بازار بدهی ارزی؛ حلقه مفقوده فعال‌سازی صندوق‌های ارزی در ایران

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، توسعه صندوق‌های ارزی در بازار سرمایه ایران بیش از هر چیز به ایجاد زیرساختی برای انتشار و معامله اوراق بدهی ارزی وابسته است؛ بازاری که می‌تواند مسیر تازه‌ای برای تأمین مالی شرکت‌های صادراتی و استفاده مولد از منابع ارزی ایجاد کند.

صندوق‌های ارزی در ساختارهای مالی، ابزاری برای مدیریت دارایی‌ها و تعهدات ارزی محسوب می‌شوند، اما نبود بازار بدهی ارزی در ایران موجب شده ظرفیت این صندوق‌ها به‌طور کامل مورد استفاده قرار نگیرد.

در صورت شکل‌گیری این بازار، شرکت‌های صادراتی به‌ویژه در صنایع پتروشیمی، فولاد و مس می‌توانند با اتکا به درآمدهای ارزی خود اقدام به انتشار اوراق کنند و بخشی از نیاز مالی پروژه‌های توسعه‌ای را بدون وابستگی کامل به تسهیلات بانکی تأمین کنند.

بازار بدهی ارزی چگونه به صندوق‌های ارزی کمک می‌کند؟

یکی از مهم‌ترین چالش‌های صندوق‌های ارزی، نبود ابزارهای متنوع و استاندارد برای سرمایه‌گذاری منابع ارزی است. ایجاد اوراق بدهی ارزی می‌تواند این امکان را فراهم کند تا منابع موجود در این صندوق‌ها به جای باقی ماندن در حساب‌ها، به سمت تأمین مالی فعالیت‌های مولد هدایت شود.

علیرضا یوسفی، کارشناس اقتصاد مالی، در این باره معتقد است که بخش قابل توجهی از ابزارهای ارزی موجود در بازار سرمایه ایران همچنان بر دارایی‌های ریالی با پشتوانه ارزی متکی است.

وی گفت: برای شکل‌گیری یک بازار واقعی بدهی ارزی، باید تعهد پرداخت اصل و سود اوراق به ارز در قالب مقررات و چارچوب‌های حقوقی شفاف به رسمیت شناخته شود.

به گفته این کارشناس، با توسعه بازار بدهی ارزی، صندوق‌های ارزی می‌توانند منابع سرمایه‌گذاران را جذب کرده و بخشی از سبد دارایی خود را به اوراق ارزی شرکت‌های معتبر صادراتی اختصاص دهند.

کاهش هزینه تأمین مالی صادرکنندگان با اوراق ارزی

انتشار اوراق بدهی ارزی می‌تواند یکی از مسیرهای جدید تأمین مالی شرکت‌هایی باشد که درآمدهای مستمر ارزی دارند.

شرکت‌های بزرگ صادراتی به دلیل برخورداری از جریان درآمد ارزی، ظرفیت بیشتری برای بازپرداخت اصل و سود اوراق ارزی دارند و می‌توانند از این ابزار برای تأمین منابع مورد نیاز طرح‌های توسعه‌ای استفاده کنند.

یکی از مزیت‌های این شیوه، کاهش وابستگی شرکت‌ها به وام‌های ریالی با نرخ‌های بالا و فرآیندهای طولانی دریافت تسهیلات بانکی است.

در این ساختار، اعتبار شرکت و جریان نقدی ارزی آینده آن می‌تواند نقش مهمی در ارزیابی توان بازپرداخت اوراق داشته باشد و صندوق‌های ارزی نیز با خرید این اوراق، امکان کسب بازدهی ارزی را خواهند داشت.

جلوگیری از رسوب منابع ارزی

یکی دیگر از آثار توسعه بازار بدهی ارزی، افزایش بهره‌وری منابع ارزی موجود در اقتصاد است.

در نبود ابزارهای سرمایه‌گذاری مناسب، بخشی از منابع ارزی ممکن است برای دوره‌های طولانی بدون استفاده مولد باقی بماند که این موضوع هزینه فرصت قابل توجهی برای اقتصاد ایجاد می‌کند.

با راه‌اندازی بازار بدهی ارزی، این منابع می‌تواند به سمت پروژه‌های تولیدی، صادراتی و زیرساختی هدایت شود؛ موضوعی که هم به تأمین مالی بنگاه‌ها کمک می‌کند و هم تنوع ابزارهای بازار سرمایه را افزایش می‌دهد.

الزامات راه‌اندازی بازار بدهی ارزی در ایران

کارشناسان معتقدند موفقیت بازار بدهی ارزی به تدوین مقررات شفاف برای نحوه انتشار اوراق، تضمین بازپرداخت اصل و سود به ارز و همچنین ایجاد امکان معاملات ثانویه وابسته است.

همکاری بانک مرکزی، سازمان بورس و سایر نهادهای مرتبط نیز از الزامات شکل‌گیری این بازار به شمار می‌رود.

در صورت فراهم شدن این زیرساخت‌ها، بازار بدهی ارزی می‌تواند به یکی از ابزارهای مهم برای فعال‌سازی صندوق‌های ارزی، کاهش هزینه تأمین مالی صادرکنندگان و هدایت منابع ارزی به سمت بخش‌های مولد اقتصاد تبدیل شود.