اقتصاد اسلامي؛ ارمغان جهاد اقتصادي براي جهانيان

گروه سياسي «خبرگزاري دانشجو»، غلامرضا ملک علیپور، مدیر علمی- پژوهشی سازمان بسیج دانشجویی دانشگاه‌هاي گیلان؛ مقام معظم رهبري در شرایطی سال 90 را سال «جهاد اقتصادی» نامیدند که از مدتها قبل گمانه زنی های زیادی در خصوص نامگذاری سال 90 در محافل و مجالس علمی و غیر علمی مطرح بود و شاید تنها نامی که به ذهن افراد نمی رسید همین عنوان «جهاد اقتصادی» بود.

 

معظم له نیز در فلسفه نامگذاری فرمودند كه اولویت های زیادی چون تحول در نظام اداری، علوم انسانی، فرهنگ عمومی، مسائل مربوط به اخلاق در جامعه و ... وجود دارد، اما مسئله اقتصاد را در شرایط کنونی و بنا به نظر کارشناسان بهتر دانستند، بنابراين امسال را «جهاد اقتصادی» نامیدند.

 

سوال اصلی این است که چه اولویت ها و مسائلی وجود داشته که کارشناسان و به تبع آن معظم له «جهاد اقتصادی» را برگزیدند.

 

برای پاسخ به این سوال و دغدغه، از نگاه بنده و بر اساس تحقیقی که انجام پذیرفت به نظر می رسد مواردي كه در ادامه به آن اشاره مي شود،  چیستی و چرایی این نامگذاری باشد.

 

الف. چیستی «جهاد اقتصادی»: واژه «جهاد» واژه مقدسی در ادبیات دینی است که از آن، به حرکت پر شتاب و پر تلاش همراه با تدبیر و تدبر و برنامه محور تعبیر می شود. هر حرکتی که در اسلام و ادبیات دینی، همراه با روح تدین و معنویت، حرکت پر شتاب و همراه با جهد و تلاش و تحمل عاشقانه همه سختی ها و مشقات باشد ( یعنی حرکت مقدس و پر شتاب ) بدان جهاد گفته می شود.

 

به همین دلیل است که از مبارزه علیه دشمنان اسلام و دفاع از کیان و ناموس کشور به جهاد نظامی (جهاد اصغر) و از مقابله با نفس اماره و سرکش انسان، که بالتبع گذر از برخی خواست ها و هوس ها و تحمل برخی از مشکلات و کشتن نفس است، به جهاد اکبر ( جهاد مبارزه با نفس) اطلاق می شود.

 

به حرکت نسل متخصص و انقلابی نسل اول انقلاب برای سازندگی کشور و عمران و آبادانی آن، حضرت امام (ره) واژه جهاد سازندگی را انتخاب کردند.

 

همچنان که به عمل دانشجویان و استادان در دانشگاه و طلاب و روحانیت حوزه های علمیه واژه جهاد علمی و جهاد گران عرصه علم و عمل اطلاق كردند، امروزه عمل داوطلبانه دانشجویان برای حضور در مناطق محروم و کم برخوردار کشور و انجام فعالیت ها و خدمات فرهنگ، علم، آموزشی و عمرانی در این مناطق به همراه دست کشیدن از بسیارd راحتی های شهرنشینی و در کنار خانواده بودن و تحمل مشکلات کمی امکانات، دوری از خانواده، عدم دسترسی به بسیاری از امکانات اما با عشق را، اردوهای جهادی و عمل جهادی دانشجویی گویند، بنابراين در یک کلام، همه واژه های بعد از جهاد، متغیر وابسته به متغیرمستقل جهاد بوده، و جهاد تاکتیک و نقشه راه البته میانبر، برای آن عرضه می شود.

 

طبیعی است وقتی ناقوس جهاد در سرزمین اسلامی به صدا در آید هر مسلمان عاشقی از هر کجای بلاد اسلامی، احساس تکلیف كرده، خود را آماده جهاد می كند. امید آنکه پیروزی دیگری این بار در عرصه اقتصاد در دفتر موفقیت ها و پیروزی های ملت ایران نوشته شود.

 

مقام معظم رهبری برای عملیاتی شدن این سیاست (جهاد اقتصادی)، راهبرد و الزاماتی را بر شمردند که توجه بدان بسیار ارزشمند و نقشه راه نظام می باشد. 

