نتانیاهو در پیچ انتخاباتی؛ آیا رژیم خونخوار صهیونیستی تغییر چهره می‌دهد؟

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری دانشجو، انتخابات ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ نخستین انتخابات سراسری رژیم صهیونیستی پس از حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و جنگ‌های پس از آن در غزه، لبنان و ایران است. بر اساس گزارش رویترز، این انتخابات در شرایطی برگزار می‌شود که نتانیاهو تلاش می‌کند بار دیگر تصویر خود به‌عنوان سیاستمداری که توانایی تأمین امنیت شهرک‌نشینان صهیونیست را دارد، در مرکز کارزار انتخاباتی قرار دهد.

رقابت نتانیاهو و یک رقیب با سابقه نظامی

گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد ارتش رژیم صهیونیستی و رهبر حزب «یشار»، مهم‌ترین رقیب نتانیاهو در انتخابات پیش‌رو است.

آیزنکوت برخلاف بسیاری از رقبای سیاسی نتانیاهو، سابقه طولانی نظامی دارد و از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ ریاست ستاد ارتش را برعهده داشته است. رویترز در ژوئن گزارش داده بود که آیزنکوت با تکیه بر سابقه نظامی خود در حال جذب بخشی از رأی‌دهندگان ناراضی از عملکرد دولت نتانیاهو است.

اهمیت این موضوع در آن است که رقابت انتخاباتی تنها میان یک سیاستمدار باسابقه و یک رقیب غیرنظامی شکل نگرفته است؛ بلکه نتانیاهو با فردی رقابت می‌کند که خود سابقه طولانی در ساختار امنیتی و نظامی رژیم صهیونیستی دارد.

آیزنکوت در آستانه انتخابات نیز نتانیاهو را به برگزاری مناظره تلویزیونی دعوت کرده است. حزب یشار اعلام کرده است که رأی‌دهندگان باید درباره عملکرد رهبران سیاسی در سال‌های گذشته پاسخ‌های مستقیم دریافت کنند. بر اساس آخرین نظرسنجی منتشرشده، حزب یشار ۲۳ کرسی و لیکود ۲۱ کرسی به دست می‌آورند.

نظرسنجی‌ها؛ فاصله کم، ائتلاف‌های تعیین‌کننده

بر اساس آخرین داده‌های منتشرشده از نظرسنجی کانتار برای شبکه «کان»، یشار با ۲۳ کرسی در صدر قرار دارد و لیکود به رهبری نتانیاهو ۲۱ کرسی به دست می‌آورد. در این نظرسنجی، هیچ‌کدام از دو بلوک اصلی به اکثریت ۶۱ کرسی در کنست نمی‌رسند.

داده‌های نظرسنجی‌های دیگر نیز رقابت نزدیک را نشان می‌دهد. بر اساس مجموعه نظرسنجی‌های منتشرشده تا ابتدای اکتبر، یشار در چند نظرسنجی بالاتر از لیکود قرار گرفته است؛ برای نمونه، نظرسنجی اول اکتبر مؤسسه ال‌آر‌آی برای معاریو، یشار را با ۲۱ کرسی در برابر ۱۹ کرسی لیکود قرار داده است. نظرسنجی آی۲۴ نیز ۲۲ کرسی برای یشار و ۲۸ کرسی برای لیکود پیش‌بینی کرده است.

نکته مهم‌تر این است که تعداد کرسی یک حزب به‌تنهایی تعیین‌کننده نخست‌وزیر آینده نیست. در نظام پارلمانی رژیم صهیونیستی، تشکیل دولت به توانایی احزاب برای ایجاد ائتلاف و دستیابی به حمایت حداقل ۶۱ نماینده وابسته است. رویترز نیز در بررسی میانگین نظرسنجی‌ها تأکید کرده بود که با وجود برتری نسبی مخالفان نتانیاهو، هیچ طرفی مسیر کاملاً مشخصی برای تشکیل دولت ندارد.

