جهادگران اعتماد و یاری مسئولان را میخواهند/مروری بر تجربههای اشتغال زایی جهادگران در مناطق محروم
گروه اجتماعی «خبرگزاری دانشجو»؛ چندی پیش تعدادی از دانشجویان جهادگر دانشگاه های تهران میهمان خبرگزاری دانشجو بودند آنها در این نشست ضمن ارائه عملکرد گروه جهادی شان در مناطق محروم کشور گلایه های هم داشتند. این دانشجویان جهادگر بعد از سالها تلاش برای اشتغال زایی جوانان روستایی عدم اختصاص بودجه های مشخص به جهادگران و بی اهمیتی برخی مسئولان به دانش و تخصص دانشجویان جهادگر را یکی از معضلات مهم این عر صه می دانند.
برخی مسئولان اعتقادی به فعالیت های جهادی ندارند
علیرضا گودرزی فراهانی، دانشجوی دانشگاه فنی انقلاب اسلامی با تأکید بر لزوم برنامهریزی منسجم برای رفع محرومیت از مناطق محروم گفت: متأسفانه ارگانهای متولی رفع محرومیت برنامهریزی دقیقی برای کارهای جهادی ندارند.
وی در ادامه بیان داشت: بهعنوان مثال تصویب میشود که به روستاییان وام اشتغالزایی و یا وامهای دیگر اختصاص دهند اما ضامن وام را کارمند در نظر میگیرند در حالی که نمی دانند در یک روستای دور افتاده هیچ روستایی نمیتواند ضامن کارمند بیاورد.
این دانشجوی جهادگر همچنین گفت: راهکار ما این است که دادن وام به روستاییان ادامه پیدا کند ولی بهجای ضامن کارمند، دام و طیور روستاییان به عنوان ضمانت اجرایی دادن وام برایشان در نظر گرفته شود.
گودرزی فراهانی با تأکید بر لزوم رفع محرومیت از روستاهای دورافتاده کشور گفت: در سفری به کرمان روستایی به نام نرگسان پیدا کردیم که با وجود گذشت سی سال از انقلاب اسلامی هنوز هیچ روحانی را به خود ندیده بود.
وی گفت: در یکی از روستاها مردم آنقدر از دستورات دینی و فرهنگی دور بودند که وقتی به آنها میگفتیم غسل بلد هستید یا نه فکر میکردند منظورمان قرص است.
دبیر قرارگاه جهادی شهید همت با انتقاد از نهادهای دولتی در حوزه جهادی گفت: شش ماه از سال گذشته ولی دولت و مجلس هیچ طرح و برنامهای در حوزه اردوهای جهادی ارائه ندادهاند.
گودرزی فراهانی در ادامه بیان داشت: در حال حاضر دامپزشکانی که برای رفع مشکلات دام و طیور به روستاها میروند 200 تا 250 هزار تومان دریافت میکنند در حالی که دولت میتواند با ارتباط مستمر با گروههای جهادی دورههای کارآموزی دامپزشکان و پزشکان را در مناطق محروم قرار دهد.
وی گسترش مشاغل خانگی را یکی دیگر از بحثهای مورد توجه در مناطق محروم عنوان کرد و گفت: یک خانواده روستایی میتواند 10 تا 12 تن گندم تولید کند در حالی که متأسفانه این بحث چندان مورد توجه قرار نگرفته است.
دبیر قرارگاه جهادی شهید همت با تأکید بر لزوم زنده کردن روحیه جهادی مسئولان گفت: اگر مسئولان فکر و روحیه جهادی داشته باشند میتوانند ایدههای کوچک را به برنامههای بزرگی در رفع محرومیت مناطق محروم تبدیل کنند.
گودرزی فراهانی با بیان اینکه روستاییان بیشتر به حمایت معنوی مسئولان نیاز دارند، گفت: مسئولان باید با روحیه جهادی خود نیازهای روستاییان را رفع کنند.
فلاحی: برخی مسئولان اهمیتی برای دانش و تخصص جهادگران قائل نیستند
هادی فلاحی، دانشجوی جهادگر دانشگاه شاهد با بیان اینکه گرفتن قرار ملاقات از برخی استانداران حتی بیش از یک سال هم طول میکشد، گفت: متاسفانه برخی استانداران هیچ دغدغه ای در بحث جهادی ندارند، بنابراین با دانشجویان جهادگر همکاری نمیکنند.
