از زورآزمایی انتخاباتی تا بي‌توجهي به اذان در مصلي

گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»؛ لازم نیست کسی در پی فضاسازی بیرونی نمایشگاه باشد. چند قدم مانده تا درب های غربی ورود به نمایشگاه، سیم ها و کابل های برق، نمایانگر جنس نمایشگاه هستند. کابل ها، بدون هیچ پوششی کف مسیر پهن شده اند.

 

ششمین نمایشگاه رسانه های دیجیتال در محل دائمی برگزاری نمایشگاه ها! برپا شده است. این محل دائمی نمایشگاه ها همان مصلای نماز جمعه ای است که فعلا نمازش در دانشگاه تهران برگزار می شود. بعد از اینکه وارد نمایشگاه می شویم اولین غرفه ای که نظر هر بازدیدکننده ای را به خود جلب می کند غرفه بازی رایانه ای بود. بعد از ثبت نام در این غرفه می بایست با چندنفر مسابقه فوتبال از جنس رایانه ای می دادی تا نفر اول مشخص شود و احتمالا صاحب جایزه شود. این می شود مدیریت فرهنگی رسانه های دیجیتال. چندین نفر صف کشیده اند تا بازی (فیفا) انجام دهند. تولید ملی هم که زیاد مهم نیست. تبلیغ برای آن شرکت سازنده غربی هم احتمالا نباشد. هدف گذاری های ناقص به آنجا ختم می شود که به هر قیمتی نمایشگاه برگزار شود.

 

بعضی غرفه ها یک محصول ارائه کرده اند و غرفه هایی نیز بدون تولید هیچ محصولی با تبلیغات زیاد سعی در جذب مخاطب دارند. نباید فراموش کرد که تولیدات رسانه ای ما هنوز در پله نخست است. سازندگان رسانه های دیجیتال در همین پله اول آنچنان رشد کرده اند که امید است در آینده ای نزدیک شاهد تحولات بنیادین در این زمینه باشیم. حضور طیف های مختلف رسانه ای و تولیدکنندگان محتوایی به نمایشگاه حالتی رسمی بخشیده است. این بخشی از واقعیت نمایشگاه می باشد که در نگاه اول به چشم می آید اما حقیقت را شاید باید در حاشیه هایی پیدا کرد که کمتر به چشم می آیند.

بی توجهی به اذان در مصلی

هنوز زمان زیادی از حضورمان در نمایشگاه نگذشته بود که اذان مغرب شروع شد. تعداد معدودی از غرفه های اطراف نمازخانه نمایشگاه به صف نمازگزاران پیوستند و تقریبا تمام غرفه های دیگر در حال فعالیت عادی خود بودند. مسئول یکی از غرفه های مذهبی نمایشگاه در برابر دعوت به نماز گفت: شما تشریف ببرید برای ما هم دعا کنید. مسئول غرفه سایت وابسته به سازمان اوقاف و امور خیریه در جواب سوال ما که چرا هنگام نماز مشغول انجام کارهای عادی خود هستید، گفت: همه در غرفه هایشان هستند و کسی به خاطر نماز تعطیل نکرده است. وقتی از او پرسیدیم اگر همه اشتباه بکنند آیا شما هم کار نادرست را انجام خواهید داد، سکوت کرد.

از باز بودن اغلب غرفه ها هنگام اذان و فعالیت عادی مخاطبان در نمایشگاه که بگذریم جالب ترین اتفاق این بود که در یکی از سالن ها، فردی میکروفونی در دست گرفته بود و چندین نفر هم به عنوان شنونده بر صندلی ها نشسته بودند و به صحبت هایش با دقت گوش می دادند. صحبت های آن شخص احتمالا خیلی زیبا بود که شنوندگانش صدای حی علی خیرالعمل را نشنیدند. هنگام نماز، طواف کعبه تعطیل می شود ولی در مصلای تهران حتی چند دقیقه هم در کار نمایشگاه وقفه ای ایجاد نشد. نمایشگاه را نمی دانیم ولی شأن مصلی اقتضا می کرد به احترام نماز چند دقیقه ای دستگاه های خود را خاموش کنند.

