کاهش قیمت لوازم خانگی؛ وعدهای مشروط به اصلاحات ساختاری
به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، بازار لوازم خانگی در سالهای اخیر همواره یکی از بازارهای حساس به نوسانات اقتصادی بوده است؛ بازاری که کوچکترین تغییر در نرخ ارز، قیمت مواد اولیه یا هزینه حملونقل به سرعت در قیمت نهایی کالاها منعکس میشود. در چنین شرایطی، اظهارات اخیر احسان قاضیزاده هاشمی، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس درباره احتمال کاهش قیمت لوازم خانگی، بار دیگر توجهها را به این پرسش جلب کرده است که آیا مجموعه سیاستها و تحولات اخیر واقعاً میتواند به تعدیل قیمتها منجر شود یا این گزاره بیش از آنکه یک روند قطعی باشد، صرفاً یک احتمال وابسته به تحقق چند پیششرط مهم اقتصادی است.
مواد اولیه و لجستیک؛ شرط لازم اما ناکافی
افزایش عرضه ورق فولادی توسط فولاد مبارکه و واردکنندگان بدون تردید میتواند بخشی از فشار هزینهای تولیدکنندگان لوازم خانگی را کاهش دهد. در ساخت بسیاری از محصولات بزرگ خانگی، سهم فولاد در بهای تمامشده قابل توجه است و هر نوسان قیمتی در این بخش مستقیما به مصرفکننده منتقل میشود. از این منظر، تثبیت عرضه و جلوگیری از ایجاد بازارهای انحصاری یا سفتهبازانه در حوزه فولاد، اقدامی ضروری است.
همچنین توسعه مسیرهای ترانزیتی و فعال شدن کریدور ریلی چین–سرخس با ورود روزانه سه قطار باری و حتی امکان افزایش آن تا دو برابر میتواند هزینه و زمان تأمین قطعات و مواد اولیه را کاهش دهد. در شرایطی که هزینه لجستیک طی سالهای اخیر به یکی از اجزای رو به رشد قیمت تمامشده تبدیل شده، هرگونه بهبود در زیرساخت حملونقل اثر کاهنده بر قیمتها خواهد داشت.
ثبات ارزی و مدیریت انتظارات؛ حلقه تعیینکننده انتقال کاهش قیمت
بازار لوازم خانگی بهشدت به نرخ ارز حساس است؛ نه فقط به دلیل واردات برخی قطعات و مواد اولیه، بلکه به دلیل شکلگیری انتظارات تورمی. حتی در دورههایی که هزینه تولید افزایش نیافته، صرف جهش ارزی باعث شده تولیدکننده و فروشنده با احتیاط و پیشدستانه قیمتها را بالا ببرند. بنابراین اگر قرار است کاهش قیمت رخ دهد، ثبات نسبی در بازار ارز و کاهش تقاضای هیجانی پیشنیاز آن است.
در کنار ثبات ارزی، موضوع نظارت نیز اهمیت حیاتی دارد. تجربه بازار نشان داده است که در نبود نظارت کارآمد، بخشی از کالاها در انبارها متوقف میشود یا با برچسبهای قیمتی جدید عرضه میگردد، حتی اگر هزینه جایگزینی کاهش یافته باشد. تأکید بر نقش وزارت صمت و سازمان تعزیرات در مقابله با احتکار و تخلفات، زمانی اثرگذار است که این نظارتها مستمر، دادهمحور و شفاف باشد.
در نهایت، اگرچه مجموعه این عوامل میتواند مسیر تعدیل قیمتها را هموار کند، اما کاهش واقعی قیمت در بازار لوازم خانگی تنها زمانی رخ خواهد داد که سیاستگذار بتواند ثبات اقتصادی، رقابت سالم در بازار و شفافیت در زنجیره تولید تا مصرف را به صورت همزمان برقرار کند؛ در غیر این صورت، احتمال کاهش قیمت همچنان در حد یک سناریوی محتمل باقی خواهد ماند.