امام (ره) ريشه شجره طيبه انقلاب بود

بسم‏اللَّه‏الرّحمن‏الرّحيم‏

اولاً لازم مى‏دانم كه اين مصيبت عظيم و فراموش‏نشدنى و جبران‏ناپذير را به شما عزيزان و نيروهاى مخلص و وفادار به امام بزرگوار و انقلاب، تسليت‏عرض كنم.

هر كس كه در مجموعه‏ى ملت بزرگ ما، براى انقلاب و اسلام و امام فداكارى و اخلاص بيشترى بخرج داده است و مى‏دهد، در مصيبت امام(ره) صاحب‏عزاتر است. با اين حساب، شما جانبازان و جهادگران و سپاهيان عزيز و نيروهاى بسيجىِ دستگاههاى مختلف، حقيقتاً صاحب‏عزا هستيد. امام به معناى حقيقى كلمه متعلق به شما بود.

ثانياً مى‏بايست از زحمات تحسين‏برانگيز و تلاش نمونه و سرمشقى كه در ساختن و پرداختن و آماده‏كردن قبله‏ى دلهاى همه‏ى ما - يعنى مزار منور امام عزيزمان - بخرج داديد، با همه‏ى وجود تشكر كنم. البته زبان از تشكر نسبت به اخلاصها و زحمات همه‏ى افرادى كه مثل شما مخلصانه و دلسوزانه كار مى‏كنند، قاصر است؛ اما به هرحال وظيفه دارم تشكر قلبى خودم را به شما ابراز كنم.

زحمت كشيديد، تلاش كرديد، ساعات مستمر و طولانى‏يى را بدون استراحت و بدون انديشيدن به چيزى غير از كار و زحمت صرف كرديد؛ اما آنچه محصول مبارك اين تلاشها شد، بايد مايه‏ى روشنى چشم شما باشد و هست. حركت و تلاشى كه براى احترام به امام و تعظيم و تكريم نسبت به مقام والاى آن بزرگمرد انجام مى‏گيرد، همان صدقه‏ى جاريه‏يى است كه تا دنيا هست و اسلام باقى است، اثر و نتيجه‏ى آن هرگز كهنه و مندرس نخواهد شد.

زمان زيادى لازم است تا بشود عظمت شخصيت امام را حيطه‏بندى كرد

درباره‏ى شخصيت حضرت امام(ره) واقعاً نمى‏شود حرف زد. وقتى بخواهيم راجع به ابعاد شخصيت اين عزيز دوران و يادگار پيامبران حرف بزنيم، مى‏دانيم كه ناقص خواهد ماند. زمان زيادى لازم است تا زبانهاى گويا بتوانند عظمت اين شخصيت را حيطه‏بندى كنند؛ لذا من نمى‏خواهم در آن‏باره واقعاً صحبت كنم؛ زيرا ما كوچكتر از آن هستيم كه بتوانيم در اين زمينه به بررسى ابعاد شخصيت آن بزرگوار بپردازيم.

اما اين نكته را مى‏خواهم بگويم كه اگر نظام جمهورى اسلامى و اين انقلاب بزرگ و جهانى را، و رستاخيز عظيمى كه در دنيا به وجود آمده، و رستاخيز عظيمترى كه در درون انسانها پديد آمده، و اين تحولى كه مسها را طلا كرده است، كلمه‏ى طيبه و شجره‏ى طيبه بدانيم - كه هست - ريشه‏ى اين شجره‏ى طيبه، همين‏شخصيت عظيمى است كه همه چيز از او روييد. او بود كه اين درخت مبارك را روياند. او همه چيز بود، و اگر نبود، ما هيچ چيز نداشتيم.

