنگه ها و گردشگاه ها هستند. مراتع و گل زارهاي حاشيه درياچه هاي منطقه همراه با ماهي هاي آزاد و پرندگان وحشي چشم اندازهاي زيبايي از اين درياچه ها در بهار و پاييز به وجود مي آورند که بسيار جذاب و ديدني هستند. رودخانه ها و آبشارهاي جذاب و منحصر به فردي مانند آبشار مارگون سبب شده اند که اين استان توانمندي هاي قابل توجهي را در زمينه جاذبه هاي طبيعي داشته باشد و همراه با جاذبه هاي منحصر به فرد تاريخي خود، پذيراي طبيعت دوستان نيز باشد.

استان زيباي فارس در بر گيرنده کهن ترين آثار فرهنگي ايران است و شهرت جهاني اين استان بي سبب نيست. مجموعه کاخ هاي تخت جمشيد، کاخ ها و آرامگاه هاي شاهان اساتيري ايران، آتشکده هاي قديمي، قلعه ها و دژهاي مستحکم، تپه هاي تاريخي، مسجد هايي که برخي از آن ها شاهکارهاي معماري اسلامي هستند، باغ هاي تاريخي بسياري که به واسطه معماري ارزشمند خود شهرت جهاني دارند و ... بخشي از آثار ديدني و تاريخي استان فارس هستند که هر ايراني و غير ايراني دوست دار فرهنگ و تمدن را به شدت تحت تاثيرقرار مي دهد.

صنايع و معادن: صنايع استان فارس در دو دسته کارخانه اي و دستي قابل بررسي و مطالعه است. صنايع دستي استان به علت زيبايي، جذابيت و مرغوبيت، جايگاه ويژه اي را در بازارهاي داخلي و جهاني به خود اختصاص داده و فرش، گبه و خاتم آن از معروفيت خاصي برخوردار است. در بخش صنايع ماشيني؛ استان فارس ازمقام ارزشمندي دركشوربرخورداراست.

صنايع ماشيني استان را بيش تر؛ صنايع الكترونيكي، شيميايي، ريسنده ‎گي، بافنده ‎گي و صنايع غذايي تشكيل داده است. بيش ترين سهم صنايع الكترونيكي به كارخانه هاي مخابراتي ايران (كما) تعلق دارد كه از سال 1348 در اين استان شروع به توليد كرده است. كارخانه لاستيک سازي دنا (بريجستون) يكي از چهار توليد كننده بزرگ لاستيک سازي ايران، دراين استان قرار دارد.

در زمينه صنايع ريسنده‎گي، بافنده گي و چرم سازي، اين استان با 50 كارگاه بزرگ و كوچک، سهمي عمده در توليد محصولات نساجي و فرش بافي دارد. در فارس همراه با توليد محصولات كشاورزي، صنايع غذايي نيز رشد چشم گيري يافته است. براساس اطلاعات موجود، بيش از 200 واحد صنايع غذايي در اين استان فعاليت دارند كه توليد مواد غذايي نظير روغن، قند، شكر، ‌گوشت و … را بر عهده دارند. پالايشگاه شيراز از سال 1352 آغاز به كار كرده و فرآورده هايي مانند گاز مايع، بنزين معمولي، بنزين سوپر، و … را توليد مي كند. در سال هاي اخير صنعت پتروشيمي استان نيز توسعه قابل توجهي يافته است. استان فارس، قطب الكترونيک كشور بوده و صنايع پتروشيمي آن از اهميت خاصي برخوردار است. 

کشاورزي و دامداري: استان فارس سهمي عمده در بخش هاي اقتصادي كشور به ويژه كشاورزي و صنعت دارد. اين استان در توليد گندم، ذرت و انجير در كشور مقام اول را داراست. طبق گزارش آمار نامه كشاورزي، اين استان با 1025059 هكتار سطح زير كشت پس از استان هاي آذربايجان شرقي و خراسان، رتبه سوم را در كل كشور دارد. بر اساس همين آمار، اين استان با 59/12 درصد توليد گندم در كشور رتبه دوم را داراست. دام داري از اركان مهم اقتصادي منطقه فارس است و وجود عشاير قشقايي که يکي از بزرگ ترين و اصيل ترين عشاير ايرانند که دام داري شغل اصلي آنان است سبب رونق دام داري در منطقه فارس شده است. 

مشخصات جغرافيايي: استان فارس 6/7 درصد مساحت کل جمهوري اسلامي ايران را به خود اختصاص داده است. استان فارس در جنوب منطقه مركزي ايران بين مدارهاي 27 درجه و دو دقيقه و 31 درجه و 42 دقيقه عرض شمالي و 50 درجه و 42 دقيقه و 55 درجه و 36 دقيقه طول خاوري از نيمروز گرينويچ قرارگرفته است. اين استان از شمال با استان اصفهان و يزد، از باختر با استان هاي كهگيلويه و بوير احمد و بوشهر، از جنوب با استان هرمزگان و از خاور با استان كرمان همسايه است. استان پهناور فارس، منطقه اي چهار فصل بوده و از نظر آب و هوايي مي توان سه منطقه ي سردسير، معتدل و گرمسير را دراين منطقه مشاهده كرد.

متوسط دما در سردترين ماه سال بين 7- تا 2- درجه ي سانتي گراد و در گرم ترين ماه سال بين 35 تا 40 درجه سانتي گراد در نوسان است. جهت عمومي كوه هاي اين استان شمال خاوري – جنوب باختري است و هر چه از طرف شمال به جنوب پيش مي رويم از ارتفاع كوهستان به طور عمومي كاسته مي شود. محدوده استان فارس به دليل تنوع اقليمي و ساختارهاي جغرافيايي طبيعي فضاهاي خاص و منحصر به فردي را دارا است و از انواع درياچه هاي طبيعي، رودخانه هاي دايمي و فصلي، چشمه هاي آب گرم و آب سرد برخوردار است. بر اساس سرشماري سراسري سال 1375 جمعيت استان فارس 3759954 نفر برآورد شده است./انتهاي پيام/