گازوئیل آمریکا از ۶ دلار گذشت و ترامپ سراغ مالیات رفت

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری دانشجو، گرانی سوخت در آمریکا دیگر فقط یک مشکل در جایگاه‌های عرضه نیست. وقتی قیمت گازوئیل بالا می‌رود، هزینه حمل کالا، تولید محصولات کشاورزی و فعالیت ماشین‌آلات صنعتی هم افزایش پیدا می‌کند و فشار آن می‌تواند در نهایت به قیمت کالاهای روزمره مردم برسد.

حالا میانگین قیمت هر گالن گازوئیل در آمریکا به ۶.۳۲ دلار رسیده و در فاصله‌ای کوتاه تا رکورد تاریخی ۶.۵۳ دلار قرار دارد. در چنین شرایطی، دولت دونالد ترامپ به جای انتظار برای کاهش قیمت در بازار جهانی، سراغ یک ابزار فوری رفته است؛ کاهش موقت فشار مالیاتی بر گازوئیل و باز کردن مسیر استفاده جاده‌ای از نوعی سوخت معاف از مالیات.

این تصمیم البته به معنای حل شدن بحران سوخت آمریکا نیست. بخش مهمی از جهش قیمت به محدودیت عرضه و ظرفیت پالایشی مربوط است و همین مسئله باعث شده نسخه مالیاتی ترامپ بیشتر به عنوان یک راهکار کوتاه‌مدت برای کاهش فشار هزینه‌ها دیده شود.

گازوئیل به مرز رکورد تاریخی رسید

طبق آخرین داده‌های انجمن اتومبیل آمریکا، میانگین قیمت گازوئیل در این کشور در ۵ اکتبر به ۶.۳۲۰۷ دلار برای هر گالن رسیده است. این رقم نسبت به هفته قبل کاهش محدودی داشته، اما همچنان حدود ۷۱ درصد بیشتر از قیمت یک سال قبل است.

رکورد تاریخی قیمت گازوئیل آمریکا نیز در ۲۲ سپتامبر ثبت شد؛ زمانی که میانگین قیمت به ۶.۵۲۷۶ دلار برای هر گالن رسید. بنابراین حتی با کاهش چند سنتی قیمت در روزهای اخیر، بازار همچنان فاصله زیادی با شرایط عادی دارد.

اهمیت این اعداد زمانی بیشتر مشخص می‌شود که بدانیم گازوئیل سوخت اصلی بخش بزرگی از کامیون‌های حمل بار و ماشین‌آلات کشاورزی و عمرانی در آمریکاست. در نتیجه افزایش قیمت آن مستقیما هزینه فعالیت این بخش‌ها را بالا می‌برد.

ترامپ مسیر گازوئیل قرمز را باز کرد

دونالد ترامپ روز ۵ اکتبر با امضای یک فرمان اجرایی، محدودیت استفاده جاده‌ای از گازوئیل موسوم به گازوئیل قرمز را به طور موقت کنار گذاشت.

گازوئیل قرمز همان سوختی است که معمولا برای مصارف خارج از جاده مانند ماشین‌آلات کشاورزی و تجهیزات ساختمانی استفاده می‌شود. این سوخت به دلیل معافیت از مالیات‌های مربوط به مصرف جاده‌ای، با رنگ قرمز مشخص می‌شود تا از گازوئیل مشمول مالیات قابل تشخیص باشد.

فرمان جدید ترامپ اجازه می‌دهد استفاده از این سوخت برای مصارف جاده‌ای تا پایان سال آسان‌تر شود و همزمان دولت آمریکا پرداخت برخی مالیات‌های مربوط به گازوئیل را به تعویق بیندازد.

مالیات گازوئیل تا پایان سال زیر ذره‌بین

بر اساس فرمان اجرایی کاخ سفید، وزارت خزانه‌داری آمریکا موظف شده امکان تعویق پرداخت برخی مالیات‌های گازوئیل را برای مالیات‌هایی که از ۵ اکتبر تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶ ایجاد می‌شوند، بررسی و در صورت وجود مجوز قانونی اجرا کند.

این تعویق، در صورت اعمال، بدون جریمه و بهره خواهد بود. همچنین دولت ترامپ از وزارت خزانه‌داری خواسته مسیرهایی برای حذف تعهد پرداخت مالیات‌های به تعویق افتاده را بررسی کند.

مالیات فدرال گازوئیل در آمریکا ۲۴.۴ سنت به ازای هر گالن است. کاخ سفید می‌گوید برای یک کامیون با مخزن ۲۵۰ گالنی، همین بخش از مالیات می‌تواند حدود ۶۱ دلار هزینه ایجاد کند و در صورت همراهی ایالت‌ها با این سیاست، میزان صرفه‌جویی می‌تواند بیشتر شود.

ریشه گرانی فقط مالیات نیست

اینجا اما بخش مهم ماجرا آغاز می‌شود. اگر مشکل قیمت گازوئیل فقط مالیات بود، کاهش یا تعویق مالیات می‌توانست راه‌حل نسبتا مستقیمی باشد. اما بازار آمریکا همزمان با محدودیت عرضه جهانی گازوئیل و فشار بر ظرفیت پالایشی روبه‌روست.