 

طراحی رشد پرشتاب کشور و حرکت بر مبنای برنامه پنجم توسعه و در نتیجه رشد هشت درصدی، افزایش بهره وری در عرصه مدیریت، کار و تولید راهبرد کشور برای عملیاتی كردن شعار سال، کاهش فاصله درآمدی دهکهای بالا و پایین جامعه، افزایش سرمایه گذاری بخش خصوصی، کاهش نرخ بیکاری و افزایش اشتغال در کشور، کمک به بخش خصوصی برای موفقیت، ایجاد تعاونی ها، آماده كردن زیرساخت های حقوقی، قانونی و حمایت از شکوفایی کار، صرفه جویی در مصرف از طریق ارتقاي توانمندی و استفاده از تکنولوژی بهره مندی (نمونه آن مصرف بهینه آب)، مشارکت مستقیم مردم در امر اقتصاد و جهاد اقتصادی از طریق ارتقاي دانایی و توانایی(تبیین مسئله)، داشتن روحیه جهادی، استحکام معنویت و روح ایمان و تدین در جامعه، الزامات لازم برای عملیاتی كردن جهاد اقتصادی، مبتلا نشدن به مسائل حاشیه ای و جلوگیری از سوق دادن ذهن ها و افکار عمومی به این مسائل، اتحاد و انسجام ملی و تقویت روز به روز آن، پرهیز از توجه صرف به شعار و شعار زدگی و غفلت از محتوا، عمل و فعالیت به چرایی جهاد اقتصادی كه شامل مدیریت بر پول های سرگردان جامعه مي باشد از راهبردها و الزامات برشمرده توسط مقام معظم رهبري است.

 

پروژه هدفمندي يارانه ها ضمن اینکه در شکل اجرا بی نظیر بود و با کمترین آسیب ، استرس و ناامنی روانی برای عامه جامعه اجرا شد برای طبقه مستضعف، فقیر و کم برخوردار یکی از عرصه های خدمتی بسیار مهم بود.

 

بررسی ها نشان می دهد که ضمن پرداخت بهای انرژی و سایر هزینه ها ، بیش از 50 درصد این یارانه ها به صورت پول نقد در اختیار اقشار ضعیف قرار گرفته است و این مقدار ضربدر تعداد افراد دارای این شرایط، عدد بسیار بزرگی می شود.

 

اگر این پول در خدمت تولید قرار نگیرد عوارض زیر را در بر خواهد داشت: افراد با سوق دادن پول مذکور برای خرید اقلام مصرفی و روز مره عملا میزان نقدینگی بازار را افزایش داده و تعادل عرضه و تقاضا به هم مي خورد.

 

میزان تورم جامعه نیز افزایش می یابد ( همان طوری که آمارها نشان می دهد با توجه به دقت نظر و نظارت بسیار شدید دولت برای کنترل بازار و تورم، تورم اسفند 89  حدود 1.4درصد نسبت به اسفند 88 افزایش داشته است).

 

افراد با خرید اقلام مصرفی و روز مره ، سطح زندگی و الگوی زندگی خود را تغییر داده، و تکرار این امر جامعه را به سمت افزایش انتظارات و مصرف زندگی پیش برده که این امر در دراز مدت به نفع جامعه نیست.

 

جامعه مصرف گرا به جای تولید محور؛ جامعه مصرفی بوده که این امر علاوه بر تطابق نداشتن با آموزه های اسلامی، دولت و کشور را از یکی از اهداف اساسی هدفمند کردن یارانه ها ( یعنی اصلاح الگوی مصرف و احراز از اسراف ) دور می كند.

 

با بررسی موارد فوق و ده ها تعاقب دیگر، عقل حکم می کند که باید این درآمد مازاد به سمت تولید سوق داده شود و شاید تصور خواننده این باشد که با فرض 200 هزار تومان مازاد پول یارانه، فرد مستضعف نمی تواند تولید کننده باشد.

 

این جاست که مقام معظم رهبری از پایه ریزی اقتصاد تعاونی که با پول کوچک اعضا تشکیل و مدیریت می شود، نام می برد . به عبارت دیگر مانده فرد فرد جامعه عدد کوچکی است، ولی انباشت این مانده ها روی هم، می تواند تحول شگرف را رقم بزند و اقتصاد روستا را که اقتصاد خرد اما تولیدی است، شکل و پایه گذاری كند.

