اهل كاشانم /قبله ام يك گل سرخ

به گزارش گروه فرهنگي «شبکه خبر دانشجو» روز اول ارديبهشت ماه، سالروز درگذشت سهراب سپهري شاعر و نقاش ايراني است. او از مهم‌ترين شاعران معاصر ايران است و شعرهايش به زبان‌هاي بسياري از جمله انگليسي، فرانسوي، اسپانيايي و ايتاليايي ترجمه شده است.

سهراب سپهري شاعر و نقاش ايراني بود که در 15 مهر 1307 در کاشان متولد شد.

دوره‌ ابتدايي را در دبستان خيام کاشان (1319) و متوسطه را در دبيرستان پهلوي کاشان (خرداد 1322) گذراند و پس از فارغ‌التحصيلي در دوره‌ دوساله دانش‌سراي مقدماتي پسران به استخدام اداره فرهنگ کاشان درآمد.

در شهريور 1327 در امتحانات ششم ادبي شرکت نمود و ديپلم دوره دبيرستان خود را دريافت کرد. سپس به تهران آمد و در دانشکده هنرهاي زيباي دانشگاه تهران به تحصيل پرداخت و هم زمان به استخدام شرکت نفت در تهران درآمد که پس از 8 ماه استعفا داد.

سپهري در سال 1330 نخستين مجموعه شعر نيمايي خود را به نام مرگ رنگ منتشر کرد. در سال 1332 از دانشکده هنرهاي زيبا فارغ التحصيل شد و به دريافت نشان درجه اول علمي نايل آمد. در همين سال در چند نمايشگاه نقاشي در تهران شرکت نمود و نيز دومين مجموعه اشعار خود را با عنوان «زندگي خواب‌ها» منتشر کرد. آنگاه به تاأسيس کارگاه نقاشي همت گماشت. در آذر 1333 در اداره کل هنرهاي زيبا (فرهنگ و هنر) در قسمت موزه‌ها شروع به کار کرد و در هنرستان‌هاي هنرهاي زيبا نيز به تدريس مي‌پرداخت. در مهر 1334 ترجمه اشعار ژاپني از وي در مجله «سخن» به چاپ رسيد. در مرداد 1336 از راه زميني به کشورهاي اروپايي سفر کرد و به پاريس و لندن رفت. ضمنا در مدرسه هنرهاي زيباي پاريس در رشته ليتوگرافي نام نويسي کرد. وي همچنين کارهاي هنري خود را در نمايشگاه‌ها به معرض نمايش گذاشت. حضور در نمايشگاه‌هاي نقاشي همچنان تا پايان عمر وي ادامه داشت.

سهراب سپهري مدتي در اداره کل اطلاعات وزارت کشاورزي با سمت سرپرست سازمان سمعي و بصري در سال 1337 مشغول به کار شد. از مهر 1340 نيز شروع به تدريس در هنرکده هنرهاي تزئيني تهران کرد. در اسفند همين سال بود که از کليه مشاغل دولتي به کلي کناره‌گيري کرد.

سهراب سپهري در غروب يکم ارديبهشت سال 1359 در بيمارستان پارس تهران به علت ابتلا به بيماري سرطان خون درگذشت. صحن امامزاده سلطان‌علي روستاي مشهد اردهال واقع در اطراف کاشان ميزبان ابدي سهراب گرديد.

سفرهاي خارج از کشور

    * سفر به ايتاليا (وي از پاريس به ايتاليا مي‌رود)
    * سفر به ژاپن (توکيو در مرداد 1339) براي آموختن فنون حکاکي روي چوب که موفق به بازديد از شهرها و مراکز هنري ژاپن نيز مي‌شود
    * سفر به هندوستان (1340)
    * سفر مجدد به هندوستان (1342، بازديد از بمبئي، بنارس، دهلي، اگره، غارهاي آجانتا، کشمير)
    * سفر به پاکستان (1342، تماشاي لاهور و پيشاور)
    * سفر به افغانستان (1342، اقامت در کابل)
    * سفر به اروپا (1344، مونيخ و لندن)
    * سفر به اروپا (1345، فرانسه، اسپانيا، هلند، ايتاليا، اتريش)
    * سفر به آمريکا و اقامت در لانگ آيلند (1349 و شرکت در يک نمايشگاه گروهي و سپس سفر به نيويورک)
    * سفر به پاريس و اقامت در «کوي بين المللي هنرها» (1352)
    * سفر به يونان و مصر (1353)؛
    * سفر به بريتانيا براي درمان بيماري اش سرطان خون (دي 1358).

آثار ادبي

سهراب در آغاز کار شاعري تحت تاثير شعرهاي نيما بود و اين تأثير در «مرگ رنگ» به خوبي مشهود است. بعدها سبک او دستخوش تغييراتي مي‌شود و شعرش با ديگر شاعران هم دوره خويش متمايز مي‌گردد. از جمله مجموعه شعرهاي ديگر سهراب سپهري مي‌توان به اين عنوان‌ها اشاره نمود:

    * مرگ رنگ (1330)
    * زندگي خواب‌ها (1332)
    * آوار آفتاب (1340)
    * شرق اندوه (1340)
    * صداي پاي آب (1344)
    * مسافر (1345)  
 * حجم سبز (1346)
    * ما هيچ ما نگاه (1356)
    * هشت کتاب (1356)

بخشي از قطعه صداي پاي آب را با هم مي خوانيم:

اهل كاشانم
روزگارم بد نيست.
تكه ناني دارم ، خرده هوشي، سر سوزن ذوقي.
مادري دارم ، بهتر از برگ درخت.
دوستاني ، بهتر از آب روان.

و خدايي كه در اين نزديكي است:
لاي اين شب بوها، پاي آن كاج بلند.
روي آگاهي آب، روي قانون گياه.

من مسلمانم.
قبله ام يك گل سرخ.
جانمازم چشمه، مهرم نور.
دشت سجاده من.
من وضو با تپش پنجره ها مي گيرم.
در نمازم جريان دارد ماه ، جريان دارد طيف.
سنگ از پشت نمازم پيداست:
همه ذرات نمازم متبلور شده است.
من نمازم را وقتي مي خوانم
كه اذانش را باد ، گفته باد سر گلدسته سرو.
من نمازم را پي «تكبيره الاحرام» علف مي خوانم،
پي «قد قامت» موج............