در گذشته، همين ايران و ملت و موقعيت جغرافيايى و همين فقه و قرآن و نهج‏البلاغه بود؛ اما در واقع چيزى نداشتيم و روزبه‏روز عقبتر مى‏رفتيم و بيشتر بر سرمان مى‏خورد وشخصيت ما هضم مى‏شد. بعد كه او پديد آمد و قدم در صحنه گذاشت، مثل وجودى كه ماهيات را هستى و تحقق مى‏بخشد، و مثل خورشيدى كه مى‏تابد و اشيا را آشكار مى‏كند، و مانند روحى كه به كالبدى دميده مى‏شود و اجزاى آن را زنده مى‏سازد، ما را زنده و نمايان كرد و به حركت درآورد؛ آن‏وقت ارزش جغرافيايى و تاريخى و فرهنگ گذشته و قرآن و نهج‏البلاغه و ملت ما احيا شد و به كارمان آمد.

امام ريشه‏ى شجره‏ى طيبه‏ى انقلاب بود

او كليد بود. او ريشه‏ى اين درخت محسوب مى‏شد. اين ريشه بايد محفوظ بماند. اگر اين نظام از ريشه‏ى خود - يعنى از امام عزيز(ره) - جدا شود، مثل درختى است كه «اجتثّت من فوق الارض»(1)؛ يعنى از روى زمين آن را اره كرده باشند و بين تنه و ريشه‏ى آن فاصله انداخته باشند. ممكن است چهار روزى هم نمود و هيكلى داشته باشد، اما سرنوشتش معلوم است: ديگر رابطه‏ى حياتى و تغذيه‏يى بين اين دو نيست.

ما نبايد بگذاريم نظام اسلامى از ريشه‏ى خودش - يعنى امام(ره) - جدا شود. ممكن است بگوييد امام از ما جدا شد و در عالم ملكوت بسر مى‏برد و ما با او مرتبط نيستيم. ولى بايد بگويم شخصيت امام(ره) مثل‏شخصيت پيامبران، فقط به وجود خارجى او نبود. آن روزى كه حضرت موسى(ع) از مردم خودش گرفته شد، آيا بنى‏اسرائيل و امت موسى(ع) بكلى از منبع خودشان جدا شدند؟ خير، ارتباط و اتصال درشخصيتهاى معنوى و روحى كه به وجود خارجى آنها وابسته نيست. آن روزى كه رسول اسلام، حضرت محمّدبن‏عبداللَّه(ص) رحلت فرمود، آيا امت اسلام بى‏پيامبر شد؟ ما كه در قرنها و نسلهاى بعد آمديم، آيا ديگر پيامبر نداشتيم؟ چرا، ما هم پيامبر داشتيم؛ در حالى كه جسم او نزد ما نبود و در عالم ملكوت و بالاتر از آن بسر مى‏برد.

هويت شخصيتهاى معنوى، به فكر و راه و رهنمودشان وابسته است‏

هويت‏شخصيتهاى معنوى، به جسم و حضور دنيويشان نيست؛ بلكه به فكر و راه و رهنمود و سرانگشت اشاره‏شان - كه همواره باقى است - وابسته است. پيامبر و اوليا و همين امام بزرگوار ما با انگشتشان به يك طرف اشاره مى‏كردند و راه را نشان مى‏دادند. البته خودشان هم جلوتر از همه حركت مى‏كردند؛ نه اين‏كه بايستند و بگويند شما برويد. در حال حاضر، اين انگشت اشاره همچنان موجود است. اينها تعيين‏كننده‏ى هويت امام و منبع و ريشه‏ى حياتى يك جامعه است كه دايماً مى‏شود از آن تغذيه كرد؛ زيرا ديگر وابسته به جسم او نيست.

اگر ما بخواهيم اين فكر را نگهداريم، اما شخصيت امام و ياد و خاطره‏ى او مورد اهتمام نباشد، مطمئناً دچار اشتباه خواهيم شد. لذا مى‏بينيد كه به ما گفته‏اند هرسال براى امام حسين(ع) گريه كنيد. گريه كردن، به معناى زنده بودن يك مصيبت است؛ گويى همين ديروز اتفاق افتاده است. انسانى هزاروچندصدسال قبل به شهادت رسيده است، چرا بايد امروز براى او گريه كرد؟ گريه‏ى ما به خاطر اين است كه اگر ياد او با همه‏ى ابعادش در ذهن و زندگى و بساط هستى ما زنده نماند، بتدريج فكر و سرانگشت اشاره‏ى او كمرنگ خواهد شد؛ چه ما بخواهيم و چه نخواهيم.