 

-عزم همه جانبه برای ارتقاي سطح کیفیت تولید و افزایش بهره وری کشور؛ ساده ترین تعریفی که برای نظام بازار تعریف می شود، عبارت است از: حلقه «تولید، توزیع و مصرف» و رشد موزون بازار وابسته است به رابطه عرضه و تقاضا.

 

برای پویایی نظام تولید لازم است به تناسب تولید و عرضه، مصرف و تقاضا تعریف شود. از طرفی برای ایجاد در آمد بیشتر و ایجاد اشتغال مستمر و متناسب با نیاز جامعه، باید علاوه بر پویایی به تعدد نظام تولید نیز افزوده می شود و شایسته نیست به بهانه نبود بازار مصرف داخل، عرصه تولید را تعطیل كنيم؛ چراكه ضمن ایجاد بحران اشتغال و افزایش تعداد مصرف کننده، کاهش درآمد جامعه را به دنبال داشته، و در نتیجه به بحران اقتصادی می انجامد.

 

بنابراين کشورهای پیشرفته و صنعتی چه در گذشته تاریخ و چه امروز، علاوه بر تاکید بر بازار داخل، بازار جهانی را نیز دیده و برای آن جامعه کالا تولید و عرضه می کنند.

 

تولید کننده ای در عرصه بازار موفق است که بتواند با کمترین هزینه، مرغوبترین و در عین حال ارزانترین کالا را تولید كند.

 

امروزه و با توجه به کهنه بودن ماشین آلات تولید در عرصه صنعت و سنتی بودن روش ها در عرصه کشاورزی و دامپروری، کالاهای ما بعضا از مرغوبیت و قیمت مناسب برخوردار نیستند، بنابراين یارای رقابت با دیگر تولید کنندگان بین المللی را ندارد.

 

جامعه مصرف داخل نیز ظرفیتش محدود بوده و بعد از مدتی بازار اشباع، و رابطه عرضه و تقاضا بهم می خورد ضمن اینکه ورود کالاهای خارجی بعضا با کیفیت مناسب و قیمت پایین پشت تولید کننده داخل را می شکند.

 

بنابراين تعویض و تقویت ریل تولید، توزیع و مصرف امری ضروری است و این امر امکانپذیر نیست مگر با حرکت جهادی و انقلابی و اگر قرار بود در مسیر آرام و غیر جهادی این اتفاق می افتاد تا حالا افتاده بود.

 

 مقابله با تحریم های همه جانبه نظام سلطه خاصه تحریم اقتصادی؛ بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و ناکام شدن دشمن از تشکیل نظام بعد از انقلاب به نفع خود و تشکیل نظام سیاسی جمهوری اسلامی، دشمن گام های دیگر را برای تامین منافع خود در منطقه و ایران برداشت. از جمله آنها عبارتند از: تشکیل، تقویت و توسعه گروه های معارض داخلی در راستای ایجاد اغتشاش، ناامنی و نامشروع جلوه دادن نظام سیاسی تازه کار و در نتیجه فروپاشی داخلی، طراحی و اجرای کودتاهای نظامی و سیاسی از جمله کودتای نوژه و روی کار آوردن افراد طرفدار منافع غرب یا بیگانه از اهداف جمهوری اسلامی از جمله کابینه دولت موقت، دولت بنی صدر و ... ، تحمیل جنگ تمام عیار نظامی هشت ساله عراق و همپیمانانش علیه ایران، استفاده از قدرت نظامهای بین الملل علیه ایران و تحریم و فشار سیاسی و حقوقی از جمله قانون داماتو، دادگاه میکونوس، سازمان انرژی هسته ای و ... ، تهاجم فرهنگی همه جانبه و تبدیل آن به ناتوی فرهنگی و نهایتا جنگ نرم و ساماندهی و حمایت از اغتشاشات 78 و 88، اما به ياري خدا و در سایه عنایت ویژه حضرت باریتعالی، توجهات حضرت ولی عصر ( عج )، رهبری ولایت فقیه ، بصیرت و شعور سیاسی ملت و رابطه حاکمیت، حکومت و مردم، همه طرح های دشمن با شکست مواجه، و همواره پیروز اصلی، ملت قهرمان ایران بوده است.

