شهابسنگی که راز ۱.۲۷ میلیارد ساله مریخ را فاش کرد
به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، دانشمندان با بررسی شهابسنگی مریخی با نام NWA 13441 که در سال ۲۰۱۹ در الجزایر کشف شد، اطلاعات تازهای درباره دورهای کمتر شناختهشده از تاریخ مریخ به دست آوردهاند.
سن دقیق این شهابسنگ بهتازگی حدود ۱.۲۷ میلیارد سال تعیین شده است؛ سنی که آن را به نمونهای کمنظیر برای مطالعه بازهای از تاریخ مریخ تبدیل میکند که دانشمندان اطلاعات محدودی از آن در اختیار دارند.
این بازه زمانی تقریباً از ۶۰۰ میلیون تا ۲.۴ میلیارد سال پیش را دربرمیگیرد و کمبود نمونههای مریخی متعلق به این دوره، شناخت تحولات زمینشناسی سیاره سرخ را برای پژوهشگران دشوار کرده است.
شهابسنگ NWA 13441 از نوع «شرگوتیت» است؛ گروهی از سنگهای مریخی که بر اثر برخوردهای شدید از سطح مریخ جدا شده و پس از طی مسیری در فضا به زمین رسیدهاند.
با وجود شباهت این شهابسنگ به دیگر شرگوتیتها، ترکیب شیمیایی آن ویژگیهایی دارد که آن را از نمونههای شناختهشده متمایز میکند.
پژوهشگران در این سنگ ایزوتوپهایی از عنصر نئودیمیم، از عناصر خاکی کمیاب، شناسایی کردهاند. بررسی این ایزوتوپها میتواند نشان دهد که بخشهایی از اعماق مریخ برای میلیاردها سال نسبتاً دستنخورده باقی ماندهاند.
دانشمندان معتقدند نبود زمینساخت صفحهای فعال در مریخ، برخلاف زمین، ممکن است یکی از عوامل اصلی حفظ مواد بسیار قدیمی در لایههای درونی این سیاره باشد.
روی زمین، حرکت صفحات تکتونیکی بهطور مداوم پوسته و مواد زمینشناسی را تغییر میدهد، اما نبود چنین فرآیند گستردهای در مریخ باعث شده است بخشهایی از مواد اولیه این سیاره از دورانهای بسیار قدیمی باقی بمانند.
نتایج این مطالعه که در نشریه علمی Geochimica et Cosmochimica Acta منتشر شده است، میتواند به بازسازی فرآیندهای آتشفشانی و ماگمایی مریخ و همچنین شناخت بهتر ترکیب مواد تشکیلدهنده این سیاره در مراحل اولیه شکلگیری آن کمک کند.
پژوهشگران قصد دارند در ادامه با بررسی دقیقتر ترکیب ایزوتوپی NWA 13441 و مقایسه آن با دیگر شهابسنگهای بسیار قدیمی مریخی، تصویر روشنتری از نحوه شکلگیری و تحول درونی سیاره سرخ به دست آورند.