این دانشجویی جهادگر بیان داشت: سال گذشته دو درخواست مساعدت مالی و پرداخت قرض الحسنه به روستائیان را در حضور استاندار کرمان مطرح کردیم که وی در پاسخ به مساعدت مالی به جهادگران گفت: «به دلیل اینکه هیچ ردیف بودجهای برای شما در نظر گرفته نشده است، ما هم نمیتوانیم کمکی به شما بکنیم.»
فلاحی همچنین تصریح کرد: به عقیده استاندار کرمان جایگاه اردوهای جهادی در مقابل دولت مشخص نیست، بنابراین آنها نمیتوانند کمک مالی و یا هماهنگیهای اداری را برای جهادگران انجام دهند.
وی یادآور شد: استفاده از قرض الحسنه توسط روستائیان، مستلزم دادن ضمانت و وثیقه است، بنابراین اکثر روستائیان از استفاده از چنین وامهای محروم میمانند.
این دانشجوی جهاد در خصوص برخی اشتباهات در زمینه اشتغال گفت: سازمان فنی و حرفهای در شهرستان منوجان از محل اعتبارات سفر مقام معظم رهبری یک مرکز آموزشی راهاندازی کرد که در این مرکز شش رشته تدریس میشود، این درحالی است که هیچ یک از این رشتهها سنخیتی با نیازهای مردم شهرستان منوجان ندارند.
فلاحی ادامه داد: با توجه به اینکه هیچ واحد صنایع غذایی در جنوب کرمان نبود، ما از فنیوحرفهای در خواست کردیم که یک دوره آموزش صنایع غذایی در جنوب کرمان برگزار کند، در حالی که متاسفانه هیچ همکاری در این خصوص صورت نگرفت.
وی افزود: از هشت ارگان آموزشی کشور حتی یک ارگان در منطقه منوجان دوره آموزشی برای افزایش مهارت جوانان برگزار نکرده است.
این دانشجوی فعال در حوزه اشتغالزایی با اشاره به تلاشهای دانشجویان برای افزایش مهارتهای اشتغالی جوانان منطقه منوجان گفت: از سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان درخواست کردیم حداقل یک دوره آموزش ساخت ترشیجات برای مردم برگزار کنند تا از این راه درآمدزایی داشته باشد.
فلاحی افزود: متاسفانه مربی که از طرف سازمان جهاد کشاورزی برای آموزش فرستاده شد، هیچ تخصصی در این زمینه نداشت و فقط بحث تاریخچه ترشیجات را برای مردم توضیح داد و رفت.
وی با اشاره به فعالیتهای جهادی در سیستان و بلوچستان و کرمان گفت: متاسفانه برخی مسئولان حتی وقتی نشست یا برنامهای در مناطق محروم برگزار میشود، به بهانه خطرناک بودن منطقه به آنجا نمیآیند.
تجربه اشتغال زایی گروه جهادی روح الله دانشگاه امیرکبیر در سربیشه
مجتبی رحمانی، مسئول گروه جهادی دانشگاه امیرکبیر هم بیان داشت: متاسفانه در حال حاضر سازوکار مشخصی برای تزریق بودجه به اردوهای جهادی وجود ندارد و جهادگران برای تامین بودجه با مشکل مواجه هستند.
وی با تاکید بر لزوم تدوین سازوکارهای مشخص مالی در اردوهای جهادی گفت: بسیاری از اوقات بودجههای مورد نیاز جهادگران بعد از پایان برنامه جهادی به دستمان میرسد که دیگر چندان قابل استفاده نیست.
مسئول گروه جهادی دانشگاه امیرکبیر با تاکید بر هدایت خیرین برای کمک به مناطق محروم گفت: میتوان مرکز یا سازمانی برای عضویت خیرین علاقهمند به رفع محرومیت ایجاد کرد؛ با این کار خیرین خود به صورت خودجوش میآیند و به جهادگران کمک میکنند.
رحمانی با بیان اینکه برخی مسئولان استانها تفکر جهادی ندارند، بیان داشت: ما تصور میکنیم مردم مناطق محروم فقر فرهنگی دارند، اما سابقه فعالیت چهار ساله در مناطق محروم به من نشان داد که حتی برخی مسئولان استانی از لحاظ فرهنگی از مردم فقیرترند.