در یک نظرسنجی کان که در پایان سپتامبر منتشر شد، وقتی از پاسخ‌دهندگان درباره ترجیح آنها میان نتانیاهو و آیزنکوت برای نخست‌وزیری سؤال شد، ۳۹ درصد نتانیاهو و ۳۸ درصد آیزنکوت را انتخاب کردند. بنابراین فاصله در ترجیح فردی برای نخست‌وزیری نیز بسیار محدود است.

فلای‌دوبای؛ یک حادثه امنیتی در آستانه انتخابات

۳۰ سپتامبر، پرواز اف‌زد۱۰۷۳ فلای‌دوبای از دبی به مقصد تل‌آویو در جریان پرواز با یک وضعیت اضطراری مواجه شد. بر اساس گزارش رویترز، کمک‌خلبان به خلبان حمله کرد و هواپیما برای مدتی وارد سقوط شدید شد؛ سپس با دخالت خدمه و مسافران، کنترل هواپیما دوباره به دست گرفته شد و هواپیما در عربستان سعودی فرود اضطراری کرد.

در گزارش بعدی رویترز آمده است که مقام‌های مطلع از تحقیقات معتقدند کمک‌خلبان پیش از استخدام در شرکت هواپیمایی برای این اقدام برنامه‌ریزی کرده بود. یک منبع نیز گفته است که هدف مورد نظر او می‌توانسته فرودگاه بن‌گوریون باشد؛ با این حال تحقیقات درباره جزئیات پرونده ادامه دارد.

اهمیت سیاسی این حادثه از آنجا ناشی می‌شود که در فاصله کمتر از یک ماه مانده به انتخابات رخ داد و موضوع امنیت هوانوردی را دوباره به بحث عمومی بازگرداند. نتانیاهو پس از این حادثه دستور افزایش بررسی‌های امنیتی درباره خلبانان پروازهای خارجی و داخلی را صادر کرد. تایمز آو اسرائیل گزارش داده است که این تصمیم در فضای انتخاباتی و همزمان با افزایش پرسش‌ها درباره امنیت پروازها اتخاذ شد.

در اینجا باید میان حادثه امنیتی واقعی و نحوه استفاده سیاسی از آن تفاوت گذاشت. هیچ سند معتبری وجود ندارد که نشان دهد حادثه فلای‌دوبای توسط نتانیاهو یا نهادهای رژیم صهیونیستی طراحی شده است. بنابراین، فکت قابل استناد این است که یک حادثه امنیتی در آستانه انتخابات رخ داد و نتانیاهو از آن برای برجسته کردن دوباره موضوع امنیت استفاده کرد.

«نتانیاهو تسلیم نمی‌شود»؛ بازگشت به گفتمان امنیت

رویترز در بررسی کارزار انتخاباتی نتانیاهو نوشته است که نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی بار دیگر از همان الگوی انتخاباتی سال‌های گذشته استفاده می‌کند: معرفی خود به‌عنوان فردی که می‌تواند در برابر تهدیدات منطقه‌ای از امنیت شهرک‌نشینان صهیونیست محافظت کند.

شعار رسمی لیکود در این انتخابات نیز «نتانیاهو تسلیم نمی‌شود» است. رویترز همچنین گزارش داده است که نتانیاهو رقبای خود را ضعیف معرفی کرده و در تبلیغات انتخاباتی بر تهدیدات منطقه‌ای و ضرورت داشتن رهبری قدرتمند تأکید می‌کند.

اما مسئله اصلی اینجاست که همین گفتمان امنیتی پس از سه سال جنگ با یک پرسش روبه‌رو شده است: آیا عملیات‌های نظامی انجام‌شده به اهداف سیاسی و امنیتی اعلام‌شده منجر شده‌اند؟

پاسخ به این سؤال را می‌توان در وضعیت غزه، لبنان و ایران بررسی کرد.

غزه؛ عملیات نظامی گسترده، اما اهداف نهایی همچنان حل‌نشده

رژیم صهیونیستی در جنگ غزه عملیات نظامی گسترده‌ای انجام داد و ضربات سنگینی به حماس و زیرساخت‌های این منطقه وارد کرد. با این حال، ارزیابی نتیجه جنگ تنها به میزان خسارت نظامی واردشده محدود نمی‌شود.

