کالابرگ شهریور روی خط افزایش؛ مجلس پیگیر، دولت منتظر تامین منابع

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری دانشجو، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، در گفت‌و‌گو با SNNTV درباره آخرین وضعیت افزایش اعتبار کالابرگ گفت دولت پیگیر افزایش این اعتبار است و مانعی جز شرایط جنگی برای افزایش وجود ندارد، اما اجرای آن نیازمند تامین منابع پایدار است. او تاکید کرد که موضوع افزایش کالابرگ تا زمان پیدا شدن منابع پایدار در دستور پیگیری دولت قرار دارد.

این اظهارات در شرایطی مطرح شده که طی روز‌های اخیر بار دیگر بحث افزایش اعتبار کالابرگ در مجلس نیز بالا گرفته است؛ با این حال هنوز رقم جدیدی برای پرداخت شهریور به صورت رسمی اعلام نشده و اعتبار فعلی همان یک میلیون تومان به ازای هر نفر است.

یک میلیون تومان فعلا پابرجاست

رقم یک میلیون تومان در ماه‌های اخیر مبنای اجرای طرح کالابرگ بوده و برای هر عضو خانوار اختصاص پیدا می‌کند. در بودجه سال ۱۴۰۵ نیز ۹۶۰ هزار میلیارد تومان برای تامین منابع کالابرگ پیش‌بینی شده است؛ رقمی که استمرار اجرای این طرح را در سال جاری تضمین می‌کند، اما تغییر مبلغ پرداختی نیازمند تصمیم و تامین منابع جدید است.

به همین دلیل، اخبار مربوط به افزایش اعتبار باید با احتیاط دنبال شود. در روز‌های اخیر از افزایش رقم کالابرگ به دو میلیون تومان سخن گفته شده است. علی بابایی‌کارنامی، رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس، اعلام کرده افزایش اعتبار از حدود یک میلیون تومان به دو میلیون تومان در دستور کار دولت و مجلس قرار دارد و این افزایش می‌تواند تا پایان ماه جاری یا حداکثر ماه آینده اجرایی شود.

اما این اظهارنظر به معنای افزایش قطعی کالابرگ شهریور نیست. آنچه تاکنون برای خانوار‌ها قطعی است، همان اعتبار یک میلیون تومانی است و رقم دو میلیون تومان در حال حاضر در حد برنامه و پیگیری قرار دارد.

این تفکیک اهمیت زیادی دارد؛ چرا که در روز‌های اخیر برخی اخبار و مطالب منتشرشده درباره افزایش کالابرگ، بدون توجه به تفاوت میان پیشنهاد افزایش و تصمیم اجرایی، رقم‌های جدید را قطعی جلوه داده‌اند.

دولت چه می‌گوید؟

اظهارات اخیر سخنگوی دولت، تصویر روشن‌تری از وضعیت تصمیم‌گیری ارائه می‌کند. مهاجرانی اصل افزایش اعتبار را رد نکرده و حتی تاکید کرده دولت برای افزایش کالابرگ پیگیری می‌کند؛ اما در همان حال، تامین منابع پایدار را شرط اجرای آن دانسته است.

در کنار این اظهارات نیز احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، درباره افزایش اعتبار کالابرگ موضع مشابهی داشت.

میدری گفت افزایش اعتبار کالابرگ به منابع مالی دولت بستگی دارد و اراده دولت و مجلس بر حمایت از این بخش است. وزیر کار همچنین تصریح کرد که محدودیت منابع مالی، اجرای افزایش اعتبار را به تاخیر انداخته است.

کنار هم گذاشتن این دو اظهارنظر نشان می‌دهد اختلاف اصلی فعلی بر سر اصل حمایت نیست؛ مسئله اصلی، تامین پول برای افزایش مبلغ پرداختی است.

به بیان ساده‌تر، دولت می‌گوید برای افزایش کالابرگ مانعی در سیاست‌گذاری وجود ندارد، اما اجرای آن بدون منابع پایدار امکان‌پذیر نیست.

مجلس به دنبال رقم بالاتر است

در طرف دیگر ماجرا، مجلس بر افزایش قدرت خرید خانوار‌ها تاکید دارد. رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس از برنامه افزایش اعتبار کالابرگ از یک میلیون تومان به دو میلیون تومان خبر داده و گفته است دولت و مجلس برای تقویت این حمایت معیشتی در حال پیگیری هستند. بر اساس این اظهارات، هدف از افزایش اعتبار این است که سهم بیشتری از هزینه‌های سبد مصرفی خانوار از طریق کالابرگ پوشش داده شود.

اما رسیدن به این رقم، به تامین منابع بستگی دارد؛ همان نقطه‌ای که دولت و وزارت کار روی آن دست گذاشته‌اند.

