بافندگي‌هاي محيرالعقول!

در همين مجال و به مناسبت همين بحث، لازم است به يكي از آسيب هاي جدي و خطرناك حادثه عاشورا بپردازيم كه اتفاقاً در بعد آفرينش هاي هنري و ادبي، بسيار حائز اهميت است و دقت در اين معنا بسيار لازم.

و آن حقيقت تلخ انحراف هاي غلو آميز و بافندگي هاي محير العقول در ابعاد متنوع و متراكم تجربه قدسي عاشورا است.

آن چنان كه شهيد مطهري با اشاره به اين انحرافات كه در قضيه عاشورا، بويژه در مراثي و مدايح، با كمال تاسف صورت گرفته و مي گيرد، اشاره مي دارد كه ديگر نبايد بر عاشورا بگرييم، بلكه بايد بر انحرافاتي كه به اين واقعه رفته است، بگرييم!

«واقعه تاريخ کربلا از آن نوع حوادث است که در اثر عدم رشد اجتماع، مسخ و معکوس شده است، تمام عظمت ها و زيبايي هايش فراموش شده، حماسه و شور و افتخاراتش محو شده و به جاي آنها زبوني و ضعف و جهالت و ناداني آمده است. اين نشانه عدم رشد اين ملت است‏ براي حفظ و نگهداري تاريخ با عظمت و پرافتخار خويش.»

وقايع روز عاشورا و بلكه وقايع مربوط به نهضت سال 61 هجري از آغاز بارقه هاي خواسته و ناخواسته اش تا امتداد آن در روز دهم محرم و پس از آن تا كنون، نه نيازمند اغراق و ايجاد و افراط است و نه التقاط و ابتلا.

اگر بعد مصيبت باري حوادث مد نظر باشد، جانگدازترين است و اگر منظر زيبايي شهودي و عرفاني مطمع نظر قرار گيرد مصداق تام و تمام كلام حضرت عقيله بني هاشم، زينب كبري (س) است كه «ما رايت الا جميلا» و اگر حماسه و مقاومت، مقصود باشد كاملترين و مانع ترين تصوير حماسي تاريخ است و نيز اگر شقاوت و وقاحت دشمنان و زبوني مترددان و شكاكان وادي تقصير و قصور را بخواهيم، مردمان نامراد و بي مرام كوفه با آن تاريخ ننگين و عقبه شرم آورشان، تابلويي عبرت آميز از تدارك فتنه در سرزمين رخوت و عسرت پديد آورده اند و اين همه، تجليات مختلف و متنوع عاشوراست در دراماتيك ترين و پر خون ترين و گرم ترين و ماناترين حالت متصور.

با اين حال وجوه دراماتيك عاشورا، تنها در بازيابي رخدادها و شخصيت هاي متني و موضوعي اصل واقعه و جغرافيا و زمان و زمانه عاشورا خلاصه نمي شود، بلكه در طول تاريخ انسان و هنر، اين واقعه، جانمايه شكل گيري درام هاي موثر و موقر و موفقي بوده است كه در واقع زاييده بطن هويت و حقيقت عاشورايند، حتي اگر در آنها اشاره اي صريح و مستقيم به متن واقعه نباشد./انتهاي پيام/