رویترز در گزارش ۶ اکتبر ۲۰۲۶ درباره وضعیت غزه نوشته است که با گذشت یک سال از آغاز اجرای طرح دونالد ترامپ، اهداف اصلی از جمله خلع سلاح حماس، عقب‌نشینی کامل نیروهای رژیم صهیونیستی و بازسازی غزه همچنان با موانع جدی روبه‌رو هستند.

بر اساس همین گزارش، نیروهای رژیم صهیونیستی همچنان حدود دو سوم غزه را در اختیار دارند و بازسازی منطقه نیز با کمبود شدید منابع روبه‌رو است. رویترز هزینه مورد نیاز برای بازسازی غزه را بر اساس برآورد سازمان ملل حدود ۷۱.۴ میلیارد دلار اعلام کرده است.

در نتیجه، از نظر فکت‌محور نمی‌توان گفت عملیات نظامی رژیم صهیونیستی در غزه بدون نتیجه بوده است؛ اما همزمان نمی‌توان تحقق کامل اهداف سیاسی اعلام‌شده را نیز قطعی دانست. حماس همچنان مسلح است، عقب‌نشینی کامل انجام نشده و بازسازی غزه آغاز نشده است.

این فاصله میان دستاورد نظامی و نتیجه سیاسی، یکی از موضوعاتی است که در ارزیابی عملکرد نتانیاهو اهمیت دارد.

لبنان؛ مسئله حزب‌الله هنوز پایان نیافته است

در جبهه لبنان نیز وضعیت مشابهی وجود دارد.

پس از جنگ میان رژیم صهیونیستی و حزب‌الله، توافقی با میانجیگری آمریکا برای خلع سلاح گروه‌های مسلح، استقرار ارتش لبنان در جنوب و عقب‌نشینی تدریجی نیروهای رژیم صهیونیستی شکل گرفت. با این حال، اجرای کامل این توافق با موانع جدی روبه‌رو شده است.

رویترز در اوت گزارش داد که وزیر جنگ رژیم صهیونیستی اعلام کرده نیروهای این رژیم تا زمان خلع سلاح کامل حزب‌الله از جنوب لبنان عقب‌نشینی نخواهند کرد. حزب‌الله نیز خلع سلاح پیش از عقب‌نشینی نیروهای رژیم صهیونیستی را نپذیرفته است.

در نتیجه، یکی از اهداف اعلام‌شده پس از جنگ یعنی ایجاد یک وضعیت امنیتی پایدار در جنوب لبنان هنوز با یک راه‌حل نهایی همراه نشده است.

از سوی دیگر، رویترز در ژوئن گزارش داده بود که حمایت از نتانیاهو در شمال سرزمین‌های اشغالی کاهش یافته و برخی ساکنان این مناطق او را درباره عملکرد دولت در جنگ لبنان مورد انتقاد قرار داده‌اند.

این داده اهمیت انتخاباتی دارد؛ زیرا شمال رژیم صهیونیستی مستقیماً تحت تأثیر درگیری با حزب‌الله قرار گرفته و امنیت این منطقه یکی از مهم‌ترین موضوعات برای رأی‌دهندگان آن محسوب می‌شود.

ایران؛ عملیات نظامی و مسئله دستاورد سیاسی

جنگ ایران نیز در تبلیغات نتانیاهو جایگاه مهمی دارد. دولت او می‌تواند عملیات نظامی علیه ایران را به‌عنوان اقدامی برای مقابله با تهدید راهبردی جمهوری اسلامی مطرح کند.

اما ارزیابی نتیجه این جنگ نیز نیازمند تفکیک میان توانایی اجرای عملیات نظامی و تحقق اهداف سیاسی بلندمدت است.

رویترز در تحلیلی در آوریل ۲۰۲۶ گزارش کرده بود که با وجود خسارات سنگین واردشده به طرف‌های مقابل، ایران همچنان پابرجا بود و حماس و حزب‌الله نیز به‌طور کامل از بین نرفته بودند. این گزارش نتیجه جنگ را از منظر سیاسی برای نتانیاهو قطعی نمی‌دانست و تأکید می‌کرد که تبدیل توان نظامی به دستاورد سیاسی برای او دشوار بوده است.

