گزارش|
پایان توهم انزوای ایران در بیشکک؛ دیپلماسی عملگرا برای گشایش اقتصادی
حضور رئیسجمهور در اجلاس سران شانگهای در بیشکک، افزون بر ابطال ادعای انزوای ایران، گامی راهبردی برای خنثیسازی تحریمها، دور زدن فشارهای دریایی و بهرهبرداری از ظرفیتهای اقتصادی شرق به نفع معیشت کشور است.
به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو؛ سفر رئیسجمهور به قرقیزستان برای حضور در اجلاس سران سازمان همکاریهای شانگهای، بازتابی از یک گردش راهبردی در سیاست خارجی کشور و اعلام حضور مقتدرانه در کانون معادلات جدید بینالمللی است. در روزگاری که نظم تکقطبی جهان با بحرانهای ساختاری مواجه شده، سازمان شانگهای نه صرفاً یک نهاد منطقهای، بلکه به بزرگترین بلوک اقتصادی و امنیتی خارج از مدار هژمونی غرب بدل شده است. حضور عالیترین مقام اجرایی ایران در میان سران کشورهای عضو، متضمن پیامهای مهمی در حوزههای ژئوپلیتیک، اقتصادی و مدیریت کلان کشور است.
وزن ژئوپلیتیک شانگهای؛ معماری نظم نوین در شرق
سازمان همکاریهای شانگهای با دربرگیری بیش از ۴۰ درصد از جمعیت جهان و حدود یکچهارم از تولید ناخالص داخلی دنیا، دیگر صرفاً یک سازوکار امنیتی منطقهای نیست؛ بلکه به کانون اصلی بازتوزیع قدرت و ثروت در جغرافیای جهانی تبدیل شده است. همنشینی غولهای اقتصادی نوظهور و قدرتهای اتمی و اثرگذار مانند چین، روسیه و هند در کنار بازیگران کلیدی اوراسیا، موازنهای بیسابقه در برابر نهادهای سنتی غربی ایجاد کرده است.
از منظر ژئواکونومیک، این ائتلاف بزرگترین دارندگان ذخایر نفت و گاز را مستقیماً به تشنهترین بازارهای مصرف جهان متصل میکند. توسعه پیوسته خطوط ترانزیتی قارهای، تعریف چارچوبهای امنیتی مشترک و از همه مهمتر، گامهای هماهنگ به سوی دلارزدایی و خلق شبکههای پرداخت مالی مستقل، سازمان شانگهای را به پیشران اصلی گذار به نظم چندقطبی و بستری غیرقابلتحریم در قرن بیستویکم تبدیل کرده است.
پایان فرضیه انزوا؛ نمایش اقتدار ایران در صحنه جهانی
سالهاست که دستگاههای رسانهای و اتاقهای فکر غربی با تولید گزاره تکراری و ادعایی «انزوای دیپلماتیک ایران»، تلاش کردهاند چنین القا کنند که تهران در بنبست ارتباطی با نظام بینالملل قرار دارد و کشورها حاضر به توسعه روابط با آن نیستند. با این حال، حضور رسمی و در بالاترین سطح رئیسجمهور در جمع رهبران قدرتهای بزرگ شرقی و آسیایی، خط بطلانی صریح بر این فضاسازیها کشید.
واقعیتهای میدانی گویای آن است که ایران با عبور مقتدرانه از چالشها و تنشهای تحمیلی و با تکیه بر بازدارندگی تثبیتشده خود، به عنوان یک قدرت قطعی منطقهای و حتی اثرگذار جهانی شناخته میشود. این توان ژئوپلیتیک نه تنها مانع از تعامل نبوده، بلکه تهران را به شریکی استراتژیک برای بلوکهای نوظهور قدرت تبدیل کرده است؛ بهگونهای که امروز هیچ بازیگری نمیتواند بدون در نظر گرفتن نقش ثباتساز ایران، معادلات آسیای میانه، قفقاز یا خلیج فارس را سامان دهد.
