به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، محمدرضا شامحمدی، کارگردان فیلم «جانشین»، واژه «تحریم» برای جشنواره فجر را کاملاً رد کرده و آن را جزئی از یک «نقشه برنامه‌ریزی شده» دشمن می‌داند. او در برنامه «فولوفوکوس» تأکید کرد: «این تحریم نیست... این یک نقشه برنامه‌ریزی شده است. همان‌طور که وحدت ما را هدف قرار دادند و متأسفانه تا حد زیادی موفق شدند، تولید این واژه‌ها هم همین‌طور است.» شاه‌محمدی با اشاره به فشارهای خارجی بر هنرمندان، از جمله تهدید و انتشار شماره تلفن، حضور خود را در این رویداد ملی یک «وظیفه» خواند. در ادامه، روح‌الله سهرابی، تهیه‌کننده «قایق‌سواری در تهران»، با اشاره به استقبال بالای مردم و فروش فوق‌العاده بلیت‌های این فیلم، هجمه‌ها را بی‌اثر دانست و گفت: «این موج جشنواره هست و مسیرش را دارد می‌رود. هجمه به افرادی که می‌آیند، کار آدم‌های ضعیف است.» او همچنین از تجربه همکاری با کارگردان پیشکسوت، محمدرضا صدرعاملی، به عنوان تجربه‌ای «دلنشین و جذاب» یاد کرد.

 تولد «جانشین» از یک عذرخواهی؛داستان یک شهید گمنام، کارگردان را اسیر کرد

مهدی شامحمدی چگونگی ساخت فیلم «جانشین» درباره شهید مدافع حرم، حسین املایی را این‌گونه روایت می‌کند: «حسین املایی را فقط اسمش را شنیده بودم، مثل بسیاری از قهرمانان بزرگ که متأسفانه گمنام ماندند.» او توضیح می‌دهد که ابتدا قصد همکاری نداشته و فقط برای عذرخواهی از تهیه‌کننده (آقای سهرابی) به جلسه‌ای رفته است: «اما وقتی قصه حسین املایی را به صورت مختصر از آقای سهرابی شنیدم، دلم گرفت. دیگر نتوانستم کار دیگری انجام دهم.» پس از این مواجهه، پژوهش مفصلی آغاز شد و تصمیم بر آن افتاد که عملیات «نسل چهار» را با محوریت این شهید بزرگوار روایت کنند. پروسه فیلمنامه‌نویسی از اوایل سال ۱۴۰۳ آغاز شد و تیم از فروردین ماه به‌طور جدی وارد مراحل پیش‌تولید و تولید شد تا شب قبل از ارائه به جشنواره بر روی نسخه نهایی کار می‌کردند.

وفاداری به واقعیت در برابر جذابیت درام 

شامحمدی در پاسخ به سوالی درباره پروسه بازگشت حافظه شهید املایی پس از اصابت ترکش به سر، به تفاوت اثر هنری با واقعیت تاریخی اشاره کرد: «در واقعیت، حاج حسین بعد از آن اتفاق، حافظه کوتاه‌مدتش را از دست داد و این حافظه به مرور و در مدت چند ماه بازگشت.» اما او توضیح می‌دهد که محدودیت زمانی روایت در دل عملیات نصر ۴ و نیازهای دراماتیک، موجب تغییر این جدول زمانی شده است: «اجباراً این‌طوری شد که در حول‌و‌حوش یک هفته دو هفته این حافظه برگردد. جذابیت درام گاهی ایجاد می‌کند که از تخیلمان در پرداخت اتفاقات این‌گونه استفاده کنیم.» او اذعان دارد که این تغییر ممکن است از منظر وفاداری به واقعیت نقصی ایجاد کند، اما آن را برای اثرپذیری دراماتیک لازم می‌داند.

ارتباط با خانواده شهید؛ وعده نمایش نسخه نهایی در حضور بستگان

کارگردان «جانشین» درباره ارتباط با خانواده شهید املایی گفت: «با خانواده شهید در ارتباط بودیم. قبل از شروع فیلمبرداری در زمان پژوهش با آقا پسرشان و برادرهایشان در تماس بودیم که حتی سر صحنه هم آمدند.» او اشاره کرد که به دلیل فشردگی زمان برای رساندن نسخه به جشنواره، هنوز فرصت نمایش نسخه نهایی به خانواده را نیافته‌اند، اما این کار در اولویت است: «مطمئناً یکی از کارهایی که خواهیم کرد همین مسئله است. برای نمایش در برج میلاد ظاهراً قرار است شرایط حضور خانواده فراهم شود.» شاه‌محمدی همچنین از احتمال ایجاد تغییرات فنی و حتی کوتاه‌تر شدن زمان فیلم برای اکران عمومی خبر داد و گفت تلاش می‌کند نسخه را از ۱۳۱ دقیقه به زیر ۱۲۰ دقیقه برساند.

