« ژول ورن» نویسنده‌ای که جهان را پیش از ساخته شدنش نوشت

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، در دنیایی که هنوز موتور بخار تازه متولد شده بود، او انسانی را در زیردریایی‌ای خیالی تا عمق اقیانوس فرستاد. کاپیتان نمو در «بیست‌هزار فرسنگ زیر دریا» آرام در میان تاریکی آب حرکت می‌کرد، بی‌آن‌که بداند آفریننده‌اش، ژول ورن، در حال ساختن تصوری از علمی است که یک قرن بعد، به واقعیت خواهد پیوست. زادروز ژول ورن، یادآور لحظه‌ای‌ست که تخیل انسان تبدیل به نقشه‌ی ساخت آینده شد. ژول ورن (Jules Verne)، نویسنده‌ی فرانسوی قرن نوزدهم، یکی از پایه‌گذاران اصلی ادبیات علمی‌ـ‌تخیلی شناخته می‌شود. آثار او پلی هستند میان تخیل ادبی و کشف علمی، میان رؤیای انسان برای دانستن و جسارتش برای رفتن تا دورترین نقطه‌های ناشناخته‌ی جهان.

در جهانی که هنوز صنعت مدرن پا نگرفته بود، ژول ورن از «سفر به اعماق زمین»، «دور دنیا در هشتاد روز»، و «بیست‌هزار فرسنگ زیر دریا» نوشت؛ داستان‌هایی که در آن‌ها ماشین‌ها، زیردریایی‌ها، بالن‌ها و ابزارهایی حضور داشتند که بعدها در قرن بیستم ساخته شدند. او به معنای واقعی، پیشگوی علم بود؛ نویسنده‌ای که جهان را با تخیل مهندسی کرد.

فضای داستانی ژول ورن، همیشه پر از ماجراجویی، کاوش و چالش انسان با طبیعت است. قهرمانان او ـ مانند کاپیتان نمو یا فیلیاس فاگ ـ تنها جویندگان هیجان نیستند، بلکه نماد روح جست‌وجوگری انسان‌اند: انسانی که می‌خواهد مرزهای شناخت خود را بشکند و فراتر از محدودیت‌های زمان و مکان حرکت کند.

در قرن بیستم، زمانی که بشر به کره‌ی ماه قدم گذاشت و زیردریایی‌ها به فناوری روز بدل شدند، نام ژول ورن دوباره بر سر زبان‌ها افتاد؛ چون جهان، درست به همان‌جایی رسیده بود که او پیش‌تر در رؤیا ساخته بود. فیلم‌ها و اقتباس‌های سینمایی بسیاری، از آثار او الهام گرفتند و نویسندگان بزرگی چون اچ. جی. ولز و آیزاک آسیموف، خود را شاگردان اندیشه‌ی تخیلی او می‌دانستند.

از ویژگی‌های منحصربه‌فرد آثار ورن، پیوند میان دانش و رؤیا است. او با وسواس علمی، جزئیات فنی را در داستان می‌گنجاند تا خواننده احساس کند همه‌چیز واقعی است. همین دقت علمی سبب شد بسیاری از اختراعات قرن بعد، از زیردریایی‌های مدرن تا پروازهای فضایی، الهام‌گرفته از نوشته‌های او باشند.

وراثت ادبی ژول ورن امروز نیز زنده است؛ در فیلم‌ها، بازی‌ها، و آثار نویسندگان علمی‌ـ‌تخیلی معاصر که رد پای رویاهای او را دنبال می‌کنند. او نه فقط خالق داستان، بلکه معمار ذهن جهانی شد که هنوز در حال ساخته شدن است.

زادروز ژول ورن یادآور این حقیقت است که تخیل، اولین جرقه‌ی هر پیشرفت بشری است. او پیش از آن‌که انسان ابزار علم را بسازد، راه‌هایش را در خیال گشود. شاید به همین دلیل باشد که هر بار نامش را می‌شنویم، هنوز کمی بیشتر به آینده نزدیک می‌شویم.