سوء برداشت از حضور طالقاني در نهضت آزادي

همانطور که گفته شد در تاریخ مبارزات انقلاب اسلامی افراد زیادی وجود دارند که متاسفانه به طور عمدی یا سهوی آنها را فراموش کرده ایم اما افرادی که با این انقلاب مشکل دارند هیچ گاه آنان را فراموش نمی کنند و در بزنگاه ها با خلق خاطراتی آنان را برای خود مصادره می کنند.
 

مرحوم طالقاني هم از اين قائده مستثني نيست، اين سکوت و فراموشی، باعث شده است آدمهایی که احیانا هیچ شباهت کرداری و رفتاری با او ندارند، از این موقعیت سوء‌استفاده کنند و طالقانی را آنگونه که خود می‌خواهند به ما معرفی ‌کنند.
 

تا جایی که امروز هر کسی که به نوعی می‌خواهد دشمنی‌اش را با جمهوری اسلامی و رهبران انقلاب نشان بدهد، حرفها و خواسته‌هایش را از زبان مرحوم آیت الله طالقانی بیان می‌کند!
 

حزب غير قانوني نهضت آزادي هم با دست آويز قراردادن مشاركت مرحوم طالقاني در تاسيس اين حزب، افكار و اعمال غيرقانوني خود را موجه جلوه مي دهد.
 

نكته قابل ذكر اين است كه گروه ها و احزاب سياسي در ايران از زمان هاي دور به اين حقيقت رسيدند كه در ميان ملت ايران بدون روحانيون جايگاهي ندارند.
 

در برهه اي از نهضت ملي شدن نفت، روشنفكران و احزاب باورشان شد كه بدون روحانيت مي توانند خودي نشان بدهند و مردم را به سوي خود جذب كنند، اما در عمل دريافتند كه اين پيروزي اين نهضت هم به بركت وجود شخصيت هايي چون آيت الله كاشاني ميسر است.
 

بعد از كنار گذاشتن آيت الله كاشاني و هشدارهاي او نسبت به برخي اعمال مصدق و حزب جبهه ملي چهره احزاب بدون روحاني در نظر مردم بيشتر تيره شد.
 

اينكه گفته مي شود نهضت آزادي، آيت الله طالقاني را در رأس بنيانگزاران حزب قرار مي دهد، به همين دليل است كه افراد به اين نكته رسيدند كه بدون حضور يك روحاني در اين جمع، نمي تواند در ميان جامعه نفوذ و موقعيتي كسب كند و پايگاه مردمي داشته باشد.
 

اما آنها از اين موقعيت سوءاستفاده كردند و اينگونه جلوه دادند كه در راس تشكيلات، يك آخوند نشسته است و به اين ترتيب تمامي اعمال آنان شرعي و قانوني است.
 

حجه الاسلام سيد حميد روحاني در مصاحبه با ماهنامه شاهد ياران مي گويد: آيت الله طالقاني طرفدار حاكميت اسلام به معني واقعي كمله بود، اما اينها – حزب غيرقانوني نهضت آزادي - دنبال اسلامي بودند كه با شرايط روز تطبيق كند، در حقيقت نوعي اسلام آمريكايي.
 

كتاب هاي مرحوم مهندس بازرگان يعني «مطهرات»، «راه انبيا راه بشر» و امثالهم به گونه اي اسلام را معرفي مي كنند كه در شرايط روز، قابل قبول باشد، از جمله اينكه نماز را به عنوان ورزش و وضو را به عنوان طهارت و بهداشت مطرح مي كند. بديهي است كه اين نگرش، در مواضع فراوان با انديشه آيت الله طالقاني تفاوت دارد.
 

بزرگ ترين هدف آيت الله طالقاني، سرنگوني شاه بود، يعني همان هدف امام و روحانيت كه «براندازي رژيم» بود. شما اگر اسنادي را كه نهضت آزادي منتشر كرده است، مطالعه كنيد، مي بينيد كه مهندس بازرگان در روز اعلام موجوديت نهضت آزادي مي گويد، «ما مسلمانيم، مصدقي هستيم، ايراني هستيم،

قانون اساسي را در بست قبول داريم و مؤمن ببعض و كافر ببعض نيستيم.
 