کاخ سفید افزایش قیمت را به محدودیت عرضه جهانی، جنگ روسیه و اوکراین و کاهش ظرفیت پالایش نسبت داده است. گزارش‌های بازار نیز نشان می‌دهند اختلال در پالایشگاه‌ها و جریان عرضه فرآورده‌های نفتی در بازار جهانی، فشار قابل توجهی بر قیمت گازوئیل ایجاد کرده است.

در چنین شرایطی، کاهش مالیات می‌تواند هزینه نهایی مصرف‌کننده را پایین بیاورد، اما به خودی خود یک بشکه گازوئیل بیشتر وارد بازار نمی‌کند.

نسخه ترامپ برای کامیون‌داران و کشاورزان

دولت آمریکا تلاش کرده این تصمیم را به طور مشخص روی گروه‌هایی متمرکز کند که بیشترین وابستگی را به گازوئیل دارند.

بر اساس فرمان جدید، وزارت کشاورزی آمریکا باید با توزیع‌کنندگان سوخت و مجموعه‌های مرتبط با بخش کشاورزی برای تامین گازوئیل قرمز در مناطق دارای تقاضای بالا هماهنگ شود. وزارت حمل‌ونقل نیز مامور شده هماهنگی لازم با ایالت‌ها، فعالان صنعت و تشکل‌های کارگری را برای اجرای این سیاست دنبال کند.

کاخ سفید می‌گوید این اقدام می‌تواند برای برخی کامیون‌داران بیش از ۱۰۰ دلار در هر بار سوخت‌گیری صرفه‌جویی ایجاد کند؛ البته میزان نهایی این صرفه‌جویی به شرایط ایالت‌ها و نحوه اجرای سیاست بستگی دارد.

چرا گازوئیل برای کل اقتصاد مهم است؟

افزایش قیمت گازوئیل خیلی سریع‌تر از یک افزایش ساده در هزینه سوخت به سایر بخش‌های اقتصاد منتقل می‌شود.

کامیون باید کالا را از کارخانه یا مزرعه به انبار و فروشگاه برساند. ماشین‌آلات کشاورزی برای کاشت و برداشت به سوخت نیاز دارند و تجهیزات عمرانی نیز بدون گازوئیل امکان فعالیت عادی ندارند.

در نتیجه، هر افزایش قابل توجه در قیمت گازوئیل می‌تواند هزینه حمل‌ونقل و تولید را بالا ببرد و بخشی از آن در نهایت به قیمت کالاها منتقل شود.

به همین دلیل، بحران گازوئیل برای دولت آمریکا فقط مسئله رانندگان کامیون نیست و می‌تواند به یکی از مسیرهای انتقال فشار انرژی به تورم تبدیل شود.

تصمیم اقتصادی ترامپ یک وجه سیاسی هم دارد

فرمان ترامپ در فاصله کمتر از یک ماه تا انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا صادر شده است؛ انتخاباتی که ۳ نوامبر برگزار می‌شود و در آن قیمت مواد غذایی و هزینه زندگی از موضوعات مهم مورد توجه رای‌دهندگان است.

ترامپ نیز این تصمیم را در جریان سفر خود به نبراسکا اعلام کرد؛ ایالتی که بخش کشاورزی و رای‌دهندگان روستایی در آن اهمیت بالایی دارند. بنابراین این سیاست را می‌توان هم یک اقدام اقتصادی کوتاه‌مدت و هم تلاشی برای کاهش فشار هزینه‌ها بر گروه‌هایی دانست که برای جمهوری‌خواهان اهمیت انتخاباتی دارند.

با این حال، مشکل عرضه همچنان پابرجاست و ابزارهای مالیاتی به تنهایی نمی‌توانند همه عوامل افزایش قیمت گازوئیل را برطرف کنند.

نسخه موقت برای بحرانی که هنوز تمام نشده است

ترامپ حالا تلاش کرده با یک تصمیم فوری، بخشی از فشار ناشی از قیمت بالای گازوئیل را از دوش کامیون‌داران، کشاورزان و برخی مصرف‌کنندگان بردارد. باز کردن مسیر استفاده از گازوئیل قرمز و تعویق مالیات فدرال می‌تواند در کوتاه‌مدت هزینه سوخت را کاهش دهد، اما اثر آن به اندازه‌ای نیست که بتواند به تنهایی مشکل عرضه جهانی و محدودیت ظرفیت پالایش را حل کند.

واقعیت بازار این است که قیمت گازوئیل همچنان بالاتر از ۶ دلار در هر گالن قرار دارد و فاصله آن با رکورد تاریخی کمتر از چند ده سنت است.

کاهش مالیات، جای افزایش عرضه را نمی‌گیرد

تصمیم ترامپ یک پیام روشن دارد؛ دولت آمریکا فعلا می‌خواهد با ابزار مالیاتی، بخشی از فشار افزایش قیمت سوخت را مهار کند. اما اگر محدودیت عرضه و مشکلات پالایشی ادامه داشته باشد، کاهش مالیات به تنهایی نمی‌تواند قیمت گازوئیل را برای مدت طولانی پایین نگه دارد.

کاخ سفید فعلا هزینه بحران را سبک‌تر کرده است، نه اینکه خود بحران را از بین برده باشد؛ گازوئیل ارزان‌تر زمانی ماندگار می‌شود که علاوه بر مالیات، سمت عرضه بازار هم به تعادل برگردد.