نقش پررنگ دانشگاه آزاد اسلامی در نظریهپردازی و تولید علم
به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، مراسم رونمایی از سامانه کرسیهای نظریهپردازی، نقد و مناظره و آیین افتتاح کمیتههای دستگاهی استانی و کمیته فرادستگاهی کرسیهای نظریهپردازی، نقد، مناظره و کرسیهای ترویجی دانشگاه آزاد اسلامی برگزار شد و طی آن، آیتالله علیاکبر رشاد حکم ریاست دومین کمیته فرادستگاهی کشور را به بیژن رنجبر رئیس دانشگاه آزاد اسلامی، اعطا کرد.
دانشگاه آزاد اسلامی دومین حکم ریاست کمیته فرادستگاهی کشور را دریافت کرد
در این آیین، دانشگاه آزاد اسلامی با دریافت مجوز فعالیت کمیته فرادستگاهی در سازمان مرکزی و کمیتههای دستگاهی در ۳۱ استان کشور و دو واحد مستقل علوم و تحقیقات و نجفآباد، ساختار جدید خود را برای حمایت و ساماندهی کرسیهای نظریهپردازی، نقد، مناظره و کرسیهای ترویجی آغاز کرد.
آیتالله رشاد در این مراسم با اشاره به اعطای حکم ریاست کمیته فرادستگاهی به رئیس دانشگاه آزاد اسلامی، اظهار کرد: پیش از این در کشور یک کمیته فرادستگاهی وجود داشت و امروز دانشگاه آزاد اسلامی دومین حکم ریاست کمیته فرادستگاهی کشور را دریافت میکند.
وی با اشاره به ظرفیتهای گسترده دانشگاه آزاد اسلامی گفت: این دانشگاه به دلیل گستردگی، برخورداری از ظرفیت عظیم علمی، استقلال مالی و ثبات مدیریتی، میتواند نقش بسیار پررنگتری در نظریهپردازی و تولید علم ایفا کند.
رئیس هیئت حمایت از کرسیهای نظریهپردازی، نقد و مناظره تأکید کرد که نظریهپردازی، فعالیتی مقطعی و کوتاهمدت نیست و نمیتوان با برگزاری چند نشست یا اجرای برنامههای محدود به تولید نظریه دست یافت.
رشاد بیان کرد: علم جرقه یا نقطهزنی نیست؛ علم یک فرایند است و به زمان، استمرار و ثبات در راهبری نیاز دارد.
نظریهپردازی فرایندی زمانبر و نیازمند کار مستمر علمی است
وی افزود: نظریهپردازی نیز فرایندی زمانبر و نیازمند کار مستمر علمی است. برای رسیدن به تحول واقعی باید نسلهایی از استادان صاحبنظر تربیت شوند و در یک بازه چنددههای، کار علمی عمیق و پیوسته دنبال شود.
رشاد درباره مفهوم اسلامیشدن دانشگاهها نیز گفت: اسلامیشدن دانشگاه با برگزاری همایش، شعاردادن یا توجه صرف به ظواهر محقق نمیشود؛ بلکه اسلامیشدن دانشگاه به تحول در علوم، تربیت استادان صاحبنظر و تولید دانش و نظریه در چارچوب مبانی اسلامی نیاز دارد.
وی خاطرنشان کرد: دانشگاه آزاد اسلامی بیش از نیمی از ظرفیت دانشگاهی کشور را در اختیار دارد. اگر این دانشگاه به معنای واقعی تحول پیدا کند، آثار آن فقط محدود به خود دانشگاه نخواهد بود؛ بلکه میتواند بر دانشگاههای کشور، جهان، جهان اسلام و جبهه مقاومت اثر بگذارد.
نظریه باید دارای نوآوری یا نقد نو باشد
رئیس هیئت حمایت از کرسیهای نظریهپردازی، نقد و مناظره با بیان اینکه هر اثر علمی را نمیتوان نظریه دانست، اظهار کرد: اسلامیبودن شرط نظری روشبودن نیست. یک نظریه باید دارای نوآوری یا نقد نو و از روش علمی برخوردار باشد و اخلاق علمی و مالکیت فکری در آن رعایت شود.
رشاد ادامه داد: بسیاری از آثار علمی، مقاله یا گزارش پژوهشی هستند؛ اما هر مقالهای نظریه نیست. نظریه باید حرف تازهای داشته باشد و بتواند در چارچوبی روشمند، منسجم و قابل ارزیابی عرضه شود.
وی با اشاره به فرایند ارزیابی کرسیها گفت که بررسی طرحها و پروندههای نظریهپردازی، فرایندی چندمرحلهای است و حدود ۱۲ مرحله را دربرمیگیرد.
به گفته عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، ارزیابی محتوایی بر عهده متخصصان رشته، ناقدان و داوران است و مجمع هیئت حمایت، بیش از آنکه مستقیماً درباره محتوای علمی نظریه داوری کند، سلامت فرایند را بررسی میکند.
نقش نظریهپردازی در شکلگیری تمدن اسلامی
در بخش دیگری از این مراسم، درباره نقش نظریهپردازی در شکلگیری تمدن اسلامی سخن گفته شد. در این بخش، با اشاره به تجربه تاریخی تمدن اسلامی، بر اهمیت فهم میراث علمی، ترجمه آثار، نقد علمی و حرکت از مرحله تبیین به مرحله تولید نظریه تأکید شد.
همچنین وظایف کمیتههای دستگاهی و کمیته فرادستگاهی دانشگاه آزاد اسلامی تشریح شد. گفتمانسازی نظریهپردازی، شناسایی استادان صاحبنظر، ایجاد خودباوری علمی، بررسی طرحنامهها، پشتیبانی از برگزاری کرسیها، نظارت بر فرایندهای علمی و ارسال پروندهها به دبیرخانه هیئت حمایت، از جمله وظایف این کمیتهها اعلام شد.
در این مراسم، علاوه بر حکم ریاست کمیته فرادستگاهی دانشگاه آزاد اسلامی به رنجبر، حکم نایبرئیسی این کمیته به سیدمحمود هاشمی اعطا شد. اعضای کمیته فرادستگاهی شامل حجتالاسلام سیدمجید سیدقریشی، وحید آرایی، سینا نعمتیزاده، یعقوب زراعتکیش، محمدرضا دهقانیاشکذری، سیدعلی المدرسی، ابوالفضل داوودی و فهیمه مخبر دزفولی نیز معرفی شدند.
احکام رؤسای کمیتههای دستگاهی نیز به جمشید صباغزاده قائممقام رئیس دانشگاه آزاد اسلامی در واحد علوم و تحقیقات، علیرضا فیروزفر، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان تهران و محمدرضا دهقانیاشکذری رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان یزد، اعطا شد.
بر اساس این گزارش، بیژن رنجبر رئیس دانشگاه آزاد اسلامی، سیدمحمود هاشمی معاون علوم انسانی و هنر دانشگاه، خدابخش احمدی دبیر هیئت حمایت از کرسیهای نظریهپردازی، نقد و مناظره، مدیران دانشگاه، رؤسای واحدهای دانشگاهی، اعضای هیئت علمی و اعضای کمیتهها بهصورت حضوری و برخط در این مراسم حضور داشتند.