وی افزود: گاهی مسئولان استانی در مقابل درخواست یک محل اسکان برای جهادگران میگویند شما در مقابل چه کاری برای ما انجام میدهید؛ در این صورت ما مجبور می شویم پروژهای را هم برای آنها تعریف کنیم.
این دانشجوی جهادگر با بیان اینکه دانشجویان گروه جهادی روح الله بیش از پنج سال است که بر روی منطقه سربیشه متمرکز شدهاند، گفت: از همان ابتدا تمرکز ما ایجاد شغل برای جوانان منطقه و خودکفا کردن روستاییان بود.
رحمانی گفت: ساخت مسجد و مدرسه برای روستاییان خوب است، اما اگر بیاییم سرمایه مردم را با ایجاد شغل بالا ببریم آنها خودشان هم میتوانند مسجد و مدرسه بسازند.
وی با بیان اینکه بیشتر بانوان منطقه سربیشه هنر قالیبافی را خوب میدانند، گفت: بر این اساس در روستاهای کسراب، لانو و نوده کارگاههای قالیبافی راهاندازی کردیم تا بانوان هنرمند روستاها از هنر خود درآمدزایی کنند.
مسئول گروه جهادی دانشگاه امیرکبیر همچنین از تعاملات مفید جهادگران با کمیته امداد خمینی خبر داد و افزود: قرار شد کمیته امداد مواد اولیه در اختیار قالیبافان قرار دهد و فرشهای بافته شده را هم خریداری کند؛ با این حساب هر زن قالیباف روستایی میتواند ماهیانه 200 تا 250 هزار تومان درآمدزایی کند.
رحمانی در ادامه بیان داشت: راهاندازی کارگاه خیاطی در روستای گزدز و سلمآباد نیز از کارهای اشتغالزایی جهادگران است؛ البته کارگاه خیاطی روستای سلمآباد هنوز به طور کامل آماده نشده، ولی تا یک ماه آینده کاملاً تجهیز میشود.
وی گفت: بر اساس تحقیقات دانشجویان متوجه شدیم مردم مناطق روستایی در چند سال اخیر تمایل زیادی به ساخت خانههایشان با بلوک پیدا کردهاند، بنابراین با راهاندازی یک کارگاه بلوکزنی میتوان هم برای جوانان منطقه دیره اشتغالزایی کرد و هم نیاز مردم را رفع کرد.
مسئول گروه جهادی دانشگاه امیرکبیر ادامه داد: بر این اساس قرار است دستگاههای بلوکزنی در منطقه دیره مستقر شود تا با دادن آموزش به جوانان، آنها را برای ورود به حرفه بلوکزنی آماده کنیم.
رحمانی در ادامه از آغاز به کار طرح پرورش مرغ بومی در روستای علیهدیه خبر داد و گفت: این طرح مدتی است در روستا اجرا شده و مردم خودشان با کمک دستگاههایی که در منطقه مستقر شده مرغ بومی پرورش میدهند؛ البته امیدواریم امسال با پیگیریهای صورت گرفته برنامه پرورش مرغ بومی گسترش بیشتری پیدا کند.
وی در ادامه بیان داشت: با توجه به اینکه دانشجویان دانشگاه امیرکبیر در رشتههای فنی و مهندسی تخصص دارند، برنامه راهاندازی نیروگاه بادی را در منطقه سربیشه پیگیری میکنیم.
مسئول گروه جهادی دانشگاه امیرکبیر با اشاره به بادهای 120 روزه منطقه سربیشه گفت: این منطقه پتانسیل خوبی برای راهاندازی نیروگاه بادی دارد؛ البته اجرای کامل این طرح نیازمند همکاری و حمایت ارگانهای دولتی است.
کارنامه کارگروه اشتغال گروه جهادی علم و صنعت در سال تولید ملی
مجید علیمراد بیان داشت: امسال هنگام ورود گروههای جهادی به منطقه هلیدان لیستی از آموزشهای ارائه شده به مردم در اختیار ما قرار گرفت، اما متاسفانه هیچ یک از این آموزشها به مردم داده نشده بود و روستاییان هیچ هنری را به طور کامل یاد نگرفته بودند.