اگر ساخت گنبد و بقعه و مرقد و صحن و سراى امام(ره) مورد اهتمام شما قرار بگيرد و براى آن نيرو و پول و عمر و ابتكار خرج كنيد، به معناى كار براى يك شخص نيست؛ بلكه به معناى فعاليت براى هويت فكرى امام است. اين كار در بقاى آن فكر تأثير دارد. عمل شما، صدقه‏ى جاريه و به معناى زنده نگهداشتن ياد امام(ره) است.

ايجاد گنبد و بارگاه و بقعه و مقبره براى بزرگان، از چند قرن پيش مورد اعتراض و انتقاد عده‏يى از خشك‏مغزهاى عالم اسلام قرار گرفت. بعدها دست سياست انگليس، اينها را به شكل حكومت و دولت و سياست درآورد و آنها هم با اين‏گونه بزرگداشت بشدت مبارزه كردند. تئوريسينهاى خشك‏مغز و سياسيون خيانت‏پيشه اصرار داشتند كه مقبره‏يى ساخته نشود! ديديد كه بر سر مقبره‏ى ائمه‏ى هدى‏(ع) و اصحاب پيامبر(ص) و ياران و نزديكان رسول خدا و شهداى اُحد چه بلايى آوردند. اگر از مسلمانها نمى‏ترسيدند، مقبره‏ى پيامبر(ص) را هم به همان روز درمى‏آورند و با خاك يكسان مى‏كردند!

آدمهاى خشك‏مغز و جاهلِ بدبخت حرفش را زدند و مطلبش را در كتابها نوشتند؛ زيرا از حقايق اسلام بى‏خبر بودند؛ اما اينهايى كه عملش را كردند، جاسوسهاى صهيونيستِ استعمارزده‏ى مزدورِ بدبختى بودند كه همه‏ى وجودشان با يادگارهاى اسلامى دشمن بود و حاضر نبودند آنها را تحمل كنند؛ الان هم حاضر نيستند تحمل كنند، و اگر اين اماكن وسيله‏ى پول و اعتبار دنيوى نبود، شايد همين الان آن نقاط را مى‏زدند و با خاك يكسان مى‏كردند!

طبق بينش ما، يادگارهاى اسلامى عزيزند. مى‏شد اسلام به مردم بگويد برويد در زمين صافى بايستيد و نماز بخوانيد و عبادت كنيد؛ در صورتى كه به عمارت مسجد دستور داده است؛ «انّما يعمر مساجد اللَّه»(2). آباد كردن مسجد ملاك است و تجسم و تجسد خارجى اين كار مورد نظر اسلام مى‏باشد؛ چون تأثير بسزايى دارد. در مورد شخصيتها هم همين‏طور است.

ان‏شاءاللَّه اين مزار و بقعه‏ى مبارك، مركز بركات و نورانيت و گسترش تفكرات و الهامات الهى و حال و روح عرفانى و توجه مردم عاشق و اهل بصيرت و محبت خواهد بود و هر كسى از شعبه‏ى خودش از اين مكان استفاده خواهد كرد. بنابراين، كارى كه كرديد، باارزش است.

جانبازان عزيز هرچه در راه خدا داده‏اند، برايشان مانده است‏

به جانبازان عزيزى كه در اين محفل حضور دارند، اين نكته را يادآورى مى‏كنم كه هرچه در راه خدا مى‏دهيم، براى ما مى‏ماند و درحقيقت براى «منِ» واقعى خودمان خرج كرده‏ايم. هرچه براى خودمان نگه مى‏داريم، درحقيقت براى ما نمى‏ماند و مثل همه چيز ديگر دنيا از بين خواهد رفت. من در اين خصوص اعتقاد راسخ دارم و هيچ نقطه‏ى غبارى در ذهنم نيست.