مهندس بازرگان وقتي به نوفل لوشاتو مي آيد، به امام مي گويد، «اجازه بدهيد شاه سلطنت كند نه حكومت. حالا كه شاه متنبه شده وتوبه كرده و پيام انقلاب را دريافت كرده، شما هم به ايشان اجازه بدهيد كه بماند.»
 

امام ناراحت شدند و در يك سخنراني كه در صحيفه آمده است، گفتند، گفتند، «كسي كه دستش تا مرفق به خون جوانان اين ملت آغشته است، آن همه جنايت كرده، آن همه ظلم كرده، جوانان ما را در شكنجه گاه ها به قتل رسانده، ما به او بگوييم آقا! بفرماييد بنشينيد آن بالا و مشغول الواتيتان باشيد ؟بگوييم حالا سلطنت كن حكومت نكن ؟ كدام دين، كدام وجدان، كدام انسان، كدام عقل اين را مي پذيرد؟»
اين چيزي نبود كه با سياست و انديشه آيت الله طالقاني همخواني داشته باشد.
 

به هر حال نهضت آزادي تا آخرين روز سقوط شاه هم وفاداريش را به نظام سلطنتي، حفظ كرد، در حالي كه آيت الله طالقاني، حتي قبل از آغاز نهضت امام، هدفش سرنگوني رژيم و جرثومه فساد بود.
 

وحدت حوزه و دانشگاه به قدري براي آقاي طالقاني مهم بود كه فكر مي كرد با شركت در جمع اينها و همكاري با نهضت آزادي، مي تواند به نوعي ديوار رضاخاني را كه موجب دوري حوزه و دانشگاه از هم مي شد، بردارد، اما مي بينيم كه آيت الله طالقاني راه خودش را مي رود و نهضت آزادي راه خودش را.

 

تفاوت مهم ديگر حمايت آيت الله طالقاني از مبارزات مسلحانه است كه نهضت آزادي به كلي با آن مخالف بود. آيت الله طالقاني در اين راستا تا نزديكي شهادت هم پيش مي رود و با تمام قوا در جهت تقويت اين روند مي كوشد و صدمات بسياري را متحمل مي شود. ظاهرا او را در نهضت آزادي حضور دارد، ولي بين ايشان و سران نهضت آزادي، تفاوت هاي آشكاري وجود دارند.
 

شاهد اين مطالبم هم در افكار و اعمال گروهك نهضت آزادي در سال هاي بعد از رحلت آقاي طالقاني است به گونه اي كه ابراهيم يزدي نفر دوم حزب در سالهاي سرپرستي روزنامه كيهان با دست مايه قرار دادن اخبار آقاي منتظري، اخبار مربوط به امام (ره) را تحت الشعاع خود مي گرفت .
 

نهضت آزادي مي كوشيد با "رهبر سازي " از او در موازات حضرت امام (ره) اهداف خود را تامين كنند كه البته با درايت امام ناكام ماندند.
اين در حالي است كه مرحوم طالقاني با اردتي خاص و مثال زدني گوش به فرامان حضرت امام (ره) بود.
 

در پايان با توجه به مطالب گفته شده اعلام مي دارم شایسته نیست که برخی اطلاعیه‌ و بیانیه‌ها را که از سوی یکی از اعضای خانواده مرحوم طالقانی صادر می‌شود را به نام کل خانواده و یا به نام مرحوم طالقانی گذاشته شود چون اعمال فرزندان آیت‌الله طالقانی مربوط به ایشان نیست اینکه دختر مرحوم طالقانی با در دست گرفتن عکسی در مقابل زندان اوین تحصن می‌کند، مربوط به خود وی به عنوان یک شهروند می‌شود و به مرحوم طالقانی مرتبط نخواهد بود.