تسهیلات بانکی و رویای خانه‌دار شدن/ وام مسکن برای خرید تنها ۹ متر خانه در تهران

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو؛ متقاضیان دریافت وام ۱.۲۸ میلیارد تومانی مسکن در تهران، پیش از دریافت تسهیلات باید حدود ۳۸۵ میلیون تومان برای خرید اوراق حق‌تقدم پرداخت کنند؛ رقمی که معادل ۳۰ درصد کل مبلغ وام است و عملاً از قدرت خرید واقعی متقاضی می‌کاهد.

بر اساس ضوابط فعلی، این تسهیلات شامل یک میلیارد تومان وام خرید مسکن و ۲۸۰ میلیون تومان وام تعمیرات (جعاله) بوده و تنها به زوجین یا بستگان درجه یک در شهر تهران تعلق می‌گیرد.

با توجه به اینکه هر ۵۰۰ هزار تومان تسهیلات نیازمند یک برگه اوراق است، متقاضی این وام باید ۲۵۶۰ برگه اوراق از بازار فرابورس خریداری کند. در شرایطی که قیمت هر برگه اوراق مسکن حدود ۱۵۰ هزار تومان است، هزینه خرید اوراق به حدود ۳۸۴ میلیون تومان می‌رسد.

در نتیجه، از مجموع وام ۱.۲۸ میلیارد تومانی، پس از کسر هزینه اوراق، تنها حدود ۸۹۶ میلیون تومان به‌صورت خالص در اختیار متقاضی قرار می‌گیرد؛ آن هم بدون در نظر گرفتن سایر هزینه‌های جانبی مانند مخارج دفترخانه و انتقال سند.

این در حالی است که با فرض متوسط قیمت ۱۰۰ میلیون تومان برای هر متر مربع مسکن در تهران، مبلغ خالص باقی‌مانده از این وام تنها امکان خرید حدود ۹ متر مربع واحد مسکونی را فراهم می‌کند؛ عددی که نشان‌دهنده فاصله معنادار تسهیلات بانکی با واقعیت‌های بازار مسکن پایتخت است.

کارشناسان معتقدند الزام به خرید اوراق، عملاً هزینه‌ای سنگین و نوعی سود پنهان به وام مسکن تحمیل می‌کند و باعث می‌شود نرخ سود مؤثر این تسهیلات به‌مراتب بالاتر از نرخ سود اسمی اعلام‌شده باشد. از سوی دیگر، وام تعمیرات نیز با وجود تحمیل هزینه خرید اوراق، نقش مستقیمی در افزایش قدرت خرید مسکن ایفا نمی‌کند.

بر این اساس، وام ۱.۲۸ میلیارد تومانی مسکن بیش از آنکه ابزار مؤثری برای خانه‌دار شدن خانوار‌ها باشد، به تسهیلاتی تبدیل شده که تنها برای متقاضیان دارای سرمایه اولیه قابل توجه قابل استفاده است؛ موضوعی که بار دیگر کارآمدی سیاست‌های اعتباری بخش مسکن را با تردید جدی مواجه کرده است.