 

اکنون دشمن با طراحی تحریم اقتصادی و ممانعت از ورود فناوری، تکنولوژی، تحریم مواد اولیه صنعت و تولید در راستای ممانعت از ارتقاي سطح تولید و ممانعت از ورود کالاهای اساسی و ضروری ( از جمله سیاست تحریم بنزین ، ماشین آلات و ... ) در صدد فشار اقتصادی بر نظام و ملت، افزایش نارضایتی، ایجاد شکاف و خدشه در ارتباط ملت و حاکمیت و در نتیجه سوء استفاده از این شکاف برای ضربه زدن بوده است.

 

جهاد اقتصادی تلاشی است جهاد گونه و انقلابی برای شکستن این تحریم ها و خودکفایی در عرصه فناوری، تکنولوژی، تامین مواد اولیه و تولید کالاهای اساسی و ضروری در داخل و خود کفایی و استقلال.

 

 الگو سازی؛ انقلاب اسلامی ایران به عنوان نظام مردم سالار و اسلامی در دنیای بحران زده و دین ستیز، در عرصه ایدئولوژی، فرهنگ، سیاست، اتحاد و انسجام ملی و از حیث نوع نظام و اقتدار داخل و بین الملل، ایستادگی در مقابل ظلم و ستم و نظام سلطه، روح آرمانخواهي، اسلامخواهي، شهادت طلبی و ایثار، مشارکت سیاسی و ... به عنوان الگو و مدل مناسب برای تمامی کشورهای مستضعف مسلمان و غیر مسلمان و ملت های آزاده جهان مورد پذیرش قرار گرفته است و موجی از بیداری اسلامی در کشورهای اسلامی و آمریکا ستیزی در کشورهای آزاده جهان شده است.

 

امروزه حتی در دل آمریکا و انگلیس و بلوک غرب که حوزه استراتژیک آمریکا و نظام سیاسی لیبرالیسم بوده است، شعار مرگ بر آمریکا شنیده می شود؛ در حالی که بعد از جنگ جهانی دوم ( 1946) تا پیروزی انقلاب اسلامی ایران ( 1979) آمریکا هژمون مسلم بین الملل بوده، و اگر برخی کشورها علیه آمریکا و نظام لیبرالسیم بودند، بی شک در دامان کمونیسم غلتان بودند اگر چه بسیاری از این ها بعد از پیروزی انقلابیون، باز در نظام سلطه غرب محو شدند.

 

امروزه و پاشنه آشیل غرب در فروپاشی و مرکز ثقل ایران در پیروزی تمام عیار و آخرین خاکریز باقیمانده برای پیروزی ایران، پیروزی در عرصه اقتصادی است. پیروزی ما در اقتصاد همچون شکست غرب در اقتصاد، نقطه پیروزی ما و نقطه شکست دشمن است.

 

موفقیت در عرصه اقتصاد، افزایش میزان بهره وری و ارتقاي سطح صنعت و تکنولوژی، حل معضل اشتغال و بیکاری، افزایش درآمدهای نظام و سرانه ملی، تعریف اقتصاد بدون نفت و با منابع درآمدی متعدد به جای تک محصولی بودن و ارتقاي توان مقابله دراز مدت نظام با انواع تحریم ها، بی شک ایران اسلامی را به عنوان نظام و مدل موفق در عرصه اقتصادی همچون دیگر عرصه ها نفوذناپذیر و شکست ناپذیر تبدیل خواهد کرد.

 

این امر سبب می شود كه ملت های مستضعف مسلمان و غیر مسلمان در سایه بیداری اسلامی ملل، به جای تبعیت و الگو برداری از مدل های اقتصادی و سیاسی غرب، از مدل موفق دینی و مردمی ایران الگو پذیرفته، ضمن تشکیل بسیج جهانی مستضعفان علیه نظام سلطه، عمق نفوذ ایدئولوژیک و استراتژیک ایران در شرق و غرب عالم گسترده، و عدالتخواهی و ظلم ستیزی ملت ها زمینه ساز ظهور حضرت ولی عصر ( عج ) را فراهم كند.

 

فرصت شناسی؛ همه شاهد بودیم که مدل به اصطلاح رهایی بخش کمونیسم بدلیل دین ستیزی، مبارزه با دین و خدا، دنیوی و مادی بودن و در نظر نگرفتن روح متعالی انسانها و فطرت الهی بشر، فرو پاشید و امروز هیچ کشوری در دنیا نیست که به کمونیست بودن خود افتخار كند.

