دستاورد حماس در توافق اخير با فتح چه بود؟

صباح زنگنه در گفت‌وگو با خبرنگار سياسي «خبرگزاري دانشجو»، درباره اقدام روز گذشته تشكيلات حماس و فتح در خصوص توافق براي تشكيل دولت انتقالي به رياست محمود عباس گفت:‌ از لحاظ شرايط داخلي فلسطيني‌ها نيازمند وحدت رويه هستند، اما با تعدد و تنوع موضع‌گيري‌ها، احزاب و گروه‌ها طبيعتا از چنين امكاني برخوردار نخواهند بود، بنابراين بايد يك پايه مشترك براي خودشان تعريف كنند كه حداقل در مذاكرات با خارج از مجموعه فلسطيني‌ها بتوانند موضع مشترك يا نسبتا مشتركي را ارائه كنند.

 

اين كارشناس مسائل بين‌الملل ادامه داد: ‌از سوي ديگر شرايط محيطي ايجاب مي‌كنند كه فلسطيني ها به اين مرحله برسند و از سوي ديگر علاوه بر اين تشكيلات فتح در كرانه غربي در مقابل اسرائيل و طرح‌هايي كه غربي‌ها و اسرائيلي‌ها براي اردن پيش‌بيني مي‌كنند نيازمند پايه مشترك خواهند بود و هم حماس در غزه و در جايگاه خود در سوريه نيازمند يك تجديدنظر و ارزيابي جديد است، بنابراين با مجموع اين قضايا تمايل هر دو طرف به داشتن يك پايگاه مشترك يا ديدگاه‌هاي مشترك الزامي مي‌نمود كه نخستين اقدام براي رسيدن اين پايه مشترك شايد همين اقدام باشد.

زنگنه همچنين درباره زمزمه‌هاي كناره‌گيري خالد مشعل از رياست حماس و القاي اينكه وي از آرمان‌هاي خود در زمان تشكيل حماس تنزل كرده، گفت: وي اعلام كرد كه ممكن است كناره‌گيري كرده و خود را كانديداي مجدد رياست سازمان سياسي حماس نكند، اما اين به معناي خروج كامل از تشكيلات نخواهد بود.

وي افزود: شايد فرد ديگري جايگزين وي در دفتر سياسي حماس شود؛ زيرا خالد مشعل علنا مطرح كرد كه احتمالا مايل نباشد براي رياست مجدد كانديدا شود، اما اين مطلب در كنار مسئله تغيير جايگاه محمود عباس قابل توجه خواهد بود.

 

اين كارشناس مسائل بين‌الملل ادامه داد: محمود عباس خود را رئيس تشكيلات خودگردان مي دانست، اما حالا جايگاه وي به مقام نخست‌وزيري تنزل يافته است؛ يعني مسئول كارهاي اجرايي شده نه رياست بر كل تشكيلات فلسطين، بنابراين اين مسئله يك منفذ خروجي سياسي قابل توجه و همچنين يك ارتقا براي جايگاه حماس به حساب خواهد آمد.

زنگنه همچنين درباره اينكه چرا در شرايطي كه منطقه با موج بيداري مواجه مي باشد و دورنمايي براي آينده مقاومت در منطقه متصور هستيم خالد مشعل تن به طرح مذاكره داده است، عنوان كرد: به نظر مي‌آيد وضعيتي كه در سوريه به وجود آمده، باعث شده است كه وي خود را در فاصله معقولي با معارضين سوري و حكومت سوري نگه دارد.

وي گفت: از سوي ديگر كشورهاي ديگر مانند مصر، تونس و اردن كه رشد و بالندگي جريان‌هاي اسلامي اخوان‌المسلمين را منبعث از جايگاه و پايگاه حماس دانسته احساي سنخيت بيشتري با اين جريان مي كنند؛ از اين رو خالد مشعل محيط اجتماعي اين كشورها را براي تحرك خود مناسب قلمداد مي‌كند.

 

زنگنه بازخورد اين اقدام خالد مشعل در كشورهاي منطقه را ارزيابي كرد و خاطرنشان كرد:‌ برخي كشورهاي منطقه بي‌ميل نيستند كه از موقعيت و جايگاه حماس در تحكيم موقعيت مذاكراتي خود استفاده كنند و برخي كشورهاي منطقه نيز به دنبال اين هستند كه حماس را از جايگاه و موضع فاز نظامي‌گري خارج كرده و به فاز سياسي‌گري بكشانند.