جزئیات طرحهای احیای ۷ تالاب کشور / تالاب گاوخونی با اعتبارات دولت ژاپن و صالحیه با کمک چین احیا میشود
به گزارش گروه استانهای خبرگزاری دانشجو، احمدرضا لاهیجانزاده معاون محیطزیست دریایی و تالابهای سازمان حفاظت محیطزیست کشور در نشست آموزشی مدیریت توفانهای گردوغبار در اصفهان، با اشاره به اولویتبندی احیای تالاب گاوخونی، گفت: تالاب گاوخونی در اولویت برنامههای احیا قرار دارد و در طرح پیشنهادی مقرر شده با کمک اعتبارات دولت ژاپن انجام شود.
وی با بیان اینکه پدیده گردوغبار یکی از هشدارهایی است که کمتر به آن توجه کردهایم، اظهار کرد: چند روز پیش به پاورپوینتی از حدود سه تا چهار سال پیش مربوط به منابع طبیعی اصفهان برخورد کردم. آمار ارائهشده از وضعیت مناطق غبارخیز در آن پاورپوینت تقریباً همان آمار فعلی است با این تفاوت که شدت و وسعت کانونهای گردوغبار افزایش یافته است.
معاون محیطزیست دریایی و تالابهای سازمان حفاظت محیطزیست کشور تصریح کرد: مشکل استانی را که یک و نیم میلیون هکتار کانون گردوغبار دارد، با اقدامات جزئی مانند پانصد یا هزار هکتار بیابانزدایی نمیتوان حل کرد.
لاهیجانزاده ادامه داد: سال ۱۳۸۱-۱۳۸۲ در اهواز، برای اولین بار شاهد رنگ زرد هوا و پدیدهای بودیم که ابتدا فکر نمیکردیم گردوغبار باشد؛ چند ماه بعد تکرار شد و در عرض چهار تا پنج سال به ۸۵ روز در سال رسید.
وی افزود: در دوره مدیریت اخیرم در محیطزیست اصفهان نیز با همین پدیده مواجه شدم و نگرانم که اصفهان هم به همان مسیر رفته باشد. امروز حتی با بادهای ملایم پنج متر بر ثانیه هم شاهد خیزش گردوغبار هستیم.
این مسئول به عوامل انسانی مؤثر بر گسترش کانونهای داخلی گردوغبار در شعاع ۵۰ کیلومتر شهر اصفهان اشاره کرد و گفت: اگر به منطقه شرق و شمال شرق اصفهان نگاه کنید، متوجه ویرانیهایی میشوید که برای تولید آجر بر سر زمینها آمده است. تعداد چاههای غیرمجاز در حوضه آبریز، کاهش شدید سطح آبخوانها و رطوبت خاک و خشک شدن تالاب گاوخونی که پیشتر رطوبت منطقه را تا شعاع ۲۰۰ کیلومتری تأمین میکرد، همه دست به دست هم داده و گردوغبار را تشدید کرده است.
لاهیجانزاده اضافه کرد: دو هفته پیش در زمان وقوع گردوغبار در تهران، تصاویر ماهوارهای نشان میداد که کانون اولیه در استان کرمان بوده و به فاصله بیش از ۵۰۰ کیلومتر، تهران و قم را هم تحت تأثیر قرار داده است.
وی تصریح کرد: تالابهایی مانند جازموریان و هیرمند میتوانند تا شعاع ۴۰۰ تا یک هزار کیلومتر اثرگذار باشند. بنابراین این مسئله فراتر از یک استان است.
معاون محیطزیست دریایی و تالابهای سازمان حفاظت محیطزیست کشور در ادامه به اقدامات صورت گرفته در حوزه تالابها اشاره کرد و گفت: در کشور حدود چهار میلیون هکتار تالاب شناسایی شده است. دولت به تازگی ۲۳۲ تالاب را به نام مشخص کرده و تا امروز یک میلیون و ۳۵۰ هزار هکتار از تالابها به نام سازمان حفاظت محیطزیست سند خورده است. صدور سند برای مابقی تالابها نیز در دستور کار قرار دارد تا از هرگونه دستاندازی جلوگیری شود.
