غريب دانشگاه

گروه علمي «خبرگزاري دانشجو»، يكي از دغدغه‌هاي مقام معظم رهبري كه در سخنراني‌هاي مختلف بويژه در چند سال اخير بر روي آن تأكيد ورزيده‌اند، بحث تحقیق و پژوهش در دانشگاه هاست. ایشان معتقدند که موضوع تحقیق و پژوهش در دانشگاه ها ضعیف است و این یکی از دلایل عدم نشاط علمی دانشجو است.

رهبر معظم انقلاب معتقدند که باید روح تحقیق و پژوهش در دانشگاه ها زنده شود تا دانشجو بتواند تمام ظرفیت های خود را به نمایش درآورد، مهم‌ترين نكاتي كه ايشان در این خصوص فرموده‌اند از اين قرار است:

علم برای امروز و فردای ما حیاتی است

بارها گفته‌ايم و صد بار ديگر هم خواهيم گفت؛ اگر دانشجو، استاد، مدير، مسئول و وزير از ما توصيه‌اى بخواهند، توصيه‌ ما همين خواهد بود كه با علم و تحقيق و كاوش، اين اقيانوس عظيمى كه خداى متعال در برابر انسان قرار داده است و قدرت ژرف‌كاوى در اين اقيانوس را هم به انسان داده، هر چه مي توانيد پيش برويد و عمق‌يابى كنيد؛ بنابراين، علم براى امروز و فرداى ما حياتى است. ما هر كار ديگرى بكنيم، اگر در علم تهيدست باشيم، آن كارها، كارهاى عقيم و بى‌عاقبتى خواهد بود.

عامل اول، درس و علم و تحصيل است، تا نام دانشگاه و دانشجو و استاد و معلم معنا پيدا كند و اميدهايى كه براى آينده‌ كشور ترسيم مى‌شود، پوچ و واهى و باطل نباشد.

جوان ها بايد خوب درس بخوانند و اساتيد هم بايد آنها را تربيت كنند و آينده‌ى علمى و عملى كشور را تأمين و تضمين كنند. در كنار تحصيل، نقش تحقيقات، نقش فوق‌العاده مهمى است كه بايد مسئولان به آن بپردازند.

باید روحیه حب به تحقیق در دانشجویان زنده شود

باید این روحیه حب به علم، حب به تحقیق و عشق به اصل فراگیری و تحقیق را در دانشجویان زنده کرد. برای این کار استادان را توجیه کنید. برای این کار، نظام آموزشی را تحت تاثیر قرار دهید. برای این کار، جلسات ویژه درست کنید، کسانی را دعوت کنید، با دانشجویان حرف بزنید. برای این کار، مصاحبه تلویزیونی برگزار کنید که افرادی آگاه و هوشیار بنشینند، این مطالب را بیان کنند؛ تا همه جوانان بشنوند و این روحیه در آنها زنده شود.

روح پارسایی را قدری در دانشجو تزریق کنید. دانشجو قدری پارسا باشد. طالب علم ، یک پارسایی طبیعی لازم دارد. هر چه طالب علم به پارسایی نزدیکتر باشد، تجانس و تناسخ بیشتری با علم پیدا می کند و علم را بیشتر می پسندد، بیشتر جذب می کند و بیشتر قدر می داند و مغتنم می شمارد.

غریب دانشگاه!

به نظر من پژوهش در دانشگاه ها غریب و مظلوم است. باید شما کاری کنید که در زمینه پژوهش، کاری معادل آموزش صورت گیرد، یا همتی معادل آموزش به خرج داده شود. حقیقتا باید این کار انجام گیرد و این همت به وجود آید. مقوله ای هم که نشاط علمی در دانشجو به وجود می آورد، پژوهش است، چون درس و تعلیم و تعلم برخلاف پژوهش، برای محصل و متعلم، غالبا برای متعلم ساعی و علاقه مند، خالی از کسالت نیست. پژوهش، کاری است که خود دانشجو در آن فعال است و اقدام مي کند و قطعا نشاط علمی را در دانشگاه ها مضاعف خواهد کرد. 

پژوهش ، نشاط علمی را در دانشجو ایجاد می کند

این حالتی که ما امروز در دانشگاه دچار خلا آن هستیم؛ یعنی کمبود نشاط علمی دانشجو که دانشجو پا به زمین می کوبد زودتر ترم را تمام کند، واحدها را به سر برساند و سراغ بازار کار برود که متاسفانه خیلی از آنان  هم بعد از بیرون آمدن، می مانند؛ چون بازار کاری نیست، بایستی تعدیل شود.

این بی نشاطی دانشجو برای بدست آوردن علم و عالم شدن، یک اشکال است. به نظر من یکی از عواملی که این حالت افسردگی و دلمردگی را جبران خواهد کرد و از بین خواهد برد، همین مراکز پژوهش است که بایستی در این زمینه ، خیلی تلاش و کار شود.

تحقیق ارزش اولی و اساسی است

در داخل دانشگاه ها روح علم و روح تحقیق در دانشجو واقعا رسوخ پیدا کند. دانشجو فقط این نیست که سر کلاس بیاید، درسی بشنود و بیرون برود. دانشجو باید از سخن استاد، از روش استاد، از نوع زندگی استاد بیاموزد که تحقیق ارزش اولی و اساسی است.

دانشجو باید حقیقتا در جست و جوی دانش باشد

حقيقتاً درس بخوانيد. حقيقتاً بايد در محيط هاي دانشجويي، در جستجوي دانش باشد. آدم مي بيند در بعضي از محيط هاي دانشجويي، دانشجو به معناي واقعي دانش، جو نيست؛ يعني در جست و جوي دانش نيست؛ يك چيز حفظي و سر هم بندي است؛ نگذاريد اين جوري شود. حقيقتاً جوينده دانش باشيد و دانش را فقط خواندنِ متن و فراگرفتن متون ندانيد.

دانشجو بايستي پرسشگر، متعمق، اشكال كننده به استاد، جستجوكننده از زوايا و گوشه كنارهاي بحث علمي بار بيايد.

 برگفته از :«دانشجو، روشنفكر مسلمان»، انتشارات معاونت سياسي نهاد مقام معظم رهبري در دانشگاه هاصص9-11