دلار در تیررس تحقیق و تفحص؛ هشدار مجلس به بانک مرکزی
به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، جعفر قادری، نماینده مجلس و عضو کمیسیون اقتصادی، در گفتوگوی اختصاصی با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری دانشجو درباره عبور قیمت دلار از مرز ۲۰۰ هزار تومان، جهش نرخ ارز و اقدامات مجلس برای پیگیری این وضعیت اظهار کرد: بانک مرکزی در موارد مختلف رویکرد خودمحورانهای داشته و متاسفانه حتی با وجود تذکرات مجلس، به این تذکرات توجه لازم را نکرده است.
وی افزود: «چه در دوره آقای فرزین و چه در دوره آقای همتی، ما تذکرات مختلفی درباره مسائل ارزی دادهایم، اما بانک مرکزی در بسیاری از موارد گوش شنوایی نداشته است.»
هشدار قادری درباره ادامه بیتوجهی بانک مرکزی به مجلس
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به محدودیتهای موجود در مسیر نظارت بر بانک مرکزی گفت مجلس برای ورود به فاز تحقیق و تفحص نیز با موانعی مواجه بوده است.
قادری اظهار کرد: «ما حتی اگر بخواهیم وارد فاز تحقیق و تفحص شویم، به بهانههای مختلف، از جمله اینکه در شرایط جنگی هستیم، اجازه تحقیق و تفحص داده نمیشود.»
وی ادامه داد: «اگر بنا باشد بانک مرکزی خودش هر چیزی را که تشخیص میدهد اجرا کند، این سوال مطرح میشود که جایگاه مجلس چه خواهد بود؟»
قادری تاکید کرد تقابل مستقیم مجلس و بانک مرکزی به نفع کشور نیست و افزود: اگر مسیرهای قانونی پاسخ ندهد، مجلس ممکن است در نهایت موضوع را از طریق تحقیق و تفحص و رسانهای کردن عملکرد بانک مرکزی دنبال کند.
وی گفت: «این هم به ضرر کشور است که ما در تقابل با بانک مرکزی، خودمحوریها و بیتوجهیهایی را که نسبت به مجلس وجود دارد رسانهای کنیم و یک فضای تنازع و درگیری در جامعه ایجاد شود.»
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس تصریح کرد بیش از همه، خود بانک مرکزی و مجموعه دولت از چنین فضای تقابلی آسیب خواهند دید.
قادری افزود: «انتظار ما این است که بانک مرکزی به چارچوبهای قانونی، مصوبات و احکامی که در قانون تامین مالی تولید آمده پایبند باشد. اگر این قوانین اجرا شود، بخش قابل توجهی از مشکلات ارزی کشور قابل حل است.»
ابزارهای جذب ارز و سرمایهگذاری خارجی وجود دارد
قادری با اشاره به ظرفیتهای موجود برای جمعآوری منابع ارزی گفت بخشی از منابع ارزی کشور میتواند از طریق ارز متعلق به گردشگران و توریستهای خارجی وارد شبکه بانکی شود. همچنین باید شرایطی فراهم شود که سرمایهگذاران خارجی نیز منابع خود را وارد کشور کنند و به جای خروج سرمایه، منابع آنها به سمت سرمایهگذاری هدایت شود.
وی ادامه داد: بر اساس احکامی که در قانون تامین مالی تولید و زیرساختها پیشبینی شده، سرمایهگذاران خارجی میتوانند ارز خود را سپردهگذاری کنند و در ازای آن، مطابق سازوکارهای قانونی، تسهیلات ریالی دریافت کنند.
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس افزود: در اصلاح قانون تامین مالی نیز ابزارهای دیگری برای تامین مالی صادرکنندگان و تولیدکنندگان کالاهای صادراتی پیشبینی شده است.