در زمان پيامبر اكرم(ص) بزغاله‏يى را خدمت ايشان آوردند و حضرت آن را ذبح كردند. فقرا و مستحقان نزد ايشان آمدند و طلب گوشت كردند. پيامبر(ص) مرتب از گوشت آن بزغاله‏يى كه براى خودشان ذبح كرده بودند، مى‏بريدند و به فقرا مى‏دادند. نهايتاً از تمام گوشتها، فقط كتف آن باقى ماند. چون ديگر كسى نبود، آن را به خانه‏ى خود بردند، تا بپزند و بخورند. يكى از همسران حضرت عرض كرد: يا رسول‏اللَّه! همه‏ى بزغاله‏ى ما رفت و فقط همين كتفش برايمان ماند. پيامبر(ص) فرمودند: خير، همه‏اش ماند و همين كتفش است كه از دست ما خواهد رفت؛ چون اين كتف را مى‏خوريم و تمام مى‏شود، اما آنهايى را كه انفاق كرده‏ايم، براى ما مى‏ماند.

بنابراين، هرچه از مال و ثروت دنيا داديد، براى شما خواهد ماند؛ و هرچه خرج كرديد يا براى ديگران گذاشتيد تا بعد از شما بخورند، از دست شما خواهد رفت.

جسم هم همين حالت را دارد. هرچه شما از جسمتان در راه خدا استفاده كرديد و مثلاً دست و پا و چشم و ساير اعضا را در راه جبهه و سازندگى و خدمت به خلق خدا و تلاش براى ديگران و ساير كارهاى خير صرف كرديد و با فكر و حرف و عمل خود خدمتى را انجام داديد، بدانيد كه هرمقدار بيشتر از اين كارها كرديد، ثوابش بيشتر است.

ايثار جانبازان، آنها را به سلسله‏ى طيبه‏ى شهدا ملحق مى‏كند

نقطه‏ى اوج آن‏جاست كه انسان عضوى را در راه خدا مى‏دهد. بالاتر از اين كار چيزى نيست. اگر شما صدسال ديگر هم چشم مى‏داشتيد و در اين مدت از چشم خود هزاران استفاده را در راه خدا مى‏كرديد، فضيلتش به قدر حالا كه اين چشم را در ميدان جنگ و در راه خدا از دست داديد، نيست. و اگر دست و پايى كه از شما قطع شده است، تا صدسال ديگر هم با آن كار وتلاش مى‏كرديد و براى خدا مى‏دويديد و گرههاى مردم را مى‏گشوديد - كه همه‏ى اين كارها فضيلت دارد - اما به‏قدر اين نيست كه اعضاى بدن خود را در راه خدا تقديم كرده باشيد.

آنها كه شهيد شدند، به حد اعلى‏ و اوفى‏ رسيدند؛ اما شما كه شهيد نشديد، درحقيقت اعضاى قطع‏شده و آسيب‏خورده‏ى شما شهيد شده‏اند. قدر اين ايثار را بدانيد؛ چون شما را به سلسله‏ى طيبه‏ى شهداى فى‏سبيل‏اللَّه ملحق مى‏كند.

يك‏وقت در مورد جانبازها فكر مى‏كردم، كه به نظرم رسيد گاهى فضيلت آنها از شهدا هم بيشتر است. جانباز كسى است كه بعد از آن‏كه قسمتى از بدنش را در راه خدا داد و عضو يا اعضاى شهيدى را با خودش همراه كرد و در بقيه‏ى مدت زندگى و عمرش هم متقى و شكرگزار بود و عمل صالح انجام داد، خداى متعال در مورد اين‏گونه از مجروحين جنگ در قرآن مى‏فرمايد: «الّذين استجابوا للَّه و الرّسول من بعد ما اصابهم القرح للّذين احسنوا منهم و اتّقوا اجر عظيم»(3). كلمه‏ى «عظيم» در پايان اين آيه‏ى شريفه، قابل تأمل است.

