قیمت دلار امروز در دو مسیر؛ بازار تهران صعودی شد، دلار جهانی زیر فشار خزانهداری آمریکا
به گزارش خبرنگاراقتصادی خبرگزاری دانشجو، قیمت دلار امروز در بازار ایران در حالی در مسیر صعودی قرار گرفته که همزمان در بازارهای جهانی، خود دلار آمریکا با یک نگرانی تازه مواجه شده است؛ افزایش بازخرید اوراق بلندمدت خزانهداری آمریکا از یک سو و رشد نرخ ارز در بازار تهران از سوی دیگر، دو تصویر متفاوت از یک ارز واحد ساختهاند. در داخل، افزایش دلار به طلا و سکه نیز سرایت کرده و در خارج، سرمایهگذاران درباره پیامدهای سیاست جدید خزانهداری آمریکا بر ارزش دلار و بازار بدهی این کشور محتاط شدهاند.
قیمت دلار امروز؛ بازار آزاد دوباره صعودی شد
بازار ارز امروز در شرایطی آغاز به کار کرده که دلار در معاملات آزاد همچنان در محدودههای بالای قیمتی قرار دارد. بر اساس آخرین دادههای در دسترس، قیمت دلار در آلآنچند به ۱۹۷ هزار و ۹۵۰ تومان رسیده و سقف ثبتشده آن در شبانهروز اخیر نیز ۱۹۸ هزار و ۶۵۰ تومان بوده است.
این نرخ نسبت به روز قبل ۳ هزار و ۴۵۰ تومان افزایش دارد و بر اساس همین دادهها، بازدهی دلار در یک هفته اخیر به حدود ۶ درصد رسیده است.
البته نرخهای اعلامی در منابع مختلف یکسان نیست. در آخرین بهروزرسانیها، دلار ۱۹۲ هزار و ۷۰۰ تومان اعلام شده است. اختلاف موجود میان این ارقام بیش از آنکه نشانه تفاوت در روند بازار باشد، به زمان ثبت قیمت و شیوه رصد بازار آزاد بازمیگردد؛ بازاری که نرخها در آن در طول روز تغییر میکنند.
از این رو، در بررسی قیمت دلار امروز، زمان ثبت نرخ اهمیت زیادی دارد و مقایسه ارقام بدون توجه به ساعت بهروزرسانی میتواند تصویر دقیقی از معاملات ارائه نکند.
فاصله نرخ آزاد و حواله؛ شکافی که همچنان باقی است
در بازار رسمی نیز نرخ حواله دلار در روزهای اخیر افزایشی بوده است. مرکز مبادله در ۲۸ مرداد نرخ حواله دلار را ۱۵۶ هزار و ۲۲۶ تومان اعلام کرده بود و گزارشهای مربوط به معاملات ۳۱ مرداد نیز از ادامه افزایش نرخ حواله ارز حکایت داشت.
مقایسه این نرخ با قیمت دلار در بازار آزاد، فاصلهای حدود ۴۱ هزار و ۷۰۰ تومان را نشان میدهد. به این ترتیب، نرخ آزاد دلار در مقایسه با نرخ حواله حدود ۲۷ درصد بالاتر قرار گرفته است.
این فاصله برای فعالان اقتصادی اهمیت بیشتری از یک اختلاف عددی ساده دارد. نرخ ارز یکی از مؤلفههای تعیینکننده در هزینه واردات، قیمت تمامشده برخی کالاها و انتظارات فعالان اقتصادی است و تغییر در فاصله میان نرخهای مختلف میتواند بر تصمیمگیری آنها اثر بگذارد.
از همین منظر، روند نرخ حواله در مرکز مبادله در کنار قیمت بازار آزاد، یکی از شاخصهایی است که برای ارزیابی وضعیت بازار ارز باید دنبال شود.
رشد دلار به بازار طلا و سکه رسید
همزمان با افزایش نرخ ارز، بازار طلا و سکه نیز در معاملات امروز صعودی بوده است. این همزمانی در بازار داخلی اهمیت ویژهای دارد، چرا که قیمت طلا علاوه بر اونس جهانی، از نرخ دلار نیز اثر میگیرد.
در چنین شرایطی، افزایش نرخ ارز میتواند حتی در صورت ثابت ماندن سایر متغیرها، قیمت ریالی طلا و سکه را تحت فشار قرار دهد.
اگر رشد دلار داخلی همزمان با قرار گرفتن اونس جهانی در سطوح بالا باشد، اثر این دو متغیر بر بازار داخلی میتواند تقویت شود.
به همین دلیل، تحولات بازار ارز امروز تنها در تابلوهای صرافی و معاملات دلار قابل مشاهده نیست و بخشی از اثر آن در بازار طلا و سکه نیز خود را نشان میدهد.
در بازار جهانی، داستان دلار متفاوت است.
اما در آن سوی بازار، وضعیت دلار آمریکا مسیر متفاوتی را دنبال میکند. رویترز گزارش داده است که وزارت خزانهداری آمریکا حجم بازخرید برخی اوراق بلندمدت را افزایش داده و سقف این عملیات را به دستکم ۴ میلیارد دلار رسانده است. هدف اعلامشده این سیاست، حمایت از نقدشوندگی بازار اوراق بلندمدت و مدیریت بهتر شرایط این بازار است؛ با این حال، واکنش سرمایهگذاران نشان میدهد که درباره پیامدهای این سیاست برای بازار بدهی و ارزش دلار نگرانیهایی شکل گرفته است.
اهمیت این موضوع از آن جهت است که بازار اوراق خزانه آمریکا در مرکز جریان سرمایه جهانی قرار دارد و هر تغییری در سیاست مدیریت بدهی میتواند بر بازده اوراق و در نتیجه بر جذابیت داراییهای دلاری اثر بگذارد.
