حجت الاسلام خسروپناه: مسئولان بیش از آنکه به فکر پاسخ باشند باید یاد بگیرند گوش بدهند/ ۴ مانع جدی پیش‌روی کرسی‌های آزاداندیشی دانشجویی

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، حجت‌الاسلام عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، صبح امروز در اختتامیه جشنواره ملی برهان که در دانشگاه شهید بهشتی برگزار شد، با قدردانی از برگزارکنندگان این جشنواره اظهار کرد: ابتدا از برادر عزیزم، شالچی، تشکر می‌کنم که ماه‌ها برای برگزاری این جشنواره وقت گذاشتند.

وی افزود: پیش از آغاز جشنواره، زمانی که ایشان برای ارائه گزارش به دفتر آمدند و موضوع را با معاونان و مدیران مطرح کردند، مشخص بود که ساعت‌ها درباره این موضوع فکر کرده‌اند و یک فناوری نو و ابتکاری را برای برگزاری موفق این جشنواره طراحی کرده‌اند. از ایشان و مدیرانشان تشکر می‌کنم.

حجت الاسلام خسروپناه همچنین از رئیس دانشگاه شهید بهشتی قدردانی کرد و گفت: از آقای دکتر آقامیری عزیز نیز تشکر می‌کنم که همواره سالن و امکانات دانشگاه را در حوزه‌های مختلف در اختیار برنامه‌ها قرار می‌دهند و خودشان نیز به دلیل برخورداری از شخصیت علمی و فرهنگی، دغدغه این مسائل را دارند.

دعوت از دانشجویان برای نقد عملکرد شورای عالی انقلاب فرهنگی

استاد خسروپناه در ادامه با اشاره به ضرورت شنیدن نقد دانشجویان گفت: ابتدا اجازه بدهید حرفی را که باید بزنم، در جمع شما مطرح کنم. درباره هر تصمیمی که شورای عالی انقلاب فرهنگی، چه پیش از مسئولیت بنده و از حدود ۴۰ سال پیش تاکنون و چه در سه سال اخیر که بنده در شورا حضور داشته‌ام، درباره دانشجویان گرفته است، به شما وکالت تام می‌دهم که در جلسه‌ای با مدیریت خودتان و با حضور اعضای شورا، بیایید و آن را نقد کنید.

وی افزود: تعارف هم ندارم. از همین ساعت آماده‌ام که به من خبر بدهید. خود من نیز در این جلسه شرکت می‌کنم و از اعضای شورا، به‌ویژه اعضای حقیقی، نیز می‌خواهم در آن حضور داشته باشند.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تأکید کرد: قرار نیست حتی بیاییم نقد‌های شما را پاسخ بدهیم. من معتقدم مسئولان بیش از آنکه به فکر پاسخ دادن باشند، باید یاد بگیرند گوش بدهند.

خسروپناه ادامه داد: شرط استمرار کرسی‌های آزاداندیشی، گوش دادن مسئولان است. تا زمانی که لباس مسئولیت بر تن ماست، باید آماده باشیم که بشنویم؛ حتی اگر بعضی از نقد‌ها را نپذیریم، باید آنها را بشنویم.

وی تصریح کرد: همین نقد‌ها می‌تواند ما مسئولان را تربیت کند، حوصله و ظرفیت ما را بالا ببرد، تحمل ما را افزایش دهد و موجب شود درباره کار‌هایی که باید انجام دهیم، بیشتر فکر کنیم.

هیچ سندی بدون دریافت نظر صاحب‌نظران وارد شورای عالی انقلاب فرهنگی نشده است

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به فرایند بررسی اسناد و مصوبات این شورا گفت: در شورای عالی انقلاب فرهنگی، حداقل در سه سالی که بنده مسئولیت داشته‌ام ، چون پیش از آن عضو شورا یا دبیر شورا نبودم هیچ پیشنهادی، هیچ ماده واحده‌ای و هیچ سندی در حوزه علم یا فرهنگ وارد شورا و صحن شورا نشده، مگر اینکه صد‌ها نفر و بلکه هزاران نفر از صاحب‌نظران آن حوزه درباره آن نظر داده و متن را تهیه کرده باشند.

وی افزود: با این حال، باز هم این اسناد را در معرض نقد قرار داده‌ایم و امروز نیز وظیفه داریم این نقد‌ها را جدی بگیریم.

 خسروپناه خاطرنشان کرد: ما امروز زیست دانشجویی نداریم؛ هرچند خدا را شکر همیشه دانشجو و طلبه‌ایم و همیشه می‌خواهیم یاد بگیریم، اما حتماً محتاج فرمایش‌ها و دیدگاه‌های عزیزانی هستیم که اکنون در زیست دانشجویی به سر می‌برند.

کرسی‌های آزاداندیشی دارای مبانی قرآنی و دینی است

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به مبانی فکری و دینی کرسی‌های آزاداندیشی اظهار کرد: کرسی آزاداندیشی چند مبنای قرآنی دارد. «وَلا تَقْفُ ما لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ» یکی از این مبانی قرآنی است.

