بورس در مرز ۶.۷ میلیون واحد؛ رکوردشکنی ادامه دارد، اما بازار یکدست نیست

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری دانشجو، بازار سهام در روز‌های اخیر وارد مرحله‌ای شده که در آن رکورد‌های جدید شاخص کل با نوسان‌های سنگین و تغییر سریع سمت عرضه و تقاضا همراه است. شاخص کل بورس تهران روز سه‌شنبه ۱۰ شهریور در ابتدای معاملات تا محدوده ۶ میلیون و ۶۹۹ هزار واحد پیش رفت و رکورد تاریخی جدیدی را ثبت کرد، اما در ادامه عقب نشست و در پایان با رشد حدود ۳۶ هزار واحدی در سطح ۶ میلیون و ۵۸۴ هزار واحد ایستاد. شاخص هم‌وزن نیز حدود ۳ هزار و ۶۷۱ واحد رشد کرد.

این رفت‌وبرگشت مهم‌تر از خود عدد شاخص است؛ چراکه نشان می‌دهد بازار در محدوده‌های تاریخی با دو نیروی متفاوت مواجه شده است: از یک طرف تقاضا برای سهام بزرگ و شاخص‌ساز همچنان بالاست و از طرف دیگر، معامله‌گران در بخشی از بازار نسبت به تداوم رشد با سرعت فعلی محتاط شده‌اند.

بورس تا مرز ۶.۷ میلیون رفت و برگشت

رشد اخیر بورس تنها یک حرکت محدود به چند نماد نیست. در معاملات روز سه‌شنبه، شاخص کل در ابتدای بازار به رکورد ۶.۶۹۹ میلیون واحد رسید و شاخص هم‌وزن نیز افزایش یافت. با این حال، اختلال در هسته معاملات از حدود ساعت ۹:۳۰ و افزایش عرضه‌ها، روند بازار را تغییر داد؛ به‌گونه‌ای که بازاری که در ابتدای معاملات با صف‌های خرید سنگین مواجه بود، در ادامه با افزایش صف‌های فروش روبه‌رو شد.

این اتفاق یک پیام مهم برای سهامداران دارد که رکوردشکنی شاخص کل به تنهایی برای اثبات قدرت بازار کافی نیست.

در واقع باید دید این رشد تا چه اندازه در تعداد بیشتری از نماد‌ها توزیع شده و آیا شاخص هم‌وزن نیز می‌تواند هم‌زمان با شاخص کل حرکت کند یا خیر.

شاخص کل مثبت، اما همه بورس سبز نیست

یکی از مهم‌ترین نشانه‌های وضعیت فعلی بورس، فاصله میان شاخص کل و شاخص هم‌وزن است.

در معاملات دوشنبه ۹ شهریور، شاخص کل حدود ۰.۵ درصد رشد کرد و به ۶ میلیون و ۵۴۷ هزار و ۹۳۲ واحد رسید، اما شاخص هم‌وزن ۰.۳۴ درصد افت کرد و در محدوده یک میلیون و ۸۲۱ هزار واحد قرار گرفت.

این واگرایی نشان داد رشد شاخص کل تا حد زیادی تحت تاثیر نماد‌های بزرگ بازار بوده است. در چنین شرایطی ممکن است تصویر روی تابلو بسیار مثبت به نظر برسد، اما بخش قابل توجهی از سهامداران در نماد‌های کوچک و متوسط چنین رشدی را تجربه نکنند.

البته در معاملات سه‌شنبه وضعیت هم‌وزن نیز مثبت شد و حدود ۳ هزار و ۶۷۱ واحد افزایش یافت؛ موضوعی که نشان می‌دهد تقاضا در مقایسه با روز قبل گسترده‌تر شده است، هرچند فشار عرضه و نوسان در طول معاملات همچنان بالا بود.

پول حقیقی؛ سیگنال مهم‌تر از عدد شاخص

یکی دیگر از متغیر‌هایی که باید در کنار شاخص بررسی شود، رفتار پول حقیقی است.

داده‌های معاملات روز دوشنبه نشان می‌دهد ارزش معاملات خرد سهام و صندوق‌های سهامی به حدود ۵۱.۹ هزار میلیارد تومان رسید و در همین روز، شاخص کل رشد کرد؛ اما شاخص هم‌وزن کاهش یافت.

از سوی دیگر، گزارش‌های بازار از خروج بیش از ۲ هزار میلیارد تومان پول حقیقی در همان روز حکایت داشتند.

بنابراین، بازار با یک تناقض مهم مواجه است؛  ارزش معاملات بالاست، شاخص کل در حال ثبت رکورد است، اما بخشی از نقدینگی حقیقی همچنان در حال جابه‌جایی یا خروج از سهام است.

این مسئله می‌تواند نشان دهد بخشی از معامله‌گران در حال شناسایی سود هستند و در سطوح فعلی ترجیح می‌دهند بخشی از سرمایه خود را از ریسک سهام خارج کنند.