تحلیل یک فیلمساز از هجمه‌ها: «تحریم» واژه‌ای القایی از سوی دشمن است

شامحمدی با قاطعیت در مورد فضاسازی علیه جشنواره و بازیگران حاضر سخن گفت. او اساساً واژه «تحریم» را نمی‌پذیرد: «این تحریمه الان چیه؟ این واژه تحریم یعنی چی؟ من درک نمی‌کنم. این یک نقشه برنامه‌ریزی شده است.» او این پدیده را در امتداد همان جنگ روانی می‌داند که پیش از این برای ایجاد تفرقه استفاده شده بود. شاه‌محمدی فشار بر هنرمندان برای عدم حضور را ناشی از برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری دشمن می‌خواند: «در اروپا جمعیت‌های زیادی دور هم جمع شده‌اند و برای اتفاقات مختلف برنامه‌ریزی می‌کنند... میلیاردها دلار هزینه کرده‌اند. عاشق چشم و ابروی من و شما نیستند.» او تأکید کرد که هنرمند نباید فریب چنین فضاسازی‌هایی را بخورد.

 خطاب به هنرمندان مهاجر؛گرفتن پاسپورت بیگانه به معنای قسم خوردن علیه وطن است

شامحمدی خطاب به هنرمندانی که تابعیت کشورهای خاص مانند آمریکا را گرفته‌اند، گفت: «نمی‌دانستم کسی که پاسپورت آمریکایی می‌گیرد باید سندی را امضا کند و قسمی بخورد که اگر روزی جنگی درگرفت، باید زیر پرچم آن کشور علیه کشور مادرت بجنگی! عجب!» او با لحنی تاسف‌بار افزود: «من از آن آدم مطلقاً نمی‌توانم انتظار داشته باشم که... وطنش را هم می‌فروشد.» او از هنرمندان داخل کشور خواست با چشم خود واقعیت‌ها را ببینند و به تاریخچه رفتار استعمارگران با عوامل خودشان (از اشرف پهلوی تا مجاهدین خلق) توجه کنند.

 تولد «قایق‌سواری در تهران» از دغدغه‌ای زیبایی‌شناسانه؛ نشان دادن روی زیبای پایتخت

در بخش دوم برنامه، روح‌الله سهرابی، تهیه‌کننده فیلم «قایق‌سواری در تهران» درباره انگیزه ساخت این فیلم گفت: «مهم بود که ما بخش زیبای تهران را به نوعی به مخاطب، چه ایرانی و چه خارجی، نشان دهیم. این دغدغه اول و اصلی گروه بود.» او هدف را پرداخت به وجوه زیبایی‌شناسانه، شیک و درخشان تهران به عنوان نمادی از کل کشور توصیف کرد: «تهران به عنوان نمادی از کلیت یک کشور که همه مردم نقاط کشور عرق به پایتخت دارند و این حس خوب با نمایش تصاویر زیبا بهتر منتقل می‌شد.»

 انتخاب بازیگران؛ از اکراه پیمان قاسم‌خانی تا کشف چهره معصوم نقش کودک

سهرابی درباره انتخاب بازیگران فیلم «قایق‌سواری در تهران» توضیح داد: «از اول پیمان قاسم‌خانی مد نظر بود برای این نقش.» اما جالب این بود که قاسم‌خانی خود به دلیل نوشتن متن، ترجیح می‌داد نقش را بازیگر دیگری اجرا کند: «ترجیحشان این بود که این نقش را... بازیگر دیگری اجرا کند. ولی جمع‌بندی ما این بود که از خود ایشون استفاده کنیم و نهایتاً متقاعدشان کردیم.» درباره انتخاب نقش کودک نیز از بین حدود پنجاه کودک، نهایتاً دختری انتخاب شد که «ادای کلمات به شکل بامزه و شیرین و چهره معصوم و شیرینی که داشت» امتیاز اصلی او بود.

 غیبت صدرعاملی در نشست خبری و استقبال مردمی چشمگیر

سهرابی درباره غیبت محمدرضا صدرعاملی، کارگردان فیلم، در نشست خبری توضیح داد: «با توجه به اینکه ایشون در مسافرت زیارتی هستند... من ترجیح دادم عملاً نشست را از شکل معمول فاصله بدهم.» او در عوض از استقبال مردمی بسیار خوب فیلم خبر داد: «یکی از بیشترین سانس‌های فوق‌العاده را این فیلم داشته... هر روز تقریباً سه چهار یا دو سانس فوق‌العاده داریم.» سهرابی ابراز امیدواری کرد که این موفقیت در گیشه تکرار شود.

پاسخ تهیه‌کننده به حواشی: هجمه‌ها کار آدم‌های ضعیف است، جشنواره مسیرش را می‌رود

روح‌الله سهرابی در پاسخ به سوالی درباره هجمه به بازیگران حاضر در جشنواره، راهکار «بی‌توجهی» را پیشنهاد کرد: «بهترین راه عبور از این پدیده به نظرم بی‌توجهی است. جشنواره کارش را می‌کند و کارکردش خیلی هم خوب است.» او این هجمه‌ها را بی‌اثر خواند: «هجمه به افرادی که می‌آیند، کار آدم‌های ضعیف است؛ پرداختن به آنها محلی از اعراب ندارد.» سهرابی با اشاره به فروش بالای بلیت‌ها تأکید کرد که این تعداد کم‌شمار منتقدان، نتیجه خاصی نمی‌گیرند و گذر زمان این حواشی را فراموش خواهد کرد، اما جشنواره به عنوان ویترین و جریان‌ساز سینمای ایران باقی خواهد ماند.