مذاکره از دریچه آمریکاییها
به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو، نصف عمر نزدیک به پنج دهه جمهوری اسلامی ایران، صرف مذاکره با آمریکا شده است. از توافق در موضوع گروگانهاگرفته تا برجام و سه دور مذاکره با ترامپ، تنها بخش آشکار مذاکره ایران با آمریکا بوده است. آنچه از روند مذاکرات و توافقات عاید جمهوری اسلامی ایران شده است، بی اعتمادی و بدعهدی آمریکا نسبت به تعهدات داده شده، میباشد؛ بنابراین ضروری است که راهبرد ایران در مذاکره با آمریکا به طور کامل تغییر مییافت. اتفاقی که در به نظر میرسد در توافق آخر بین تهران- واشنگتن تغییر پیدا کرد. به طوری که برای اولین بار ایران نه تنها امتیازی به آمریکا نداد، بلکه شروطی را برای کاخ سفید تعیین کرده است.
از این رو اگر آمریکا، حاکمیت ایران بر تنگه هرمز را بپذیرد، مذاکرات ادامه دار خواهد بود و اگر حاکمیت ایران بر تنگه هرمز دچار خدشه بشود، بلافاصله کشتیهای متخاصم مورد ضرب و شتم نیروهای مسلح قرار خواهد گرفت. همچنین اگر داراییهای بلوکه شده ایران آزاد شود، اعتماد برای ادامه مذاکرات فراهم میشود و در غیر این صورت نشستن در میز مذاکره بی معنی خواهد شد؛ بنابراین پر واضح است که نباید مدار اعتماد به آمریکا در میز مذاکره ادامه دار باشد و خطای راهبردی برجام تکرار شود.
از این رو نکاتی مطرح میشود؛ ۱- تجربه چهل و هفت سال گذشته در میز مذاکره و خصوصیات رفتاری آمریکا در جهان، نشان میدهد که آمریکا بدنبال اجرای تعهدات خود در میز مذاکره به هیچ وجه نخواهد بود؛ لذا ضروری است که جمهوری اسلامی ایران، حتما راهبرد تقویت توان نظامی- اقتصادی خود را در چارچوب برنامهای مشخص خارج از توافق با آمریکا را دنبال کند.
۲- تشییع پیکر مطهر قائد امت با جمعیت دهها میلیونی در تهران، قم، نجف، کربلا و در مشهد نشان داد که خونخواهی مهمترین محور درخواست مردم منطقه میباشد؛ بنابراین جمهوری اسلامی ایران برای توقف ماشین ترور محور شیطانی رژیم صهیونی - آمریکا باید به سمت تقاص و خونخواهی حرکت کند و به سزای اعمال رساندن قاتلین رهبری شهیدمان، میتواند این ضرورت را محقق سازد. در عین حال تحقق این موضوع میتواند موضع جمهوری اسلامی ایران را میز مذاکره به شدت تقویت کند و باعث شود که برخورد با ایران از جایگاه کشور پیروز و دارای شرایط «بازدارنده» باشد.
۳- در نگاه آمریکا و رژیم صهیونی، توافق با ایران باید منجر به تسلیم و شکست ایران باشد. یعنی آنچه آمریکا در جریان جنگ رمضان بدست نیاورده، تلاش میکند در جریان میز مذاکره بدست بیاورد؛ بنابراین ضمن شناخت اهداف آمریکایی از مذاکره، باید محاسبات دشمن را نیز تغییر داد. ممکن است در جریان توافق (آنچه در شرایط فعلی در حال انجام است) امریکا رفتار متفاوتی در تنگه هرمز، محور مقاومت (توافق سه جانبه لبنان- آمریکا- اسراییل) - رفع تحریمها (لغو مجوز فروش ۶۰ روزه نفت) و تلاش برای ایجاد ائتلاف ضد ایرانی (نشست ناتو در آنکارا) را دنبال کند. به عبارتی تلاش برای تضعیف ایران در دو محور میز مذاکره و میدان را دنبال کند و آنچه در لیبی رخ داد در ایران نیز تکرار شود. حساسیت این موضوع به اندازهای است که پیشنهاد میشود اتاق فکری توسط وزارت امورخارجه و نهادهای تاثیر گذار ایجاد شود تا ضریب خطا در نحوه برخورد با آمریکا به حداقل ممکن برسد.
۴- تدبیر برای عبور از شرایط حساس و پیچیده کنونی نیازمند وحدت و انسجام ملی است. رویکردی که همواره مورد تاکید قائد امت بوده است و برای همگرایی ملی نهایت تاکیدات را داشتند؛ بنابراین تیم مذاکراتی باید از تمام ظرفیتهای کشور (مخالفین مذاکره) برای شناخت و نتیجه محور بودن مذاکره، استفاده کند. از طرفی نباید تخریب افراد درگیر در مذاکره تبدیل به برنامه اساسی در داخل کشور باشد؛ بنابراین باید تمرکز اساسی برای شناخت بهتر و بیشتر سناریوهای مختلف آمریکا در مواجه با جمهوری اسلامی ایران صورت گیرد.
۵- بر اساس آمارهای ارائه شده در میدان و محتوا و اظهار نظرهای صورت گرفته در اتاق فکر و نخبگان غرب، ایران پیروز جنگ رمضان بوده است و عدم رسیدن آمریکا و رژیم به اهداف از پیش تعیین شده در ایران، باعث شکست اساسی آنها در مقابل ایران شده است. تنگه هرمز تبدیل به برگ برنده ایران در شرایط فعلی در مقابل آمریکا و رژیم شده است. حال ممکن است واشنگتن تلاش کند با کمک کشورهای منطقه، تنگه هرمز را دوباره به روند گذشته در کوتاه مدت و کاستن از جایگاه استراتژی آن در بلند مدت را دنبال کند. ارائه پیشنهاد جدید امارات به شورای سازمان بین المللی دریانوردی (آیمو)، مخالفت عمان با دریافت هزینههای تامین امنیت در تنگه هرمز و ... بخشی از سیاستهای همراهی کشورهای منطقه با آمریکا در مخالفت با ایران صورت میگیرد.
حال باید ضمن فعال سازی دیپلماسی قوی با کشورهای حاشیه خلیج برای درک بهتر واقعیتهای منطقه، قدرت نظامی خود را در بستر دریا نیز بشدت افزایش دهیم تا با همراهی میدان و دیپلماسی مانع از تغییر جایگاه آمریکا و متحدان آن از محور شکست خورده به محور تعیین کننده در منطقه باشیم. به عبارت دیگر نباید اجازه بازگشت تحولات منطقه به قبل از جنگ رمضان داد.