وی گفت: دانشجویان دانشگاه علم و صنعت موفق شدند با دعوت از کشاورزان نمونه، آموزش کاشت گندم را به مردم ارائه دهند.
مسئول کارگروه اشتغال گروه جهادی دانشگاه علم و صنعت همچنین از آموزش ساخت چاروق توسط تنها استاد آموزش چاروق در کشور خبر داد و گفت: استاد محمدیزنجانی با همکاری کمیته امداد امام خمینی به منطقه هلیدان دعوت شد و ساخت چاروق را که نوعی کفش سنتی است، به جوانان آموزش داد.
علیمراد در ادامه از اجرای طرح زنبورداری در منطقه کبیرکوه خبر داد و افزود: این طرح حاصل پژوهشهای دانشجویان در منطقه بود که پیشبینی میشود در یک سال آینده 25 میلیون تومان درآمدزایی داشته باشد.
وی با اشاره به وجود شرایط آب و هوایی برای پرورش گیاهان دارویی در منطقه هلیدان گفت: کاشت و بستهبندی گیاهان دارویی توسط یکی از استادان این رشته به جوانان آموزش داده شد تا آنها بتوانند برای خود اشتغالزایی کنند.
مسئول کارگروه اشتغال گروه جهادی دانشگاه علم و صنعت با بیان اینکه ساخت کارگاههای قالیبافی در بیرون از منازل برای مردم منطقه هلیدان و زرینآباد نتیجه چندانی ندارد، گفت: با توجه به اینکه مردان این منطقه تمایل ندارند زنانشان برای کار به بیرون از خانه بروند، ما به جای راهاندازی کارگاه قالیبافی، دار قالی را در خانه روستاییان برپا کردیم.
علیمراد بیان داشت: با همکاری استانداری ایلام و کمیته امداد امام خمینی دارهای قالی در خانه روستاییان هلیدان و زرینآباد برپا و قرار شد کمیته امداد استان مسئولیت فروش فرشها را بر عهده گیرد.
این دانشجوی جهادگر در ادامه از برگزاری اردوی جهادی استادان دانشگاه علم و صنعت خبر داد و گفت: استادان دانشگاه از کارخانههای تعطیل و نیمه تعطیل ایلام بازدید کردند و عوامل تعطیلی کارخانهها را مورد بررسی قرار دادند.
وی همچنین گفت: این کارخانهها به دلایلی مثل نداشتن قطعات لازم، مشکلات انبارداری، طرحهای توسعهای و دانش فنی تعطیل شدهاند که قرار است استادان با رفع این مشکلات و ساخت قطعات لازم کارخانهها را دوباره راهاندازی کنند.
مسئول کارگروه اشتغال جهادی دانشگاه علم و صنعت گفت: امسال دانشجویان جهادگر طرح مرتعداری را با هزینه 50 میلیون تومان در منطقه زرینآباد به اجرا گذاشتند.
علی مراد افزود: طرح مرتعداری میتواند منطقه زرینآباد را از لحاظ دامپروری متحول کند.
وی با اشاره به طرح راهاندازی کارخانه تولید تانن از بلوط گفت: مطالعات امکانسنجی این برنامه در حال اجراست که با راهاندازی آن، تنها کارخانه ساخت تانن از بلوط در کشور ساخته می شود.
این دانشجوی جهادگر بیان داشت: یکی از مهمترین دغدغههای ما در منطقه زرینآباد و هلیدان این بود که تولیدات مردم جایی برای عرضه و فروش داشته باشد؛ بر این اساس با کمک یکی از دانشجویان زرینآبادی یک شرکت بازرگانی برای فروش محصولات روستاییان در تهران راهاندازی شد.
علیمراد افزود: این شرکت بازرگانی که دو ماه پیش راهاندازی شده قرار است صنایع دستی، چاروق، تولیدات گیاهان دارویی و فرشهای دستباف زنان روستایی را با قیمت مناسب به فروش برساند.
وی با تاکید بر لزوم شناسایی ظرفیتهای منطقه برای ایجاد اشتغال گفت: در ایلام با روستایی آشنا شدیم که حدود 300 فارغالتحصیل بیکار در آنجا زندگی میکردند، در حالی که در نزدیکی همین روستا معدن سنگی وجود دارد که بیکار و معطل مانده است.
