هم‌پیمانان آمریکا در حال نزدیک شدن به چین هستند

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری دانشجو؛ روزنامه «نیویورک تایمز» در مقاله‌ای که منتشرکرد، به بررسی تمایل هم‌پیمانان ایالات متحده برای نزدیکی به چین می‌پردازد، در حالی که این نزدیکی با شروط پکن صورت می‌گیرد و واشنگتن به بی‌ثبات‌سازی آنها ادامه می‌دهد.

زمانی که رئیس‌جمهورایالات متحده، دونالد ترامپ، با وضع تعرفه‌های تجاری «روز آزادی» در سال گذشته، نظم تجارت جهانی را به هم ریخت، چین فرصت داشت تا از این وضعیت بهره‌برداری کرده و روابط دوستانه‌ای با هم‌پیمانان ایالات متحده و شرکای ناراضی از ترامپ برقرار کند. اما چین دقیقا برعکس عمل کرد.

پکن کشورهای همکاری‌کننده با دولت ترامپ در محدود کردن تجارت با چین را تهدید کرد. وقتی چین برنامه‌ای برای کاهش صادرات عناصر کمیاب زمین معرفی کرد، این تهدیدها تنها متوجه ایالات متحده نبود، بلکه تمام جهان را هدف قرار می‌داد.

این ریسک بزرگی برای رئیس‌جمهور چین، شی جین‌پینگ، بود؛ چرا که به جای حمایت از هم‌پیمانان آمریکا که تحت فشار بودند، چین ترجیح داد مشکلات آنها را تشدید کند تا کشورهای نگران از واشنگتن متوجه شوند که مخالفت با چین هزینه‌های اقتصادی سنگینی به همراه دارد.

این استراتژی اکنون در حال نتیجه دادن است، چرا که مقامات ارشد اروپایی و کانادایی به چین سفر می‌کنند تا روابط خود را با دومین اقتصاد بزرگ جهان تقویت کنند، هرچند چین در قبال مسائل اختلافی همچنان هیچ امتیازی ارائه نداده است. این تلاش‌ها با اعتراض شدید ترامپ روبرو شده است که روز جمعه هشدار داد که اتکا به چین برای حل مشکلات اقتصادی بریتانیا و کانادا «خطرناک» است.)

در این راستا، جاناتان چن، محقق در موسسه «بروکینگز» که پیشتر در سازمان سیا به تحلیل سیاست چین پرداخته بود، اظهار داشت: «چین ترجیح داد فشار را افزایش دهد تا آن را کاهش دهد تا کشورهای دیگر مجبور به نزدیکی به موضع پکن شوند. به نظر می‌رسد که سیاست صبورانه چین اکنون نتیجه داده است.»

نخست‌وزیر بریتانیا، کی‌یر استارمر، این نکته را تأیید کرد و طی سفر اخیر خود به چین، که اولین سفر یک مقام عالی‌رتبه بریتانیایی از سال ۲۰۱۸ بود، روابط پرتنش گذشته را پایان داد.

استارمر تأکید کرد که اولویت او امضای قراردادهای تجاری است و از ورود به مسائل حساس مانند زندانی شدن فعال دموکراتیک هنگ‌کنگ، جیمی لای، که شهروند بریتانیایی است، خودداری کرد.

منتقدان استارمر بر این باورند که او در برابر خواسته‌های چین تسلیم شده است، زیرا دولت او اخیراً با احداث یک سفارتخانه بزرگ چینی در لندن موافقت کرده است.

به‌طور مشابه، نخست‌وزیر کانادا، مارک کارنی، در ماه جاری به پکن سفر کرد و به عنوان اولین رهبر کانادایی در دهه اخیر، وارد چین شد.

کارنی همچنین از «شراکت استراتژیک جدید» با چین خبر داد و موافقت کرد که تعرفه‌های گمرکی را بر برخی از خودروهای برقی چینی کاهش دهد، و اظهار داشت که کانادا آماده است تا از ائتلاف خود با ایالات متحده خارج شود تا از بقای اقتصادی خود اطمینان حاصل کند.

چین در مدیریت این وضعیت موفق عمل کرد و به‌طور مؤثر از آن بهره‌برداری کرد، به‌ویژه در مقایسه با انتظاراتی که در ابتدای سال گذشته داشتیم.

برخی از تحلیل‌گران چینی بر این باورند که عدم تسلیم چین در برابر فشارهای ایالات متحده نشان‌دهنده احترام ژئوپولیتیک این کشور است.

حلفای آمریکا نیاز دارند که «ریسک وابستگی خود به ایالات متحده را متنوع کنند»، همانطور که وانگ یویی، استاد روابط بین‌الملل در دانشگاه رنمین پکن بیان کرده است. او افزود: «و البته آنها چین را انتخاب کرده‌اند.»