 

صدای شکستن استخوان های لیبرالیسم نیز به گوش می رسد و بحران های اقتصادی غرب هر از چند گاهی از محل تحمیل جنگ بر ملت ها، چپاول منابع کشورها ( آنگونه که در عراق و افغانستان و اکنون لیبی در حال شکل گیری است و چپاول کشورهای حاشیه دریای خزر و خلیج فارس و آفریقا شاهدیم ) و فروش طلاهای غارت شده در دوران استعمار و استثمار، فعلا گذران زندگی می كنند.

 

لیبرالیسم هژمون و مسلط دیروز، به نظام سیاسی متزلزل و بحران زده امروز تبدیل شده است. بی شک و از محل بیداری اسلامی، درآینده نه چندان دور امکان چپاول مجدد و تحمیل جنگهای خانمان سوز بر ملت های مسلمان و مستضعف نیست، ذخایر طلا و پول های بلوکه شده دولت ها و ملت های مستضعف نیز به اتمام می رسد و لیبرالیسم نیز چون کمونیسم فرو پاشیده به تاریخ می پیوندد.

 

در چنین بستری بی شک جهان بدنبال الگوست، تبدیل ایران به الگوی موفق اقتصاد در سایه جهاد اقتصادی، اقتصاد اسلامی را به عنوان بهترین الگو، و الگوی مبتنی بر نیازهای بشری و آموزه های الهی، پیش روی ملت ها خواهد گذاشت و این در واقع فرصتی است استثنایی برای گسترش همه جانبه ایدئولوژی اسلامی و صدور جهانی انقلاب اسلامی ایران و مقام معظم رهبری این افق را دیده، و این راهبرد را در قالب شعار سال ارائه كرده است.

 

تکمیل چرخه تولید؛ طی دهه اخیر، انقلاب اسلامی ایران در عرصه تولید علم بسیار پیشرفته شده و با سرعت بسیار بالا، مسیر تولید علم و جنبش نرم افزاری را طی می كند.

 

تولید علم یعنی تولید محصول و حلقه اول، چرخه تولید می باشد . زمانی این چرخه سرپا خواهد ماند که علم تولید شده نشر ( توزیع ) و بهره برداری لازم شود (به محصول تبدیل شود) و در این مرحله است که علم، تولید کننده ثروت و قدرت است.

 

کارشناسان زبده عرصه علم و تکنولوژی، صنعت و اقتصاد نیز برای این امر، سیگنال هایی چون رابطه علم و صنعت، علم و کار، علم و تولید و ... را تعریف می کنند. به عبارت دیگر زنجیره تولید بهینه و مبتنی بر بهره وری عبارتست از: زنجیره علم، فناوری، تولید محصول و تجاری سازی. و حضور علم تولید شده، در بازار زنجیره تکمیلی است و این امر وابسته به وجود اقتصاد پویا، فعال و سرزنده می باشد و سرزندگی و پویایی اقتصاد مثل سایر مولفه ها وابسته به امر جهاد می باشد.

 

دستیابی به آرمان‌های مورد نظر در دهه عدالت و پیشرفت و برنامه‌های پنجم کشور؛ نظام اسلامی ایران به ياري خداوند امروزه دارای برنامه کوتاه مدت (برنامه سال)، میان مدت (برنامه پنج ساله و دهه عدالت و پیشرفت) و برنامه بلند مدت توسعه ( چشم انداز 1404 ) است.

 

رسیدن به افق 1404 وابسته به اجرای صحیح و درست برنامه های کوتاه مدت و میان مدت است. در افق دهه پیشرفت و عدالت همان طوری که هر پیشرفتی در اندیشه اسلامی وابسته به زیرساخت های عدالت اجتماعی و اسلامی است، بی شک اجرای عدالت نیز وابسته به پیشرفت و توسعه می باشد.

 

از جمله مولفه های پیشرفت، پیشرفت در عرصه اقتصاد و سازندگی است، بنابراين جهاد اقتصادی ما را به تحقق و حرکت در مسیر عدالت و پیشرفت و دستیابی به اهداف چشم انداز 20 ساله (افق 1404)رهنمون می كند./انتهاي پيام/