وی به برنامههای آینده اشاره کرد و گفت: با پیگیری مدیرکل محیطزیست اصفهان، بهزودی جلسه تالابها با حضور استاندار این استان برگزار میشود. میکوشیم نمایندگان وزارت نیرو هم حضور داشته باشند تا طرح اولیه جامع احیای زایندهرود و تالاب گاوخونی آماده شود.
لاهیجانزاده با بیان اینکه این طرح را برای تصویب به ستاد ملی تالابها خواهیم برد، افزود: تاکنون طرحهای جامع تالابهایی مانند میانکاله، انزلی، زریوار و چند تالاب دیگر مصوب شده و گاوخونی به دلیل اهمیت بالا در اولویت است.
وی در ادامه به استفاده از فرصتهای بینالمللی برای کمک به احیای تالابها اشاره و خاطرنشان کرد: برای تالاب صالحیه در محدوده استانهای البرز و قزوین که به یکی از کانونهای اصلی گرد و غبار تبدیل شده و استان تهران و البرز را تهدید میکند، اعتباری از سوی کشور چین تأمین شده است که برای احیای این محدوده تالابی مناسب به نظر میرسد.
این مسئول با بیان اینکه برنامه جداگانهای نیز برای تالاب هامون در دستور کار قرار دارد، ابراز کرد: اگر جنگ اتفاق نمیافتاد، قرار بود بازدید هیئت بینالمللی از این منطقه انجام و از اعتبارات بینالمللی برای آن محدوده نیز استفاده شود.
لاهیجانزاده اظهار کرد: طرح تالاب گاوخونی نیز در اولویت برنامههای احیای تالابها قرار دارد و مقرر است با کمک اعتبارات دولت ژاپن فعالیتهایی در این منطقه انجام شود.
وی افزود: این فرصت مشابه دو تا سه تالاب دیگر نیز وجود دارد. در این زمینه، انتظار میرود سازمان منابع طبیعی همکاری بیشتری در این موضوع خاص داشته باشد.
معاون محیطزیست دریایی و تالابهای سازمان حفاظت محیطزیست کشور ادامه داد: موضوع دیگر، دریاچه نمک در محدوده شهرستان آران و بیدگل است. در این منطقه، همچنان بر برداشت آب از پهنه تالاب یا استخراج املاح نمکی اصرار دارند و این طرح را به بهانه وجود فلزات در آن منطقه توجیه میکند.
لاهیجانزاده تصریح کرد: با این حال، حدود پنج تا شش میلیون مترمکعب از همین پهنه که دیگر آبی در آن باقی نمانده، قرار است برداشت شود. نکته جالب توجه این است که وزارت نیرو در جلسهای در تهران، حقآبه این پهنه به وسعت حدود ۱۸۰ هزار هکتار را بالای یکصد میلیون مترمکعب اعلام کرده بود اما در سال آبی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ این میزان به حدود سه تا چهار میلیون مترمکعب کاهش یافته است.
وی اضافه کرد: اکنون درخواست برداشت از این پهنه مطرح شده است که اگر این اتفاق رخ دهد، این منطقه تا شعاع ۲۰۰ کیلومتر میتواند به یکی از شدیدترین کانونهای گرد و غبار تبدیل شود و بیشترین تهدید آن متوجه استان اصفهان و پس از آن استان قم خواهد بود.
لاهیجانزاده تأکید کرد: آمار پاورپوینت با واقعیت میدان فاصله زیادی دارد و با اعتبارات فعلی نمیتوان مشکل تثبیت کانونهای گردوغبار اصفهان را برطرف کرد.
وی گفت: سازمان حفاظت محیطزیست آمادگی کامل دارد تا در تدوین طرح جامع و پیگیری اعتبارات گردوغبار در کنار استان اصفهان باشد.