پیش از این نیز در مجلس درباره منابع کالابرگ بحث شده بود. غلامرضا تاجگردون، رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، در جریان بررسی عملکرد دولت در اجرای طرح کالابرگ بر ضرورت تصمیم‌گیری شفاف درباره منابع این طرح تاکید کرده بود؛ بنابراین پرونده افزایش کالابرگ را نمی‌توان صرفا یک تصمیم درباره رقم پرداختی دانست. هر میزان افزایش، مستقیما به منابع بودجه‌ای و نحوه تامین اعتبار آن وابسته است.

شهریور؛ شارژ انجام می‌شود، اما با همان رقم فعل

در کنار بحث افزایش اعتبار، زمان‌بندی پرداخت‌ها نیز تغییر کرده است. طبق اعلام معاونت رفاه و امور اقتصادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، شارژ کالابرگ از این پس در روز‌های ۵، ۱۵ و ۲۵ ماه انجام می‌شود. وزارت کار نیز تاکید کرده که هیچ گروهی از دریافت کالابرگ حذف نشده و شارژ پنجم شهریور مربوط به سهم مردادماه گروهی از خانوار‌ها بوده است.

بر اساس زمان‌بندی اجراشده، گروه نخست با کد‌های ملی ۰، ۱ و ۲ در پانزدهم ماه، گروه دوم با کد‌های ۳ تا ۶ در بیست‌وپنجم ماه و گروه سوم با کد‌های ۷، ۸ و ۹ در پنجم ماه بعد شارژ می‌شوند. اعتبار اختصاص‌یافته نیز همچنان برای هر فرد یک میلیون تومان است؛ بنابراین شارژ پنجم شهریور را نباید با کالابرگ شهریور یکی دانست؛ این پرداخت مربوط به مرحله مردادماه برای گروه سوم بوده است. در مقابل، نوبت‌های مربوط به شهریور طبق تقویم جدید در روز‌های پانزدهم، بیست‌وپنجم و پنجم ماه بعد دنبال می‌شود.

مشکل اصلی؛ فاصله میان اعتبار و هزینه سبد خانوار

مسئله کالابرگ، اما فقط این نیست که چه روزی حساب خانوار شارژ شود. پرسش مهم‌تر این است که اعتبار موجود تا چه اندازه می‌تواند از هزینه خرید کالا‌های اساسی کم کند.

در گزارش‌های قبلی خبرگزاری دانشجو نیز به همین شکاف پرداخته شده بود؛ جایی که افزایش شدید قیمت مواد غذایی در کنار ثابت ماندن اعتبار یک میلیون تومانی، باعث کاهش قدرت خرید واقعی این حمایت شده است.

در چنین شرایطی، حتی اگر شارژ کالابرگ بدون تاخیر انجام شود، ثابت ماندن مبلغ می‌تواند اثر حمایتی آن را کاهش دهد. به همین دلیل است که بحث افزایش اعتبار برای مجلس اهمیت پیدا کرده و دولت نیز اصل افزایش را رد نمی‌کند.

تجربه ماه‌های گذشته نشان داده که یک میلیون تومان در زمان اجرای طرح، رقم قابل توجهی برای سبد خانوار بود، اما با افزایش قیمت کالا‌های اساسی، سهم این اعتبار از هزینه واقعی خرید خانوار تغییر کرده است.

از همین رو، افزایش اعتبار کالابرگ بیش از آنکه صرفا یک وعده جدید باشد، به تلاشی برای حفظ قدرت خرید خانوار تبدیل شده است.

فعلا خبری از رقم جدید نیست

آنچه از کنار هم گذاشتن آخرین اظهارات دولت، وزارت کار و مجلس به دست می‌آید، این است که کالابرگ شهریور با اعتبار فعلی یک میلیون تومان ادامه دارد و افزایش مبلغ هنوز وارد مرحله اجرای قطعی نشده است.

دولت و مجلس درباره اصل تقویت حمایت معیشتی موضع مثبتی دارند، اما دولت تامین منابع پایدار را شرط اجرای افزایش می‌داند. در مجلس نیز رقم دو میلیون تومان به عنوان هدف افزایش مطرح شده، ولی هنوز نمی‌توان آن را رقم قطعی پرداخت شهریور اعلام کرد.

در نتیجه، برای خانوار‌ها فعلا دو خبر از یکدیگر جداست؛ شارژ کالابرگ ادامه دارد و رقم فعلی یک میلیون تومان است؛ افزایش اعتبار نیز در دستور کار دولت و مجلس قرار گرفته، اما زمان اجرا و رقم نهایی آن هنوز مشخص نشده است.

این همان نقطه‌ای است که سخنان اخیر سخنگوی دولت اهمیت پیدا می‌کند: مسیر افزایش بسته نشده، اما کلید اجرای آن فعلا در اختیار منابع مالی است.