وی افزود: این آیه شریفه، در واقع مانیفست استقلال فکری را بیان می‌کند و بر ضرورت پرهیز از پیروی از چیزی که نسبت به آن علم و آگاهی نداریم، تأکید دارد.

خسروپناه با اشاره به آموزه‌های امیرالمؤمنین (ع) ادامه داد: همچنین در سخنان امیرالمؤمنین (ع) تأکید شده است که اندیشه و حقیقت باید از درون انسان استخراج و آشکار شود؛ یعنی آنچه در جان انسان وجود دارد باید به بیان درآید و گفته شود.

وی با اشاره به آزادی اندیشه و ضرورت بیان آن گفت: آزادی اندیشه زمانی معنا پیدا می‌کند که اندیشه به بیان درآید. امیرالمؤمنین (ع) نیز می‌فرمایند: «لا تکن عبد غیرک و قد جعلک الله حراً».

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی همچنین با اشاره به دیدگاه‌های امام شهید اظهار کرد: امام شهید نیز بر ضرورت شکل‌گیری و تقویت کرسی‌های اندیشه تأکید داشتند و در سال ۱۳۸۱ بر این موضوع تأکید شد که کرسی‌های اندیشه باید شکل بگیرد و تقویت شود.

دو نوع کرسی در شورای عالی انقلاب فرهنگی

خسروپناه با اشاره به مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی در این زمینه گفت: در شورای عالی انقلاب فرهنگی، دو موضوع در این زمینه مصوب شده است که البته مربوط به دوره پیش از مسئولیت بنده است و در برخی سال‌ها نیز انصافاً اجرای موفقی داشته است.

وی افزود: یکی از این موارد، کرسی‌های نظریه‌پردازی است که مخصوص استادان است و اکنون در دانشگاه‌ها اجرا می‌شود و بسیار مفید و مؤثر است. استادان و نظریه‌پردازان از دانشگاه‌های مختلف دیدگاه‌های خود را ارائه می‌کنند.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: موضوع دیگر، کرسی‌های آزاداندیشی دانشجویی است که به نظر من هنوز بسیار جای کار دارد و باید آن را بسیار جدی بگیریم.

۴ آسیب و چالش کرسی‌های آزاداندیشی در دانشگاه‌ها

خسروپناه در ادامه سخنان خود به چهار آسیب و چالش اصلی کرسی‌های آزاداندیشی در دانشگاه‌ها اشاره کرد و گفت: در پایان می‌خواهم چهار آسیب و چالش را که در حوزه آزاداندیشی دانشگاهی وجود دارد، مطرح کنم. اگر از نظر شما نیز این چهار مانع وجود دارد، باید همه تلاش کنیم این چالش‌ها و موانع را برطرف کنیم.

وی نخستین مانع را موانع مدیریتی و محافظه‌کاری سازمانی دانست و گفت: زمانی که جمعی از دانشجویان می‌خواهند در یک دانشگاه کرسی آزاداندیشی برگزار کنند، برخی ــ نه همه ــ مدیران دانشگاه دچار محافظه‌کاری می‌شوند و اجازه برگزاری این برنامه را نمی‌دهند.

خسروپناه این مسئله را بسیار خطرناک دانست و تأکید کرد: باید اجازه داد دانشجو هر نقدی را که دارد، البته با رعایت اخلاق و منطق، مطرح کند.

وی دومین مانع را نگرش امنیتی افراطی عنوان کرد و گفت: گاهی گفته می‌شود اگر دانشجویان حرف بزنند، مسائل امنیتی ایجاد می‌شود و مشکلاتی به وجود خواهد آمد. این نگاه نیز یکی از موانع آزاداندیشی است.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی افزود: به نظر من، ارتباط مستقیم حراست‌های دانشگاه با دانشجویان می‌تواند در برطرف کردن این مانع مؤثر باشد.

خسروپناه سومین مانع را ضعف مهارتی و ضعف فرهنگ گفت‌و‌گو دانست و اظهار کرد: گاهی اوقات وقتی می‌خواهیم گفت‌و‌گو کنیم، گفت‌و‌گو به دعوا و اختلاف تبدیل می‌شود.

وی راهکار رفع این مشکل را تمرین و ممارست دانست و گفت: همین جشنواره‌ها، همین تمرین‌ها و همین ممارست‌ها می‌تواند به رفع این ضعف کمک کند. دانشجویان باید گفت‌و‌گو، نقد و شنیدن نظر مخالف را تمرین کنند.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی چهارمین مانع را که به گفته وی اهمیت زیادی دارد، عدم استقبال حکمرانان از شنیدن نکات انتقادی دانشجویان عنوان کرد و گفت: مسئولان نیز باید آمادگی داشته باشند که مطالب دانشجویان را گوش کنند و نقد‌های آنان را بشنوند.

 خسروپناه تأکید کرد: مسئولان باید آمادگی استماع داشته باشند؛ چراکه قطعاً شنیدن این نقد‌ها می‌تواند در حکمرانی آنان آثار و توفیقات مثبتی به همراه داشته باشد.