مسئول کارگروه اشتغال گروه جهادی دانشگاه علم و صنعت ادامه میدهد: قرار است با همکاری وزارت صنایع و معادن، این معدن که پودر سنگ برای لوازم آرایشی تولید میکند، دوباره شروع به کار کند و جوانان منطقه در آن مشغول شوند.
این دانشجوی جهادگر با تاکید بر همکاری جوانان جهادگر با سرمایهگذاران و خیران گفت: میتوان مرکزی برای همکاری سرمایهگذاران ریسکپذیر با گروههای جهادگر ایجاد کرد تا حاصل تلاش جهادگران با قدرت بیشتری در مناطق محروم به اجرا درآید.
وی در ادامه افزود: متاسفانه تمام طرحهای تحقیقاتی دانشجویان برای حل مشکلات کشورهای پیشرفته است، در حالی که دانشمندان و دانشجویان مقاطع تحصیلات تکمیلی میتوانند پایاننامهها و تحقیقات خود را بر اساس حل مشکلات مردم کشور خودمان پیریزی کنند.
علیمراد با تاکید بر لزوم ورود مشکلات مردم مناطق محروم به دانشگاهها گفت: در بازدید از کارخانههای ایلام متوجه شدیم برخی کارخانهها به دلایل بسیار سادهای تعطیل شده بودند، در حالی که متخصصان دانشجو و متخصصان دانشگاههای کشور خودمان به راحتی قادر به حل این مشکلات هستند.
وی در ادامه از تهیه نرمافزاری خبر داد که میتواند مشکلات جهادگران در مناطق محروم را حل کند و گفت: این نرمافزار تمام نیازهای گروههای جهادی را در زمینههای اشتغال، کارآفرینی و پژوهش رفع میکند.
این دانشجوی جهادگر با تاکید بر لزوم راهاندازی مرکز علمی برای اجرای طرحهای اشتغالزایی دانشجویان جهادگر گفت: با راهاندازی یک مرکز علمی و فناوری، طرحهای اشتغالزایی جهادگران که حاصل سالها تحقیق و پژوهش در منطقه است، به خوبی اجرایی میشود.
علیمراد همچنین گفت: متاسفانه در حال حاضر هیچ جایی برای شناسایی متخصصان اردوهای جهادی وجود ندارد، در حالی که میتوان یک بانک اطلاعاتی از متخصصان گروههای جهادی در حوزههای مختلف تهیه کرد تا جهادگران بتوانند از مشاوره و توان فکری یکدیگر در حرکتهای جهادی استفاده کنند.
این دانشجوی جهادگر در پایان با تاکید بر لزوم همکاری خیرین با جهادگران گفت: همکاری خیرین در رفع محرومیت از مناطق محروم کشورمان میتواند گره بسیاری از مشکلات را بگشاید.
قبالی: به بهانه نداشتن ردیف بودجه با جهادگران همکاری نمی کنند
محمد اقبالی با اشاره به سابقه شش ساله فعالیت جهادی در منطقه بشاگرد و خراسان شمالی گفت: نتیجه شش سال تجربه به ما نشان داد که تنها با فعالیتهای عمرانی نمیتوان روستایی را آباد کرد، بلکه باید پروژههایی که شاخصهای توسعهیافتگی منطقه را بالا می برد را مورد توجه قرار داد.
وی با تأکید بر اینکه روستاها را میتوان به یک بنگاه اقتصادی فعال در کشور تبدیل کرد، گفت: روستاهای ایران در گذشته پتانسیلهای خوبی برای اجتماع و امرار و معاش مردم داشتند، اما متأسفانه این روزها به دلایلی همچون تغییرات آب و هوایی و نداشتن بازه اقتصادی از فعالیتهای مالی دیگر رونق چندانی ندارد.
معاون علمی بسیج دانشجویی دانشگاه امیرکبیر افزود: در حالی که بحث تولید در تمام دنیا به صورت تخصصی دنبال میشود، هنوز هم روستاییان کشور ما امرار و معاش خود را بصورت سنتی انجام میدهند که بازه اقتصادی ندارد و باعث دلزدگی مردم از کار در روستا میشود.
