نامه سرگشاده ۸۱ سینماگر به جشنواره برلین / باردم، سوینتون و مک‌کی: غزه را نمی‌توان از سینما حذف کرد

به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری دانشجو، جشنواره بین‌المللی فیلم برلین (برلیناله) در میانه دوره ۲۰۲۶ خود با بحرانی جدی روبرو شده است. بیش از ۸۰ چهره سرشناس دنیای سینما، شامل بازیگران مطرح و کارگردانان صاحب‌سبک، با انتشار نامه‌ای سرگشاده «سکوت» این نهاد معتبر هنری در قبال وقایع غزه را محکوم کردند.

امضاکنندگان این نامه معتقدند نهادهای قدرتمند صنعت سینما نباید با سکوت خود، در خشونت‌های جاری علیه مردم فلسطین سهیم باشند. در میان اسامی این لیست، نام‌های بزرگی همچون تیلدا سوینتون، خاویر باردم، تاتیانا ماسلانی و کارگردانانی نظیر مایک لی و آدام مک‌کی به چشم می‌خورد.

جرقه جنجال؛ اظهارات جنجالی ویم وندرس

تنش‌ها زمانی بالا گرفت که ویم وندرس، کارگردان نامدار و رئیس هیئت داوران این دوره، در کنفرانس مطبوعاتی افتتاحیه سعی کرد مرزی میان سینما و سیاست ترسیم کند. او در پاسخ به پرسشی درباره حمایت دولت آلمان (تأمین‌کننده بودجه جشنواره) از اسرائیل، مدعی شد که:

«ما باید از سیاست دوری کنیم؛ فیلمسازی نقطه مقابل سیاست است.»

این اظهارات بلافاصله با واکنش منفی گسترده روبرو شد. امضاکنندگان نامه در بخشی از بیانیه خود صراحتاً اعلام کردند:

با دیدگاه‌های وندرس به شدت مخالف هستند.

هنر و سیاست دو مقوله جدایی‌ناپذیرند.

جریان فیلمسازی بین‌المللی در حال تغییر است و دیگر نمی‌توان نسبت به نهادهای «همدست» بی‌تفاوت بود.

پاسخ جشنواره؛ تلاش برای فرار از مسئولیت؟

در پی بالا گرفتن انتقادات، تریشیا تاتل، رئیس جشنواره برلین، با صدور بیانیه‌ای سعی کرد فضا را آرام کند. او با دفاع ضمنی از موضع جشنواره، اعلام کرد که نباید از هنرمندان انتظار داشت در مورد تمام بحث‌های سیاسی یا رویه‌های مدیریتی که کنترلی بر آن‌ها ندارند، اظهارنظر کنند.

با این حال، معترضان با اشاره به جنبش تحریم که بیش از ۵۰۰۰ فعال سینمایی به آن پیوسته‌اند، تأکید دارند که دوران سکوت به سر آمده و جشنواره‌ها نمی‌توانند پشت نقاب «هنر خالص» پنهان شوند.