يك‏وقت من و شما اين كلمه را به كار مى‏بريم و مثلاً مى‏گوييم كوه عظيمى است، و يك‏وقت هم هست كه خداوند تبارك و تعالى آن را بيان مى‏فرمايد؛ خدايى كه تمام عظمتها ناشى از اوست و با اراده‏اش همه‏ى كون و مكان به وجود مى‏آيد و از بين مى‏رود؛ خدايى كه بزرگتر از آن است كه بشود او را توصيف كرد. چنين خدايى، با اين عظمت غيرقابل تصور مى‏فرمايد: اگر تقوا و احسان پيشه كرديد، اجر عظيمى خواهيد داشت. اين عظمت، فوق تصور من و شماست.

جانبازان عزيز قدر موقعيت خود را بدانند

جانبازان عزيز بايد قدر اين موقعيت را - اگرچه با سختى مواجهند - بدانند. من مى‏دانم كه شما سختى مى‏كشيد. محروميت از پا و دست و نخاع و چشم و سلامتى، براى شما كه در دوران جوانى بسر مى‏بريد و مى‏توانستيد سالم باشيد، سخت است. هيچ پاداش بزرگ و خوبى را بدون سختى به انسان نمى‏دهند. شما خيال نكنيد كه انسان بدون تحمل سختيها ممكن است به اجرهاى عظيم برسد؛ خير، چنين چيزى نيست؛ «افضل الاعمال احمزها»(4): بافضيلت‏ترين كارها، سخت‏ترين و دشوارترين آنهاست. در مقابل اين سختى‏يى كه تحمل مى‏كنيد، آن اجر عظيم را به شما مى‏دهند.

شما، هم عضو شهيدى را با خود همراه داريد، و هم زنده‏ايد و از تنعمات زندگى در حد زيادى برخوردار مى‏شويد. وقتى انسان بين مرگ و زندگى قرار مى‏گيرد، اگر به او بگويند زنده بمان، اما فلان عضو را نداشته باش و يا اين‏كه مرگ را انتخاب كن، مى‏گويد زنده بمانم، آن عضو را هم بگيريد. زندگى شيرين است و هر انسانى آن را مى‏خواهد. بنابراين، جانبازان ما، هم از نعمت زندگى برخوردارند، و هم عضو شهيدى را با خود همراه دارند، و هم - اگر تقوا و احسان را در عمل رعايت كنند - به آن اجر عظيم و باورنكردنى مى‏رسند. قدر اين نعمات را بدانيد.

فعلاً به جنبه‏ى عملى وظايف مسؤولان كه چه مسؤوليتهايى را برعهده دارند، كارى ندارم؛ چون حدود آن واضح است و توصيه هم نمى‏خواهم بكنم؛ چون توصيه‏ى در سخنرانى، بر توصيه‏ى خصوصى ترجيح ندارد. بحمداللَّه تشكيلاتى براى كار جانبازان وجود دارد كه اميدواريم روزبه‏روز كارهايش بهتر شود. من مى‏خواهم جنبه‏ى معنوى قضيه برايتان روشن باشد. شما جانبازان عزيز توجه داشته باشيد كه فرصت و موقعيت خوبى در اختيار داريد. ان‏شاءاللَّه خداوند به شما صبر و اجر و عوض خير بدهد و آنچه را كه از شما گرفته شده است، در معنا به صورت اضعاف مضاعف برگرداند.

آرزو مى‏كنيم كه خداوند به شما شفا عنايت كند، كه شفا هم چيزى است كه كاملاً مورد اميد مى‏باشد. اميدواريم ان‏شاءاللَّه پيشرفتها و امكانات روزافزون موجب شود كه همه‏ى شما عزيزان بتوانيد كمبودها را جبران كنيد.

مجدداً از همه‏ى شما برادران عزيز تشكر مى‏كنم و روز ولادت حضرت هادى(ع) را به شما و ملت بزرگ ايران تبريك مى‏گويم.

والسّلام عليكم و رحمةاللَّه و بركاته‏

1) ابراهيم: 26

2) توبه: 18

3) آل‏عمران: 172

4) بحارالانوار، ج 67 ، ص 191

/انتهاي پيام/