آغازي بر يك پايان

محمد آرمان:

با فرا رسيدن سالگرد شهادت سيد مرتضي آويني، نگاه ها به سمت و سوي تصوير او بر مي گردد و ذكري و گاه فكري از آن ذخيره الهي، بر ديده و دل مشتاقان يا ناظران مي نشيند.

آنچه اما بايسته و شايسته است، تامل و تدقيق در آرا و انديشه ها و تئوري هايي است كه او در طول حيات طيبه اش، بدان ها رسيده و به ما رسانده و صد البته نقد و پويايي و جويايي موهبت و نعمتي است كه آگاهان امر و اهالي نظر نبايد آن را از گنجينه اين آرا، و انديشه ها دريغ دارند و منويات و يادگارهاي سيد را از آن بر حذر داشته يا محروم سازند.

ترديدي نيست كه سينماي امروز ما راهي ديگر و سويه اي ديگر از آنچيزي را مي پيمايد -در كليت خود- كه سيد مرتضي آويني در پي و مشتاق آفرينش آن بود. با نگاهي تطبيقي و مقايسه اي و با رجوعي منصفانه و عالمانه به يادداشت ها و سيره عملي مرتضي آويني چه در عرصه نقد و نظر و چه فيلمسازي و ... مي توان به اين حقيقت تلخ رسيد و رساند.

با اين حال تذكار دوباره و التفات مكرر بر گرفته ها و نوشته هاي آن شهيد هنر پرور،‌ راهي است مفيد و ضروري، براي هم واكاوي آنچه در سر داشت و هم آينه جويي براي ديدن تصوير هنر امروز در آن.

اشارتي مختصر در اين مجال، به اين آراء مهم و قابل تامل، جلب توجهي است مر خوانندگان عزيز را براي مطالعه و تدقيق مفصل تر بر روي آثار بجامانده از سيد شهيدان اهل قلم؛

بر ما تقليد از غربي ها روا نيست؛ چرا كه تاريخ ما در امتداد تاريخ غرب نيست ما عصر تازه اي را در جهان آغاز كرده ايم و در اين باب، اگرچه سينما يكي از مواليد تمدن غربي است، لكن در نزد ما و در اين مسير تاريخي كه با انقلاب اسلامي آغاز شده صورت ديگري متناسب با اعتقادات ما خواهد پذيرفت.

سينما در غرب چيزي است و در اين مرز و بوم چيز ديگر ... و سينماي ما نمي تواند كه در امتداد تاريخي سينماي غرب باشد، اگرچه زبان سينما يا بيان مفاهيم به زبان سينما قواعد ثابتي دارد، ‌فراتر از شرق و غرب. ما خود را بي نياز از تجربيات غربي ها نمي دانيم، اما براي اين تجربيات شاني متناسب با آنها قائليم. ما چاره اي نداريم جز آن كه سينما را يك بار ديگر در ادب و فرهنگ اسلام معنا كنيم. ما بايد قابليت هاي كشف ناشده سيما را درجواب به فرهنگ و تاريخ خويش پيدا كنيم ....و چه كسي مي تواند ادعا كندكه سينما ديگر قابليت هايي ناشناخته ندارد.

بايد دانست كه سينما ماهيتاً با كفر و شرك نزديكي بيشتري دارد تا اسلام. نسبت سينما با حق و باطل يكسان نيست و از اين لحاظ، استفاده از سينما در خدمت اشاعه دين و دينداري با دشواري هاي خاصي همراه است كه اگر مورد غفلت واقع شود، ‌اصل مطلب منتفي خواهد شد.

سينما و تلويزيون ظروفي نيستند كه ما هر چه بخواهيم در آنها بريزيم، آنها ماهيتاً براي ايجاد تفنن و تفريح و تغفل شكل گرفته اند و اگر ما بخواهيم رسانه هاي گروهي را به سوي عنايتي كه حضرت امام فرمودند «دانشگاه عمومي اسلامي بكشانيم»، قبل از هر چيز لازم است كه با تحقيق و تعمق در ماهيت اين وسايل و موجبات آنها به راه هاي خروج از موجبيت تكنيك را جست و جو كنيم.

تعبير سينماي اسلامي درست نيست سينما شايد آنچنان كه همت مسلمان شدني نباشد، اما مي توان آن را به خدمت اسلام در آورد و اين وظيفه اي است گران بر گرده ما...

اگر ما بخواهيم در سينما روي خطاب خويش را همچون انبيا به فطرت الهي انسان بگردانيم كه براي استخدام سينما در خدمت اهداف متعالي اسلام چاره اي جز اين نيست.

بايد كيفيت تاثيرگذاري عناصر بياني سينما را خوب بشناسيم.... اگر ما بخواهيم هنر امروز را در خدمت اسلام در آوريم بايد آفاق تذكر و تفننن را با يكديگر اشتباه نكنيم و بدانيم كه هنر اگر آنچنان كه هست ملحوظ شود نه آنچنان كه بايد باشد در خدمت تفنن بشر قرار گرفته است.

براي آن كه سينما در خدمت اسلام در آيد بايد حجاب تكنيك سينما خرق شود./انتهاي پيام/