وی ادامه داد: «قدرت چین احترام برانگیز است و موضع آن نیز احترام برانگیز است.»

چین از این فرصت برای پیشبرد منافع خود بهره‌برداری کرد. اقدامات تهاجمی ترامپ – از جمله وضع تعرفه‌ها و حملات نظامی در ونزوئلا، «خاورمیانه» و آفریقا – به چین این امکان را داد که خود را به عنوان مدافع سیستم مبتنی بر قواعد، نظام تجارت جهانی و رهبر کشورهای در حال توسعه معرفی کند.

چین همواره در تلاش بود تا شکافی میان ایالات متحده و اروپا ایجاد کند. تهدیدات ترامپ در خصوص ضمیمه کردن گرینلند به این کمپین کمک کرد و موجب بی‌ثباتی در پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) شد، که یکی از مهم‌ترین نقاط قوت ایالات متحده از دید پکن بود.

از دسامبر گذشته، زمانی که رئیس‌جمهور فرانسه، امانوئل ماکرون، به چین سفر کرد (و در یکی از دانشگاه‌های استان سیچوان با استقبال گرم دانشجویان مواجه شد)، مقامات غربی بیشتر به چین سفر کردند تا با شی دیدار کنند. شی به عنوان شریک ضروری در دنیای ناآرام امروز شناخته می‌شود.

علاوه بر نخست‌وزیران بریتانیا و کانادا، مقامات از ایرلند، کره جنوبی و فنلاند نیز به چین سفر کرده‌اند و پیش‌بینی می‌شود که آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان، نیز در هفته‌های آینده به چین برود.

از سوی دیگر، رایان هاس، مدیر مرکز جان ال. تورنتون برای چین در موسسه بروکینگز، گفت: «در حالی که ترامپ در حال تعمیق شکاف‌ها میان ایالات متحده و شرکای سنتی خود است، چین فقط در حال نشستن و بهره‌برداری از دستاوردهای دیپلماتیک است.»

او افزود: «این شکاف فزاینده میان ایالات متحده و شرکای آن به چین این امکان را می‌دهد که در دیپلماسی خود اشتباهات کمتری مرتکب شود. چین احساس نمی‌کند که نیازی به ارائه امتیازاتی برای نزدیکی این کشورها دارد؛ کافی است که اصول خود را حفظ کرده و در رسیدن به اهداف اصلی خود ثابت‌قدم باشد.»

این وضعیت می‌تواند اعتراض به برخی از مسائل مهم مانند حمایت چین از روسیه در جنگ اوکراین، و همچنین مازاد تجاری عظیم آن، که در سال گذشته به ۱.۲ تریلیون دلار رسید، را برای کشورهای اروپایی و سایر هم‌پیمانان غربی دشوارتر کند.

این مسئله همچنین می‌تواند منجر به انزوای تایوان شود. اعضای پارلمان کانادا اخیراً به درخواست دولت خود، سفر به تایوان را کاهش دادند، پیش از آنکه مارک کارنی به چین سفر کند.

یانمی شی، پژوهشگر در موسسه مرکتور و مرکز تحقیقات چین در بنیاد رند، گفت: «چین به طور فزاینده‌ای از همه ابزارهای خود برای اطمینان از اینکه کشورها در اظهارات یا اقدامات خود درباره مسائل حساس، به ویژه تایوان، از حد خود تجاوز نخواهند کرد، استفاده خواهد کرد.»

او همچنین اشاره کرد که کانادا و چین به نوعی نقش‌ها را عوض کرده‌اند. پیش از این، نخست‌وزیران کانادا با پیشنهاداتی برای فناوری هسته‌ای و دیگر محصولات صنعتی پیشرفته به پکن می‌رفتند. اما این بار، کارنی برای کاهش تعرفه‌ها بر خودروهای برقی چینی، به چین امتیاز داد و در عوض چین موافقت کرد که تعرفه‌های گمرکی را بر روی کانولا کانادایی کاهش دهد.

شی افزود: «این یک نشانه روشن از پیشرفت صنعتی و فناوری چین و کاهش پیشرفت صنعتی و فناوری غرب است.»

در نهایت، نمایش حضور مقامات غربی در چین به عنوان یک پیروزی تبلیغاتی برای چین مطرح شد. یکی از گزارش‌ها عنوان کرد: «شی در دافوس تشویق شد»، در اشاره به مجمع اقتصادی جهانی که ماه گذشته در سوئیس برگزار شد.

با این حال، برخی از تحلیلگران چینی بر این باورند که این تغییرات در سیاست‌های غربی تنها یک تغییر موقتی است و نه یک تغییر اساسی در رویکرد آنها.