تنش ایران و آمریکا چگونه بورس را تحت تاثیر قرار داد؟

عامل سیاسی نیز همچنان یکی از مهم‌ترین متغیر‌های موثر بر رفتار بازار است. در روز‌های اخیر، هم‌زمان با تشدید تنش‌های ایران و آمریکا، فشار فروش در بخشی از بازار افزایش یافت و حتی در روز دوشنبه شاهد واگرایی میان شاخص کل و هم‌وزن بودیم.

با این حال، نسبت دادن تمام نوسانات بورس به یک عامل سیاسی ساده‌سازی بیش از حد وضعیت بازار است. بورس هم‌زمان تحت تاثیر نرخ ارز، قیمت کالا‌های جهانی، وضعیت سودآوری شرکت‌ها، جریان نقدینگی، انتظارات تورمی و ریسک‌های سیاسی قرار دارد.

به همین دلیل، تنش سیاسی می‌تواند در کوتاه‌مدت باعث افزایش احتیاط معامله‌گران شود، اما جهت میان‌مدت بازار به مجموعه‌ای از متغیر‌های اقتصادی نیز وابسته خواهد بود.

یک کارشناس: بورس وارد فاز رونق شده است

بهمن فلاح، کارشناس بازار سرمایه، در تحلیلی درباره وضعیت اخیر بورس، با اشاره به داده‌های معاملاتی، بازار سهام را پس از یک دوره رکود فرسایشی در مسیر ورود به «فاز رونق پایدار» ارزیابی کرده است.

البته رفتار دو روز اخیر نشان می‌دهد حتی در صورت پذیرش این دیدگاه، مسیر صعودی بورس لزوما خطی نخواهد بود. رکوردشکنی شاخص می‌تواند هم‌زمان با اصلاح‌های کوتاه‌مدت، شناسایی سود و افزایش عرضه همراه شود.  به بیان دیگر، رونق بازار با صعود بدون توقف شاخص تفاوت دارد.

ارزش معاملات چه می‌گوید؟

یکی از نقاط قوت وضعیت فعلی بورس، افزایش گردش معاملات است. در روز دوشنبه ارزش معاملات خرد سهام و صندوق‌های سهامی به حدود ۵۱.۹ همت رسید و مجموع ارزش معاملات بازار‌های بورس و فرابورس نیز به محدوده ۳۱۰ همت نزدیک شد.

افزایش ارزش معاملات در شرایطی که شاخص در محدوده‌های تاریخی قرار دارد، نشان می‌دهد بازار از نظر گردش نقدینگی فعال‌تر شده است. با این حال، برای سنجش کیفیت این رشد باید ترکیب این معاملات، جهت پول حقیقی و عملکرد نماد‌های کوچک و متوسط نیز بررسی شود.

بورس در آستانه ۶.۷ میلیون؛ مقاومت بعدی یا شروع اصلاح؟

اکنون مهم‌ترین پرسش بازار دیگر صرفا این نیست که شاخص کل تا چه سطحی بالا رفته است؛ مسئله اصلی این است که آیا بورس می‌تواند در محدوده‌های بالای ۶.۵ میلیون واحد تثبیت شود یا دوباره وارد فاز اصلاح خواهد شد؟

رکورد نزدیک به ۶.۷ میلیون واحد نشان داد قدرت خرید هنوز در بازار وجود دارد، اما عقب‌نشینی شاخص از این سقف نیز نشان داد فروشندگان در سطوح بالاتر فعال شده‌اند.

از سوی دیگر، تجربه روز دوشنبه نشان داد که حتی رشد شاخص کل نیز ممکن است با کاهش شاخص هم‌وزن و خروج پول حقیقی همراه شود؛ بنابراین برای ارزیابی ادامه مسیر بورس، سه متغیر اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند: تثبیت شاخص کل بالای ۶.۵ میلیون واحد، رفتار شاخص هم‌وزن و بازگشت یا تداوم خروج پول حقیقی.

در چنین شرایطی، عبور پایدار از سقف ۶.۷ میلیون واحد می‌تواند سیگنال مهمی برای ادامه روند صعودی باشد؛ اما اگر بازار در محدوده‌های فعلی با افزایش عرضه، کاهش ارزش معاملات و تشدید خروج پول حقیقی مواجه شود، احتمال شکل‌گیری یک دوره اصلاحی کوتاه‌مدت نیز افزایش خواهد یافت.

در نتیجه، بورس تهران در حال حاضر در نقطه‌ای حساس قرار دارد؛ بازار از یک سو رکورد‌های تاریخی جدید می‌سازد و از سوی دیگر هنوز برای تبدیل این رکورد‌ها به یک روند صعودی پایدار، نیازمند تایید جریان نقدینگی و مشارکت گسترده‌تر نمادهاست.