 

این عکس ها ضدتبلیغ هستند

بعضی ها محصولاتشان را برای فروش عرضه می کردند، عده ای دیگر به معرفی سایت متبوعشان می پرداختند، گروهی در حال تبیین شیوه های صحیح کار در فضای مجازی و دیجیتالی بودند ولی بنرهای پایه ای که به صورت افراط آمیز در جای جای نمایشگاه به چشم می خورد عکس هایی از رهبر معظم انقلاب بود. ربطش را با محصولات و کار غرفه ها به سختی می شد تشخیص داد اما سخنان گهربار رهبری مشخص می کند که اینطور کارها «بی تأثیر» و «ضدتبلیغ» هستند. حالا معلوم نیست چرا بعضی ها اصرار به انجام این امور دارند!؟

یکی از غرفه ها اقدام به نصب تابلویی کرده بود که در آن نام بازی های مختلف را نوشته بودند تا افراد شرکت کننده نظر خود را درباره آن ها قید نمایند. یکی از این بازی ها که اتفاقا در بهترین جای تابلو هم قرار داشت، بازی غیرقانونی و ضد ایرانی battlefield 3 بود. دو نظر جالب برای این بازی گذاشته بودند که نشان می دهد سیاست گذاری های اشتباه در امر تبلیغات گاهی برعکس جواب می دهد. یکی گفته بود خیلی بازی خوبی است و دیگری نوشته بود: اگر این بازی غیرقانونی است اینجا چکار می کند؟

به یک خانم با روابط عمومی بالا و چهره ای جذاب نیازمندیم

یکی از اصول جذب مشتری که در تجارت جهانی چه به صورت رسمی و چه غیر رسمی از آن یاد می شود حضور افراد جذاب برای فروش محصولات است. این طرز تفکر آنقدر در ذهن فروشندگان ایرانی نیز رسوخ کرده که به یکی از بدیهیات تبدیل شده است. اینجا نمی خواهیم در مورد درست یا غلط بودن این طرز تفکر صحبتی کنیم یا حتی قرار نیست درباره نوع جذابیت حرفی بزنیم بلکه بحث چیز دیگری است. خانم هایی با آرایش غلیظ و حجاب نامتعارف با انواع اداها سعی در جذب مخاطب داشتند. استفاده ابزاری از زن و شیء انگاری خانم ها که از فرهنگ غربی اقتباس شده است آنقدر در نمایشگاه مشهود بود که حتی بعضی غرفه های مذهبی نیز برای جا نماندن از این رقابت به صف جذب فروشندگان خانم پیوسته بودند.

یکی از غرفه ها که به اسم زنان مسلمان شکل گرفته بود نیز در غرفه اش از خانمی با حجاب نامناسب استفاده می کرد. این در حالی بود که اکثر مراجعین به این غرفه زنان محجبه بودند. این بدسلیقگی در انتخاب فروشندگان محصولات در سایر نمایشگاه ها از جمله نمایشگاه بین المللی کتاب هم به چشم می خورد که متاسفانه تا کنون هیچ تلاشی برای رفع آن نشده است. 

زورآزمایی انتخاباتی در نمایشگاه رسانه های دیجیتال

بعضی غرفه ها نیز به اسم جذب نیرو برای امور فرهنگی، در حال استخدام نیروی سیاسی برای انتخابات ریاست جمهوری بودند. هر چند این کار در پوشش رسانه های دیجیتالی صورت می گرفت اما زنگ خطری است برای مسئولان کشور، که چرا چندین ماه قبل از آغاز تبلیغات، در نمایشگاهی رسمی عده ای مبادرت به سازماندهی نیروهای خود نموده اند؟! گرچه تعداد این غرفه ها اندک است اما هنوز به قطعیت مشخص نیست که چند غرفه دیگر در حال تبلیغ کاندیداهای احتمالی ریاست جمهوری بوده اند.

 

یک نمایشگاه دیگر هم برگزار شد. فردا یک عالمه پوشه و گزارش کار نوشته می شود و به دفاتر مدیران کل ارسال می گردد. از نمایشگاه که بیرون می رویم پسربچه ای دو بادکنک تبلیغاتی در دستش گرفته که نام یکی از شرکت های دیجیتالی ایران روی آن ها نوشته شده است. در دست مادر پسربچه یک بازی خارجی است که احتمالا از نمایشگاه خریداری کرده بود. توجه من به بنر بزرگی جلب می شود که روی آن نوشته بودند «کودکانمان را در فضای مجازی تنها نگذاریم.» هنوز جمله را تمام نکرده بودم که ترکیدن یکی از بادکنک های پسربچه، مرا از فکر رسانه فرهنگ ساز بیرون آورد.