بازگشت تنگه هرمز به حالت قبل / واکنش رسانه‌های جهان چه بود؟

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو؛ روز گذشته ایران در اقدامی، تنگه هرمز را برای عبور کشتی‌های تجاری بازگشایی کرد. این اقدام در چارچوب سیاست مدیریت عبور و مرور دریایی در زمان سکوت صحنه نبرد صورت گرفت.

اما امروز به دلیل بدعهدی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، مبنی بر ادامه محاصره دریایی علیه بنادر ایران و عدم پایبندی به الزامات عبور ایمن، ایران بار دیگر کنترل شدید نظامی بر تنگه هرمز را از سر گرفت. در همین راستا، قرارگاه خاتم‌الانبیا طی بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد: تا زمانی که آمریکا به محدودیت تردد شناور‌ها پایان ندهد، کنترل شدید تنگه هرمز ادامه خواهد داشت.

گاردین، روزنامه بریتانیایی در واکنش به بسته‌شدن مجدد تنگه هرمز، با اشاره به اظهارات ترامپ مبنی بر اینکه ایران موافقت کرده هرگز تنگه را نبندد، نوشت که مقامات ایرانی این ادعا را به صراحت تکذیب کرده‌اند. به نوشته گاردین، سخنگوی قرارگاه خاتم‌الانبیا تأکید کرده است که آنچه روز گذشته رخ داد، تنها یک عبور محدود و مدیریت شده تحت مجوز نیرو‌های مسلح ایران بوده و نه بازگشایی کامل، و امروز به دلیل ادامه محاصره آمریکا، کنترل شدید از سر گرفته شده است. گاردین این وضعیت را بازی خطرناک با اعصاب بازار جهانی انرژی ارزیابی کرده و هشدار داده است که تا زمانی که اختلاف بر سر معنای باز بودن تنگه حل نشود، احتمال برخورد مستقیم دریایی میان ایران و آمریکا وجود دارد.

خبرگزاری رویترز با استناد به داده‌های سیستم ردیابی کشتی‌ها (MarineTraffic) گزارش داده است که پس از اعلام مجدد کنترل شدید ایران، نزدیک به ۷۷۰ فروند شناور از جمله ۳۶۰ نفتکش و کشتی حمل گاز، در داخل خلیج فارس سرگردان شده و قادر به خروج از تنگه هرمز نیستند. رویترز همچنین به نقل از یک مقام آگاه در صنعت کشتیرانی نوشته است که دست کم ۵ نفتکش حامل ۸.۳ میلیون بشکه نفت که عازم تنگه هرمز بودند، مجبور به تغییر مسیر و بازگشت شده‌اند. رویترز تأکید کرده است که عدم شفافیت در مورد الزامات عبور از تنگه (از جمله نیاز به دریافت مجوز نظامی از ایران) باعث سردرگمی کامل شرکت‌های کشتیرانی شده است.

رسانه اقتصادی-خبری بلومبرگ نوسانات ۲۴ ساعته بازار نفت را به طور خاص مورد بررسی قرار داد. به گزارش بلومبرگ، دیروز و پس از خبر بازگشایی موقت تنگه هرمز توسط ایران، قیمت نفت برنت حدود ۱۰ درصد سقوط کرد و به زیر ۹۰ دلار در هر بشکه رسید. اما بلومبرگ بلافاصله پس از اعلام امروز مبنی بر بسته شدن دوباره تنگه به دلیل بدعهدی ترامپ و ادامه محاصره آمریکا، هشدار داد که شوک قیمتی معکوس در راه است و بازگشت تنش به تنگه هرمز که روزانه یک‌پنجم نفت جهان از آن عبور می‌کند، می‌تواند قیمت نفت را به بالاتر از سطوح پیش از آتش‌بس نیز برساند. بلومبرگ همچنین به نقل از تحلیلگران خود نوشت که بازار‌های انرژی اکنون با یک ابهام دوگانه رو‌به‌رو هستند: نه از زمان واقعی بازگشایی کامل تنگه اطمینان دارند و نه از میزان محدودیت‌های اعمال شده توسط ایران.

آسوشیتدپرس، خبرگزاری آمریکایی در گزارش خود آورده است: دونالد ترامپ در واکنش به بازگشایی موقت دیروز ایران، اعلام کرده بود که محاصره دریایی آمریکا علیه بنادر ایران تا حصول توافق نهایی به قوت خود باقی است و این اقدام، همان چیزی بود که ایران آن را بدعهدی تلقی کرد. در مقابل، ایران امروز با اعلام کنترل شدید نظامی بر تنگه و بسته شدن دوباره آن، عملاً این پیام را داد که هرگونه عبور و مرور بدون مجوز تهران را نمی‌پذیرد. AP این وضعیت را بازگشت به نقطه صفر توصیف کرده و نوشته است که با ادامه محاصره آمریکا از یک سو و کنترل نظامی ایران از سوی دیگر، عملاً هیچ کشتی تجاری نمی‌تواند با اطمینان کامل از تنگه هرمز عبور کند.

گزارش وال‌استریت ژورنال نشان می‌دهد که مالکان کشتی‌ها با پرداخت عوارض عبور حدود ۲ میلیون دلار به سپاه پاسداران (IRGC) موافقت کرده بودند، اما با وجود این، در نهایت اجازه ورود دریافت نکردند، زیرا تهران به‌طور ناگهانی تنگه را می‌بندد. گفته می‌شود حدود ۲۰ نفتکش عبور خود از تنگه هرمز را لغو کرده و مسیر خود را به سمت عمان تغییر داده‌اند.

مطابق مطالب منتشر شده در شبکه خبری الجزیره: ایران صراحتاً اعلام کرده: تا زمانی که آمریکا به محدودیت تردد شناور‌ها پایان ندهد، کنترل شدید تنگه هرمز ادامه خواهد داشت. الجزیره همچنین به نقل از انجمن بین‌المللی کشتیرانی (BIMCO) گزارش داده است که این انجمن ادعای ترامپ مبنی بر موافقت ایران با نبستن هرگز تنگه را نادرست و گمراه‌کننده خوانده و به شرکت‌های عضو خود توصیه کرده است که تا روشن شدن کامل وضعیت میدان‌های مین و الزامات عبور، از نزدیک شدن به تنگه هرمز خودداری کنند.

شرکت آلمانی Hapag-Lloyd، به عنوان یکی از بزرگترین اپراتور‌های کشتیرانی جهان، هشدار داده است که ۱۰۰۰ کشتی نمی‌توانند یکباره به سمت ورودی تنگه هرمز بروند و این وضعیت قطعاً به هرج‌ومرج کامل منجر خواهد شد و ادامه محاصره آمریکا را عامل اصلی این بحران دانسته است.

در نهایت، بدعهدی ترامپ در ادامه محاصره دریایی آمریکا، ایران را ناچار به ازسرگیری کنترل شدید نظامی بر تنگه هرمز کرد. این اقدام بلافاصله بحران انرژی و لجستیک جهانی را رقم زد؛ قیمت نفت در آستانه جهش قرار گرفته، نزدیک به ۷۷۰ کشتی در خلیج فارس سرگردان شده و ریسک برخورد نظامی به بالاترین سطح خود رسیده است. به عبارت ساده، یک تصمیم اشتباه از سوی واشنگتن، آرامش ۲۴ ساعته تنگه هرمز را بر هم زد و جهان را دوباره در آستانه یک بحران تمام‌عیار انرژی قرار داد.