بسته‌ماندن تنگه هرمز گلوی بازار جهانی انرژی را می‌فشارد/ تحلیل سناریوهای قیمت نفت در ماه‌های آینده

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو؛ به اذعان رسانه‌های مطرح بین‌المللی تازه‌ترین ارزیابی‌ها نشان می‌دهد در صورت تداوم محدودیت در تنگه هرمز، قیمت نفت برنت می‌تواند به سمت رکورد‌های تاریخی حرکت کند و حتی سطوحی نزدیک به ۱۹۰ دلار در هر بشکه را تجربه کند.

بر اساس تحلیل‌های منتشرشده در رسانه‌های بین‌المللی، بازار نفت در شرایط «فشردگی عرضه» قرار گرفته است؛ وضعیتی که در آن کاهش جریان صادرات و افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیک باعث افزایش پرمیوم ریسک و بالا ماندن قیمت‌ها می‌شود. تحلیلگران معتقدند اگر تنگه هرمز برای مدت طولانی بسته بماند، نفت می‌تواند رکورد سال ۲۰۰۸ یعنی ۱۴۷ دلار را تجربه کند، هرچند انتظار می‌رود بخشی از جریان عرضه در ماه‌های آوریل و مه به‌تدریج احیا شود.

در همین راستا، جان پیزی (رئیس شرکت Stratas Advisors، شرکت مشاوره و تحلیل بازار انرژی مستقر در آمریکا) هشدار داده است که در صورت بسته ماندن تنگه هرمز برای یک ماه دیگر و نبود نشانه‌ای از حل‌وفصل بحران، قیمت نفت برنت می‌تواند به سمت ۱۹۰ دلار حرکت کند. به گفته او، حتی با بهبود نسبی عرضه در سه‌ماهه سوم سال، سطح تولید جهانی در سال ۲۰۲۶ همچنان پایین‌تر از شرایط پیش از بحران باقی خواهد ماند، زیرا توقف تولید برخی میادین نفتی و مشکلات زیرساختی روند بازگشت عرضه را کند کرده است.

نظرسنجی از تحلیلگران بازار انرژِی نیز نشان می‌دهد عرضه نفت از سوی اوپک‌پلاس (ائتلاف سازمان کشور‌های صادرکننده نفت و متحدان آن) ممکن است در سه‌ماهه دوم سال تا ۱۱ میلیون بشکه در روز کاهش یابد؛ رقمی که می‌تواند یکی از بزرگ‌ترین افت‌های عرضه در دهه‌های اخیر باشد و فشار قابل توجهی بر قیمت‌ها وارد کند. تحلیلگران بر این باورند که ترکیب کاهش عرضه، نااطمینانی ژئوپلیتیک و کندی بازگشت زیرساخت‌های انرژی باعث شده بازار نفت وارد فاز ریسک ساختاری شود؛ به این معنا که حتی در صورت بازگشایی مسیر‌های صادرات، قیمت‌ها به سرعت به سطوح قبلی بازنخواهد گشت.

پیش‌بینی سناریو‌های قیمت نفت در آینده

سناریوی اول؛ بازگشت عرضه کافی و کاهش قیمت

 با کاهش تنش‌های نظامی، پایان جنگ منطقه‌ای  و بازگشایی مسیر‌های صادراتی، جریان عرضه نفت به بازار جهانی بازمی‌گردد و قیمت‌ها به تدریج کاهش می‌یابد. اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA؛ نهاد رسمی آماری و تحلیلی دولت ایالات متحده در حوزه انرژی) پیش‌بینی کرده است که در صورت بازگشت عرضه، قیمت نفت برنت می‌تواند در سال ۲۰۲۶ به محدوده ۷۰ دلار و در سال ۲۰۲۷ به حدود ۶۴ دلار برسد.

همچنین جی‌پی مورگان (J.P. Morgan؛ یکی از بزرگ‌ترین بانک‌های سرمایه‌گذاری و مؤسسات مالی جهان در آمریکا) متوسط قیمت نفت برنت در سال ۲۰۲۶ را حدود ۶۰ دلار برآورد کرده که نشان‌دهنده انتظار برای افزایش عرضه و کاهش فشار قیمتی در بلندمدت است.

سناریوی دوم؛ تنش نظامی محدود و عادت به قیمت‌های بالا

در سناریوی میانه، تنش‌های نظامی و ژئوپلیتیک ادامه دارد، اما اختلال در عرضه محدود و موقتی خواهد بود. در این حالت، قیمت نفت در سطوح بالا باقی می‌ماند، اما جهش شدید رخ نمی‌دهد.

گلدمن ساکس (Goldman Sachs؛ بانک سرمایه‌گذاری و شرکت خدمات مالی بزرگ آمریکایی) پیش‌بینی کرده در صورت تداوم اختلال در صادرات نفت، قیمت برنت می‌تواند در محدوده ۱۰۰ دلار بماند. همچنین یوبی‌اس (UBS؛ بانک و مؤسسه مالی چندملیتی سوئیسی) و بنک آو آمریکا (Bank of America؛ یکی از بزرگ‌ترین بانک‌های تجاری و سرمایه‌گذاری ایالات متحده) نیز برآورد‌هایی در محدوده ۷۷ تا ۸۶ دلار برای متوسط قیمت سال ارائه کرده‌اند و ریسک صعودی ناشی از بحران خاورمیانه را عامل اصلی نوسان بازار می‌دانند.

سناریوی سوم؛ شوک عرضه و نفت ۱۵۰ تا ۱۹۰ دلار

 بسته ماندن تنگه هرمز و کاهش شدید صادرات نفت می‌تواند بازار جهانی را با کمبود عرضه گسترده مواجه کند. در این شرایط، کاهش ۱۰ تا ۱۱ میلیون بشکه‌ای عرضه اوپک‌پلاس و اختلال در مسیر‌های انتقال انرژی می‌تواند قیمت نفت را به محدوده ۱۵۰ تا ۱۹۰ دلار برساند و رکورد‌های تاریخی بازار را بشکند.

تحلیلگران بازار انرژی معتقدند این سناریو می‌تواند به یکی از بزرگ‌ترین شوک‌های انرژی در دهه‌های اخیر تبدیل شود و پیامد‌هایی مانند افزایش تورم جهانی، فشار بر اقتصاد‌های واردکننده نفت و رشد درآمد کشور‌های صادرکننده را به همراه داشته باشد.

بازار جهانی نفت اکنون در یکی از حساس‌ترین مقاطع تاریخی خود قرار گرفته و فاصله بین سناریوی ۷۰ دلاری تا ۱۹۰ دلاری نشان‌دهنده سطح بالای نگرانی و عدم قطعیت در بازار انرژی است. در کوتاه‌مدت، مسیر قیمت نفت به تحولات ژئوپلیتیک و وضعیت تنگه هرمز وابسته خواهد بود، در میان‌مدت کاهش عرضه و پرمیوم ریسک قیمت‌ها را بالا نگه می‌دارد و در بلندمدت، بازگشت تعادل به بازار منوط به احیای زیرساخت‌های انرژی و ثبات سیاسی در منطقه خواهد بود.

در مجموع، آینده بازار نفت بیش از هر زمان دیگری به معادلات ژئوپلیتیک گره خورده و تصمیمات سیاسی و امنیتی می‌تواند جهت حرکت قیمت‌ها را در ماه‌های آینده تعیین کند.