قادری توضیح داد: «به صادرکنندگان و تولیدکنندگان کالاهای صادراتی اجازه داده میشود اوراق ریالی منتشر کنند و به خریدار اوراق این اختیار داده شود که در سررسید، اصل و سود را به صورت ریالی دریافت کند یا بر اساس نرخ ارز آزاد در زمان سررسید، اصل و سود خود را به صورت ارزی دریافت کند.»
وی تاکید کرد چنین ابزاری میتواند به تامین مالی سریعتر صادرکنندگان و تولیدکنندگان کمک کند و همزمان بخشی از منابع ارزی گردشگران و سرمایهگذاران خارجی را وارد شبکه بانکی و اقتصاد کشور کند.
قادری همچنین به ابزارهایی مانند صندوقهای با درآمد ثابت ارزی، اوراق ریالی قابل تبدیل به گواهی سپرده کالایی و سایر ابزارهای تامین مالی اشاره کرد و گفت این ظرفیتها در قوانین پیشبینی شده، اما مشکل اصلی، اجرای آنهاست.
وی تصریح کرد: «ما اینها را در قانون آوردهایم، اما متاسفانه بانک مرکزی عمل نمیکند.»
مردم برای حفظ قدرت خرید به سمت دلار و طلا میروند
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به رفتار مردم در زمان افزایش ریسکهای سیاسی و اقتصادی گفت به محض اینکه بحرانی در خلیج فارس ایجاد میشود یا درگیریهای ایران و آمریکا تشدید میشود، افرادی که نگران کاهش قدرت خرید خود هستند، به سمت خرید ارز، سکه، خودرو، زمین و مسکن میروند.
قادری افزود: «مردمی که نگران حفظ قدرت خریدشان هستند، به سمت خرید ارز و سکه و خودرو و زمین و مسکن میروند.»
وی با انتقاد از نبود ابزارهای کافی برای حفظ ارزش دارایی مردم اظهار کرد: وقتی امکان و فرصتی برای حفظ قدرت خرید مردم فراهم نمیکنیم، طبیعی است که آنها برای حفظ ارزش دارایی خود به بازارهایی مانند ارز و طلا پناه ببرند.
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس ادامه داد: «وقتی ما یک امکان و فرصت را برای حفظ قدرت خرید مردم فراهم نمیکنیم و اوراق ریالی قابل تبدیل به ارز یا اوراق ریالی قابل تبدیل به گواهی سپرده کالایی را راه نمیاندازیم، مردم از سر استیصال و ناچاری برای حفظ قدرت خریدشان میروند ارز میخرند، سکه میخرند، خودرو میخرند، زمین میخرند و مسکن اضافی میخرند.»
قادری تاکید کرد چنین رفتاری میتواند خود به افزایش التهاب در بازارها منجر شود و گفت: «اینها دقیقا در بازارهای خودشان التهاب و تنش بیشتری ایجاد میکنند.»
وی بخشی از مسئولیت این وضعیت را متوجه عملکرد بانک مرکزی، بورس و صندوق توسعه ملی دانست و افزود این نهادها باید از ابزارها و اهرمهای موجود برای هدایت منابع به سمت تولید استفاده کنند.
نرخ واقعی تسهیلات بانکی چقدر است؟
قادری در بخش دیگری از این گفتوگو با انتقاد از وضعیت تامین مالی تولید گفت در شرایط تورمی، نگه داشتن نقدینگی در بانکها برای مردم جذابیت سابق را ندارد و از سوی دیگر، بانکها نیز با روشهای مختلفی منابع خود را مدیریت میکنند.
وی گفت: «بانک اعلام میکند که تسهیلات را بر اساس موجودی حسابهای افراد میدهد؛ یعنی عملا نرخ تسهیلات در بانکهای ما ۲۳ یا ۲۵ درصد نیست، بلکه بالای ۵۰ تا ۶۰ درصد است.»