با این حال، نمیتوان از این خبر نتیجه گرفت که سیاست جدید خزانهداری آمریکا بهطور مستقیم عامل افزایش قیمت دلار در تهران بوده است. چنین رابطهای میان این دو اتفاق اثبات نشده و بازار ارز ایران تحت تأثیر مجموعهای از متغیرهای داخلی و خارجی قرار دارد.
چرا خبر خزانهداری آمریکا برای بازار ارز مهم است؟
بازخرید اوراق به خودی خود اتفاقی غیرعادی در بازار بدهی آمریکا نیست؛ مسئله اصلی برای سرمایهگذاران، ابعاد این سیاست و پیامی است که از آن درباره نحوه مدیریت بازار بدهی و هزینه تأمین مالی دولت آمریکا دریافت میشود.
پس از اعلام افزایش بازخریدها، بازار اوراق نیز واکنش نشان داد و بازده اوراق بلندمدت آمریکا کاهش یافت. در چنین شرایطی، سرمایهگذاران تلاش میکنند مشخص کنند سیاست خزانهداری چه اثری بر مسیر نرخ بهره، تأمین مالی دولت و جذابیت داراییهای دلاری خواهد داشت.
به همین دلیل، نگرانی ایجادشده درباره دلار آمریکا بیشتر از جنس تغییر در انتظارات بازار است و نمیتوان آن را با یک نتیجه قطعی درباره آینده ارزش دلار برابر دانست.
دلار تهران و دلار جهانی؛ دو بازار با دو محرک
در بازار ایران، محرکهای اصلی نرخ ارز همچنان در داخل کشور قرار دارند. وضعیت عرضه و تقاضای ارز، شرایط اقتصادی و سیاسی، انتظارات فعالان بازار و چشمانداز روابط خارجی از جمله عواملی هستند که میتوانند بر قیمت دلار اثر بگذارند.
در بازار جهانی، اما داستان متفاوت است. نرخ بهره، وضعیت اقتصاد آمریکا، بازده اوراق خزانه، سیاست فدرال رزرو و جریان سرمایه میان بازارهای مختلف، مسیر ارزش دلار را تعیین میکنند؛ بنابراین افزایش قیمت دلار در تهران را نمیتوان به خبر مربوط به بازخرید اوراق خزانه آمریکا نسبت داد. ارتباط میان این دو بازار بیشتر از مسیر بازارهای جهانی، قیمت طلا و تغییر رفتار سرمایهگذاران شکل میگیرد.
این تفکیک اهمیت دارد؛ چرا که ممکن است دلار در برابر سایر ارزهای جهانی تضعیف شود، اما قیمت آن در بازار ایران همچنان افزایش پیدا کند. در چنین وضعیتی، عامل تعیینکننده برای بازار داخلی الزاماً قدرت دلار آمریکا در اقتصاد جهانی نیست، بلکه شرایط خاص بازار ارز ایران است.
یک اتفاق مشترک؛ افزایش اهمیت طلا
با وجود تفاوت در مسیر دو بازار، یک نقطه اتصال میان تحولات داخلی و خارجی وجود دارد و آن بازار طلاست. اگر نگرانی درباره سیاستهای مالی آمریکا و بازار بدهی این کشور موجب افزایش تقاضای جهانی برای طلا شود و همزمان نرخ دلار در بازار ایران افزایش پیدا کند، بازار طلای داخلی میتواند از هر دو سمت تحت تاثیر قرار گیرد.
به همین دلیل، در شرایط فعلی رفتار اونس جهانی در کنار نرخ دلار تهران اهمیت بیشتری پیدا کرده است. هر دو متغیر میتوانند مسیر قیمت طلا و سکه در بازار داخلی را تغییر دهند، هرچند وزن هر یک در مقاطع مختلف متفاوت است.
بازار ارز در انتظار سیگنال بعدی
بازار ارز امروز در شرایطی قرار گرفته که قیمت دلار آزاد در محدوده نزدیک به ۱۹۸ هزار تومان نوسان دارد و نرخ حواله در مرکز مبادله نیز در محدوده ۱۵۶ هزار تومان قرار گرفته است. در کنار آن، بازار طلا و سکه نیز تحت تأثیر تحولات ارز و اونس جهانی دنبال میشود.
در سطح بینالمللی نیز سیاست جدید خزانهداری آمریکا درباره بازخرید اوراق بلندمدت به یکی از موضوعات مورد توجه سرمایهگذاران تبدیل شده است.
با این حال، آنچه در شرایط فعلی اهمیت دارد، تفکیک میان این دو روند است. دلار تهران از متغیرهای داخلی اثر میگیرد و دلار جهانی از متغیرهای اقتصاد آمریکا و بازارهای بینالمللی. نقطه تلاقی این دو مسیر را باید بیشتر در رفتار طلا و تغییر انتظارات سرمایهگذاران جستوجو کرد.
در نتیجه، قیمت دلار امروز را نمیتوان تنها با یک عدد توضیح داد. نرخ ثبتشده در بازار آزاد، فاصله آن با نرخهای رسمی، واکنش طلا و سکه و تحولات بازار جهانی ارز، در کنار یکدیگر تصویری کاملتر از وضعیت بازار ارائه میکنند.
آخرین دادههای موجود، نرخ دلار را در محدوده ۱۹۷ هزار و ۹۵۰ تومان نشان میدهد؛ نرخی که البته در بازار لحظهای ممکن است در طول روز تغییر کند. آنچه بیش از خود این عدد اهمیت دارد، ماندگاری دلار در این محدوده و نحوه واکنش سایر بازارهای دارایی به آن است؛ موضوعی که معاملات روزهای آینده تصویر روشنتری از آن ارائه خواهد کرد.