اقبالی عدم اختصاص بودجه به فعالیتهای اشتغالزایی را مهمترین مشکل جهادگران عنوان و تصریح کرد: متأسفانه نهادها برای فعالیتهای عمرانی بودجه میدهند، ولی برای اشتغالزایی هیچ بودجهای اختصاص نمیدهند.
وی بیان داشت: در حال حاضر دانشجویان تحصیل کرده به روستاها میروند و صرفا کارهای یدی و عمرانی انجام میدهند، در حالی که میتوان از علم و تخصص این دانشجویان برای گسترش اشتغال در منطقه استفاده کرد.
معاون علمی بسیج دانشجویی دانشگاه امیرکبیر با بیان اینکه ایجاد کار و حرفه مناسب برای جوانان روستایی مهمتر از بازسازی مساجد قدیمی روستاست، گفت: بهعنوان مثال چند سال پیش 50 میلیون صرف ساخت یک مسجد مهندسی ساز در روستایی کردیم و دو سال پیش وقتی به آن روستا رفتیم متوجه شدیم مردم به خاطر خشکسالی روستا را رها کردند، در حالی که ما می توانستیم همین هزینه را صرف آبادانی روستا و ایجاد کار برای جوانان روستایی کنیم.
اقبالی تأکید کرد: اولویت اول کار جهادی در یک روستا ساخت حسینیه نیست، بلکه ایجاد کار برای جوانان است تا شور و نشاط زندگی در جوانان روستایی ایجاد شود.
وی با اشاره به یکی از تجربیات مفید دانشگاه امیرکبیر در راستای اشتغالزایی گفت: سال گذشته با صرف مبلغ چهار و نیم میلیون تومان توانستیم یک کارگاه قالیبافی در یکی از روستاها راهاندازی کنیم و امسال وقتی به آن روستا رفتیم متوجه شدیم بسیاری از خانمهای که در آن کارگاه کار میکردند، توانسته بودند با حقوق کار خود ازدواج کنند و جوانان دیگر نیز با شور و حرارت خاصی قالیبافی میکردند.
معاون علمی بسیج دانشجویی دانشگاه امیرکبیر در ادامه بیان داشت: دانشجویان جهادگر، پروهشهای اشتغال زایی زیادی انجام دادهاند علاقهمندند نهادهایی همچون بسیج سازندگی، بسیج دانشجویی و فرمانداریها از این پژوهشها استفاده می کنند، ولی متأسفانه هیچ ارگانی با جهادگران همکاری لازم را ندارد.
اقبالی با بیان اینکه برخی نهادهای دولتی با بهانه نداشتن سرفصل برای اختصاص بودجه از کمک به جهادگران امتناع میکنند، گفت: بحث اشتغال زایی در مناطق محروم با کمبود بودجه مواجه است.
این دانشجویی فعال در حوزه اشتغالزایی اظهار داشت: مسئولان قول مساعد برای همکاری با جهادگران را میدهند، ولی وقتی ما میرویم و پروژهها را اجرا میکنیم آنها مطالبات ما را با لبخند یا سکوت پاسخ میدهند.
وی یکی از مهمترین معضلات اشتغالزایی در روستاها را مشکل وامهای اشتغالزایی دانست و گفت: بانکها از روستاییان ضامن کارمند میخواهند، در حالی که یک روستایی بخصوص کسانی که در روستاهای دور افتاده زندگی میکنند، نمیتوانند ضامن کارمند پیدا کنند و در عمل از وام اشتغالزایی روستایی محروم میمانند.
اقبالی همچنین تصریح کرد: زمینهای روستاییان هم فاقد سند استو بدین ترتیب آنها از سند این زمینها هم نمیتوانند برای ضمانت وامهای خود استفاده کنند.
این دانشجویی فعال اظهار داشت: کمیته امداد وامهای اشتغالزایی خوبی به روستاییان میدهد، ولی روستاییان به دلیل مشکلات ضامن چندان رقبتی به گرفتن این وامها ندارند.
وی همچنین گفت: صندوق توسعه مهر اعلام کرده وام 30 میلیون تومانی به اهالی روستا میدهد، ولی روستایی که نمیتواند چند ضامن کارمند پیدا کند، از این وام بهره نمیبرد.