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس افزود: «وقتی چنین وضعیتی وجود داشته باشد، برای کدام تولیدکننده مقرون به صرفه است که بیاید تولید بکند؟»
قادری این وضعیت را یکی از موانع جدی تولید دانست و گفت عملکرد بانک مرکزی، بورس و صندوق توسعه ملی باید به گونهای باشد که منابع به جای حرکت به سمت بازارهای غیرمولد، به سمت سرمایهگذاری و تولید هدایت شود.
وی تصریح کرد استفاده نکردن از ابزارهای مالی و اهرمهای موجود باعث میشود مردم به سمت داراییهایی مانند ارز، سکه، خودرو، زمین و مسکن سوق داده شوند و این روند مشکلات بیشتری در اقتصاد ایجاد کند.
طرح جدید مجلس برای جذب ارز و باز کردن مسیر سرمایهگذاری
قادری درباره اقداماتی که در مجلس برای اصلاح این وضعیت در حال پیگیری است، گفت در کمیسیون حمایت از تولید، طرح تکمیل قانون ساختار تامین مالی در دستور کار قرار گرفته است.
وی توضیح داد: «کلیات این طرح در شعبه اول مجلس تصویب شده و جزئیات آن هم در شورای دوم تصویب شده است. این طرح حدود ۴۰ و چند ماده دارد و الان در نوبت صحن است.»
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس افزود پس از بررسی مقدماتی اداره قوانین، نمایندگان فرصت خواهند داشت پیشنهادها و اصلاحات تکمیلی خود را ارائه کنند تا طرح وارد صحن مجلس شود.
قادری گفت: «در این طرح، بحث انتشار اوراق ریالی قابل تبدیل به ارز و همچنین ابزارهای دیگری که راه را برای سرمایهگذاری باز میکند، آمده است.»
وی همچنین از پیشبینی راهکارهایی برای رفع مشکلات مربوط به وصول عوارض سازندگان آزادراهها و تعیین تکلیف شهرکهای صنفی خبر داد و گفت تلاش شده در حوزههای مختلف، موانع و گرههای موجود در مسیر فعالیت اقتصادی برطرف شود.
قادری افزود: «دوستان در کمیسیون در برخی موارد همراهی نکردند، اما قطعا این موارد را به عنوان پیشنهاد مطرح خواهیم کرد و تلاش میکنیم بخشهایی که نیاز است وارد صحن شود.»
قادری: الان زمان بررسی طرحهای اقتصادی است
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس در ادامه با تاکید بر ضرورت تغییر اولویتهای مجلس گفت در شرایط فعلی، مجلس باید زمان بیشتری را به بررسی طرحهای اقتصادی اختصاص دهد.
وی اظهار کرد: «الان زمان بررسی طرحهای اقتصادی است که بتوانیم در این شرایط سخت و دشوار اقتصادی برای فعالان اقتصادی گرهگشایی کنیم، راه را برای سرمایهگذاری باز کنیم تا سرمایهها به سمت بخشهای تولیدی برود و ظرفیتهای جدید ایجاد شود.»
قادری ادامه داد: «وقتی میبینیم نهادهای متولی دقت لازم را ندارند و خودشان را درگیر موضوعاتی میکنند که اصلا جزو اولویتهای جامعه نیست، از هدف اصلی فاصله میگیریم.»
وی تاکید کرد سیاستگذاری اقتصادی در شرایط فعلی باید بر ایجاد ابزارهای مطمئن برای حفظ ارزش دارایی مردم، جذب منابع ارزی، تامین مالی تولید و هدایت سرمایهها به سمت بخش مولد اقتصاد متمرکز شود.
قادری در پایان گفت اگر ظرفیتهای قانونی موجود اجرا شود و ابزارهای مالی پیشبینیشده به کار گرفته شود، میتوان بخشی از فشار موجود بر بازار ارز و سایر بازارهای دارایی را کاهش داد و منابع را به جای فعالیتهای غیرمولد، به سمت تولید و سرمایهگذاری هدایت کرد.