رویترز همچنین در مارس گزارش داده بود که جنگ ایران در آن مقطع نتوانسته بود جایگاه انتخاباتی نتانیاهو را به شکل محسوسی بهبود دهد.

از این منظر، جنگ ایران برای نتانیاهو یک ابزار مهم در ارائه تصویر امنیتی از خود است، اما داده‌های انتخاباتی نشان نمی‌دهد که این جنگ به‌تنهایی توانسته باشد مسئله محبوبیت یا موقعیت سیاسی او را حل کند.

۷ اکتبر؛ نقطه‌ای که همچنان در کارنامه امنیتی نتانیاهو باقی مانده است

در کنار جنگ‌های غزه، لبنان و ایران، حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ همچنان یکی از مهم‌ترین نقاط بحث درباره کارنامه نتانیاهو است.

رویترز این حمله را یکی از بزرگ‌ترین شکست‌های امنیتی رژیم صهیونیستی توصیف کرده و نوشته است که همین حادثه اعتبار امنیتی نتانیاهو را که بخش مهمی از تصویر سیاسی او بر آن بنا شده بود، به‌شدت تحت تأثیر قرار داد.

اهمیت این موضوع در انتخابات ۲۰۲۶ دوچندان است؛ زیرا این نخستین انتخابات پس از ۷ اکتبر است و رأی‌دهندگان برای نخستین بار پس از آغاز جنگ‌های چندجبهه‌ای باید درباره عملکرد دولت مستقر در یک انتخابات سراسری تصمیم بگیرند.

به همین دلیل، رقابت نتانیاهو و آیزنکوت تا حد زیادی رقابت دو روایت درباره «امنیت» نیز محسوب می‌شود: نتانیاهو بر عملیات‌های انجام‌شده و تهدیدات منطقه‌ای تأکید می‌کند و رقیب او بر مسئولیت دولت در قبال وضعیت امنیتی و نتایج سه سال جنگ تمرکز دارد.

جمع‌بندی؛ انتخابات میان «دستاورد نظامی» و «نتیجه سیاسی»

داده‌های موجود نشان می‌دهد نتانیاهو در انتخابات پیش‌رو همچنان یکی از قدرتمندترین بازیگران سیاسی رژیم صهیونیستی است، اما با یک رقیب جدی و نظرسنجی‌های نزدیک روبه‌روست.

از یک سو، او می‌تواند به عملیات‌های گسترده نظامی در غزه، لبنان و ایران و خسارات واردشده به گروه‌ها و زیرساخت‌های نظامی اشاره کند. از سوی دیگر، در غزه خلع سلاح حماس، عقب‌نشینی کامل نیروهای رژیم صهیونیستی و بازسازی همچنان حل‌نشده است؛ در لبنان نیز موضوع خلع سلاح حزب‌الله و عقب‌نشینی نیروهای رژیم صهیونیستی همچنان مورد اختلاف است و درباره جنگ ایران نیز تبدیل عملیات نظامی به یک دستاورد سیاسی پایدار محل بحث باقی مانده است.

در همین شرایط، نظرسنجی‌های اخیر رقابت نزدیک نتانیاهو و آیزنکوت را نشان می‌دهند و هیچ‌کدام از دو بلوک اصلی تاکنون مسیر قطعی برای تشکیل دولت پیدا نکرده‌اند.

بنابراین، انتخابات ۲۷ اکتبر فقط درباره ادامه نخست‌وزیری نتانیاهو نیست؛ بلکه رأی‌دهندگان باید درباره کارنامه امنیتی دولتی تصمیم بگیرند که در سه سال گذشته در چند جبهه وارد جنگ شده است. نتیجه انتخابات مشخص خواهد کرد که آیا عملیات‌های نظامی و گفتمان امنیتی نتانیاهو برای جلب دوباره اعتماد رأی‌دهندگان کافی بوده است یا نه.