بررسی زنجیره گرانی در آمریکا / موج جدید گرانی از سوخت تا مواد غذایی
به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو؛ با آغاز جنگ منطقهای و حالا تشدید تنشها در تجارت دریایی در خاورمیانه، نشانههای کمّی و قابل اندازهگیری از شکلگیری یک موج جدید تورمی در اقتصاد آمریکا نمایان شده است؛ موجی که از بازار انرژی آغاز شده و بهسرعت در حال سرایت به سایر بخشهای اقتصادی این کشور است.
بررسی دادههای بازار نشان میدهد که نقطه شروع این فشار تورمی، افزایش قابل توجه قیمت انرژی بوده است. بهای بنزین بهطور متوسط در آمریکا طی هفتههای اخیر به بیش از ۴ دلار در هر گالن رسیده؛ رقمی که نسبت به میانگین ماههای گذشته رشد محسوسی را نشان میدهد.
همزمان، قیمت نفت خام نیز از ابتدای جنگ افزایش یافته که ناشی از نگرانی نسبت به اختلال در عرضه، بهویژه در مسیرهای حیاتی مانند تنگه هرمز است.
این افزایش در بازار انرژی، بهسرعت به بخش حملونقل منتقل شده است. گزارشها حاکی از آن است که هزینه سوخت هواپیما در برخی مسیرها تا حدود دو برابر افزایش یافته و همین موضوع، رشد محسوس قیمت بلیت پروازها را در پی داشته است. بهدنبال این روند، نشانههایی از کاهش تقاضای سفر نیز مشاهده میشود.
در ادامه این زنجیره، بازار مواد غذایی نیز وارد فاز افزایشی شده است. بر اساس دادههای منتشرشده، قیمت برخی اقلام اساسی مانند روغن نباتی و شکر در بازارهای جهانی بین ۵ تا ۱۵ درصد رشد را تجربه کردهاند. این افزایش عمدتاً ناشی از رشد هزینه انرژی و همچنین اختلال در تأمین نهادههای کشاورزی از جمله کود شیمیایی است.
در حوزه کالاهای صنعتی، قیمت فلزات پایه نیز با روندی صعودی مواجه شده است. بهعنوان نمونه، بهای آلومینیوم در بازارهای جهانی بین ۸ تا ۱۲ درصد افزایش یافته که این موضوع میتواند به افزایش هزینه تولید در صنایعی مانند خودروسازی و لوازم خانگی منجر شود. اثر این افزایش، بهصورت غیرمستقیم در قیمت کالاهای مصرفی بادوام نمایان خواهد شد.
همزمان، در بخش خدمات نیز فشارهای تورمی در حال شکلگیری است. گزارشهای اقتصادی نشان میدهد هزینههایی مانند بیمه، خدمات درمانی و ساختوساز در برخی ایالات بین ۳ تا ۷ درصد افزایش یافتهاند؛ موضوعی که بیانگر گسترش تدریجی اثرات تورمی به کل اقتصاد است.
در مجموع، دادههای موجود نشان میدهد که یک الگوی مشخص در حال تکرار است: افزایش قیمت انرژی بهعنوان محرک اصلی، ابتدا هزینههای حملونقل را بالا برده، سپس به مواد غذایی و کالاهای صنعتی سرایت کرده و اکنون در حال تأثیرگذاری بر بخش خدمات است.
نکته قابل توجه آن است که بخش قابل توجهی از این افزایش قیمتها، ناشی از انتظارات تورمی و فضای روانی ناشی از جنگ است؛ بهگونهای که در بسیاری از بازارها، رشد قیمتها سریعتر از تغییرات واقعی در عرضه و تقاضا رخ داده است.
اگرچه بخشی از این افزایش قیمتها ریشه در واقعیتهای عرضه دارد، اما نقش انتظارات تورمی و فضای روانی ناشی از جنگ، در تشدید و تسریع این روند قابل توجه است. در صورت تداوم تنشها، این موج میتواند از یک شوک موقت عبور کرده و حتی سیاستهای پولی ایالات متحده را تحت تأثیر قرار دهد و شاهد یک روند پایدار تورمی در اقتصاد آمریکا باشیم.