فرصت احقاق حق ایران در سطح بینالملل
یکی از فرصتهایی که حضور رئیس جمهور در این اجلاس برای کشور فراهم کرد، بیان حقوق و مطالبات ایران در سطح بینالملل و مطرح کردن آنها بین نمایندگان حدود چهل درصد کل جهان بود.سخنرانی رئیس جمهور در رابطه با دو جنگی که ایران با بزرگترین ارتشهای جهان و منطقه گذراند، در این اجلاس فرصتی بود که برای کشور ایجاد شد
رئیس جمهور در اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای پلاس بیان کرد:اگر تهدید نظامی همزمان با دیپلماسی انجام شود چگونه میتوان اعتماد لازم برای حل و فصل مسالمت آمیز اختلافات را حفظ کرد؟
پزشکیان افزود:ایران آغازگر جنگ نبود بلکه از خود دفاع کرد؛ در عین حال ایران همچنان دیپلماسی مسیر حل اختلافات میداند اما دیپلماسی بدون حسن نیت نمیتواند صلح پایدار ایجاد کند.تجربه نقض مکرر یادداشت تفاهم اسلام آباد از سوی آمریکا نشان داد حتی وقتی طرفها به چارچوب دست مییابد فشار نظامی دیپلماسی را با مشکل مواجه میکند.
یادگار ماندگار شهید رئیسی و خنثیسازی تحریمها
حضور پررنگ امروز ایران به عنوان عضو دائم در سازمان شانگهای، میراثی ماندگار از راهبرد دیپلماسی متوازن دولت سیزدهم و پیگیریهای خستگیناپذیر رئیسجمهور شهید، آیتالله سید ابراهیم رئیسی است. نهایی شدن عضویت قطعی ایران پس از سالها بلاتکلیفی، اثبات کرد که پیگیری منافع ملی و تعامل مؤثر با جهان، در گرو چشمدوختن به غرب نیست.
از منظر اقتصادی، شانگهای فرصتی راهبردی برای بیاثر کردن تیغ تحریمهای ظالمانه و یکجانبهگرایی ایالات متحده به شمار میرود. در شرایطی که واشنگتن از سلطه دلار به عنوان ابزار فشار اقتصادی استفاده میکند، همگرایی در چارچوب شانگهای مسیرهای نوینی، چون توسعه تجارت با ارزهای ملی، اتصال شبکههای بانکی و تبادلات پایاپای را باز میکند. دسترسی به این بازارهای گسترده، ضریب تابآوری اقتصاد کشور را بالا برده و جهشی جدی در صادرات غیرنفتی و انتقال فناوری رقم میزند.
پاسخ قارهای به محاصره دریایی آمریکا
یکی دیگر از ابعاد حائز اهمیت این عضویت، شکستن بنبستهای ژئوپلیتیکی است که واشنگتن با ایجاد تنش و استقرار نیرو در آبراههای جنوب کشور—از خلیج فارس تا دریای عمان—به دنبال تحمیل آن بر تجارت دریایی ایران است. آمریکا همواره تلاش کرده از طریق محاصرهها و تهدیدات القایی در دریا، گلوگاههای اقتصادی ایران را تحت فشار بگذارد.
در این میان، پیوستگی سرزمینی و موقعیت جغرافیایی کشورهای عضو سازمان شانگهای، معادله را به سود ایران دگرگون میکند. ایران به عنوان چهارراه ارتباطی شمال-جنوب و شرق-غرب، امنترین کریدور زمینی و ریلی برای اتصال پهنه اوراسیا به آبهای آزاد است. تعمیق این روابط، تهدیدات دریایی آمریکا را عملاً خنثی و پرهزینه کرده و جایگاه ترانزیتی کشور را در کلانپروژههای اوراسیایی به مزیتی پایدار و تحریمناپذیر بدل میسازد.
دیپلماسی عملگرا؛ عبور از گفتاردرمانی برای معیشت مردم
در عرصه مدیریت داخلی، جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری انتظار دارد که مدیریت کشور از مرحله تکرار مداوم چالشها، ناترازیها و گفتاردرمانی فاصله گرفته و وارد فاز «کارآمدی و اقدام میدانی» شود. مردم حل گرههای معیشتی را در گرو تصمیمهای شجاعانه و برنامههای اجرایی میدانند، نه صرفاً بازخوانی صورتمسئلهها.
شرکت فعال در اجلاس شانگهای و بهرهگیری از ظرفیتهای چندجانبه آن، مصداق بارز کار کردن و اقدام واقعی برای گرهگشایی از مسائل کشور است. پیگیری توافقات تجاری، تسهیل فعالیت بازرگانان، تأمین پایدار نیازها و سرمایهگذاریهای مشترک در جریان این سفر، مستقیماً میتواند در خدمت رونق تولید و بهبود سفره مردم قرار گیرد. بیشکک نشان داد که دیپلماسی فعال، موتور محرک اقتصاد ملی برای عبور از موانع و دستیابی به توسعه پایدار است.
لینک کپی شد
گزارش خطا
اخبار مرتبط
