20 فروردين 1362/ آغاز عمليات والفجر 1

فرماندهي عمليات والفجر1 به فرمانده نيروي زميني ارتش، سرهنگ صياد شيرازي واگذار شد.

وي که پس از ناکامي عمليات رمضان معقتد شده بود درصورت واگذاري نيروهاي بسيجي به ارتش مي تواند کارنامه درخشان تري از سپاه عرضه کند، در عمليات والفجر1 سازمان سپاه را تحت امر گرفت و شيوه هاي شناخته شده کلاسيک را براي عمليات برگزيد.

از آغاز عمليات ثامن الائمه(ع) تا آغاز عمليات والفجر1 همواره در خط شکستن از تاريکي شب غافل گيري هجوم به نقاط ضعف دشمن ابتکار عمل نيروهاي شهادت طلب استفاده مي شد ولي در عمليات والفجر1 روش هجوم در پوشش آتش تهيه و انتخاب شد؛ طرحي که «آتش به جاي خون» نام گرفت.

عمليات با اجراي انبوه آتش توپخانه شروع شد، 60 هزار گلوله بر مواضع دشمن فرود آمد چيزي که تا آن زمان در طول جنگ ايران و عراق در عمليات هاي خودي سابقه نداشت، دشمن نيز با 100 هزار گلوله توپ با آتش خودي مقابله کرد.

دراين عمليات- که در دو محور و در چند مرحله اجرا شد- خطوط پدافندي نيروهاي دشمن شکست ليکن بر اثر هوشياري آن ها و عوامل ديگر الحاق بين يگان ها صورت نگرفت و منطقه آزاد شده تثبيت نگرديد.

طرح عمليات و مأموريت

قرارگاه مشترك خاتم الانبياء(ص) عمليات والفجر1 را از دو محور شمالي و جنوبي به فرماندهي قرارگاه كربلا (راست) و نجف (چپ) طراحي نمود و پس از آن سازمان رزم عمليات بصورت مشترك تعيين شد.

در اين عمليات، ‌لشكر از سپاه پاسداران انقلاب اسلامي و 2 لشكر و 3 تيپ به اضافه 1 گردان از نيروي زميني ارتش جمهوري اسلامي مشاركت داشتند. به عبارت ديگر در حدود 80 گردان از سپاه و نزديك به 30 گردان از نيروي زميني مأموريت عمليات را برعهده گرفتند.

شرح عمليات

در تاريخ 21/1/62 ساعت 23 عمليات والفجر 1 با رمز زير آغاز شد:

«بسم الله الرحمن الرحيم. ياالله، يا الله، يا الله و انصرنا علي القوم الكافرين، يا محمد(ص) يا اميرالمؤمنين يا فاطمه الزهرا ... با توكل بر خدا به پيش».

يگان هاي عمل كننده به تناسب طرح مانور و مأموريت هاي تعيين شده با اختلاف كمتر از يك ساعت، با دشمن درگير شدند.

در قرارگاه عملياتي كربلا نيروها در دوجناح چپ و راست در عمق پيشروي كردند و پس از انهدام نيروهاي دشمن، نظر به اينكه محور وسط پاكسازي نشده بود و نيروهاي خودي از جناحين تهديد مي شدند، با نزديك شدن روشنايي هوا دستور داده شد كه از ادامه پيشروي خودداري كنند.

در محور قرارگاه عملياتي نجف، چند ارتفاع مهم منطقه پاكسازي شد و نيروها بر روي آنها و نيز در داخل كانال هاي ارتباطي و سنگرهاي دشمن هجوم برده، در آنجا مستقر شدند.

مسئله قابل ذكر در اين محور، عملكرد چشمگير و ابتكاري يكي از يگان هاي سپاه در جناح چپ محور جنوبي است، بطوري كه نيروهاي دشمن دور خورده و بطور كامل منهدم شدند.

دشمن صبح روز اول با استفاده از ارتفاعاتي كه به تصرف نيروهاي خودي در نيامده بود، از جمله ارتفاع مهم 165 (مشرف بر پاسگاه و شيار بجليه) اقدام به تقويت نيروهاي موجود در منطقه كرد و سپس پاتك هاي خود را با حجم آتش زياد آغاز نمود، بصورتيكه تا ساعت 5 بعد از ظهر همان روز به همين شكل پنج پاتك را تدارك و اجرا كرد.

در شب دوم، ارتفاعبه تصرف نيروهاي خودي درآمد؛ ليكن با روشن شدن هوا و اجراي آتش شديد از سوي دشمن، اين ارتفاع طي همان روز دوبار ميان نيروهاي خودي و دشمن رد و بدل شد.

در روز سوم عمليات، نيروهاي دشمن با در اختيار داشتن ارتفاعات 165 و سپس اجراي آتش شديد و بهره گيري از هلي كوپتر، مجدداً پاتك هاي خود را از سر گرفتند كه مقاومت رزمندگان طي اين روز چشمگير و قابل توجه بود.

در شب چهارم، نيروهاي خودي مجدداً تلاشي را بمنظور تصرف ارتفاعات 165 انجام دادند؛ ليكن دشمن كه هوشيار شده و اهداف عمليات را درك كرده بود، به مقابله با تعرض نيروهاي خودي پرداخت.

در روز چهارم و پنجم، جنگ با شدت تمام بر روي ارتفاعات تصرف شده ادامه داشت و در برخي از ارتفاعات، نبرد تبديل به جنگ تن به تن شده بود.

طي اين درگيري ها ارتفاعات منطقه چندين بار رد و بدل شد. ليكن عليرغم عبور موفق نيروها از موانع و شكستن خط دشمن و نيز بكارگيري نسبتاً مناسب آتش توپخانه و تلفات قابل ملاحظه اي كه به دشمن وارد شد، درگيري ها بمرور كاهش يافته، نيروهاي خودي در مواضع مناسب اقدام به پدافند كردند.

نتايج عمليات، به نقل از اطلاعيه شماره 11 قرارگاه مشترك خاتم الانبياء:

كشته و مجروح 850 نفر
اسير 350 نفر
انهدام تانك 98 دستگاه
انهدام هلي كوپتر 5 فروند
انهدام سه واحد 550 نفري جيش الشعبي
انهدام سه گردان كماندوئي
انهدام 13 تيپ پياده مكانيزه
انهدام 4 گردان مكانيزه