طراحی ابزارهای تأمین مالی زیست بوم اقتصاد فرهنگ

به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری دانشجو، پژمان در ابتدای سخنان خود، شکل‌گیری این تفاهم‌نامه را نتیجه پیگیری یک «نظام مسائل» در حوزه فرهنگ و هنر کشور دانست و گفت: «آنچه امروز به آن رسیده‌ایم، نتیجه بررسی مجموعه‌ای از چالش‌ها در زیست‌بوم فرهنگ، هنر و رسانه کشور است؛ چالش‌هایی که بدون حل آن‌ها، توسعه این حوزه ممکن نیست.»

او یکی از مهم‌ترین مسائل این زیست‌بوم را «تأمین مالی» عنوان کرد و افزود: «کسب‌وکارهای فرهنگی برای تولید، توسعه و حتی ادامه فعالیت خود با مشکل تأمین نقدینگی مواجه‌اند. این مسئله، یکی از موانع اصلی رشد در این حوزه است.»

مدیرعامل مؤسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر، در ادامه به ظرفیت‌های اقتصادی این حوزه اشاره کرد و گفت: «در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته، سهم صنایع فرهنگی از تولید ناخالص داخلی به حدود سه درصد رسیده؛ این نشان می‌دهد که فرهنگ و هنر دیگر یک حوزه تزئینی نیست، بلکه می‌تواند موتور رشد اقتصادی و اشتغال باشد.»

او با اشاره به وضعیت ایران، از «تاب‌آوری پایین کسب‌وکارهای فرهنگی» به‌عنوان یک چالش جدی نام برد و افزود: «در شرایط بحران، این کسب‌وکارها سریع‌تر از دیگر حوزه‌ها از چرخه فعالیت خارج می‌شوند، در حالی که با ابزارهای مالی مناسب می‌توان از آن‌ها حمایت کرد.»

پژمان همچنین با استناد به آمارهای رسمی، نسبت به کاهش هزینه فرهنگی خانوارها هشدار داد و گفت: «هزینه فرهنگی خانوار ایرانی از سال ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۳ به‌طور قابل توجهی کاهش یافته به گونه‌ای که سهم هزینه کرد فرهنگی خانوارهای ایرانی از مجموع هزینه‌ها از 5/11 درصد در سال 1396 به 5/8 درصد در سال 1403رسیده و همینطور میانگین هزینه کرد از حدود 5/23 میلیون تومان به نزدیک 15 میلیون تومان کاهش داشته و این موضوع یک زنگ خطر جدی برای کشوری است که به دنبال حفظ هویت فرهنگی و توسعه اقتصادی است.»

او تأکید کرد که ادامه این روند می‌تواند به تضعیف جریان تولید و مصرف فرهنگی در کشور منجر شود و افزود: «اگر فرهنگ از سبد خانوار حذف شود، در بلندمدت با بحران هویتی و اقتصادی مواجه خواهیم شد.»مدیرعامل مؤسسه کمک، نقش این نهاد را «واسطه‌گری و ابزارسازی» دانست و تصریح کرد: «رویکرد ما پرهیز از تصدی‌گری است. تلاش می‌کنیم با طراحی و توسعه ابزارهای مالی، زمینه را برای حضور فعال بخش خصوصی و تعامل با نظام بانکی در راستای ایجاد زنجیره ارزش کارآمد فراهم کنیم.»

او در ادامه افزود: امکان وثیقه‌گذاری آثار هنری در نظام بانکی، ایجاد سازوکارهای اصالت‌سنجی و شناسنامه‌دار کردن آثار و برنامه‌ریزی برای راه‌اندازی بازارهای رسمی و شفاف برای خرید و فروش آثار هنری از مهمترین اقدامات علمی موسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر در راستای ارزش‌دهی به‌صنایع فرهنگی است.

پژمان همچنین از همکاری با بازار سرمایه و طراحی ابزارهایی مانند گواهی سپرده آثار هنری خبر داد و گفت: «این اقدامات می‌تواند به شکل‌گیری یک بازار شفاف و قابل اتکا در حوزه هنر کمک کند.»

او در بخش دیگری از سخنان خود، به هدف اصلی این تفاهم‌نامه اشاره کرد و افزود: «تلاش ما این است که با استفاده از ابزارهای اعتباری، امکان خرید آثار هنری برای مردم فراهم شود؛ به‌گونه‌ای که بازار هنر از حالت محدود و انحصاری خارج شده و به سمت مردمی شدن حرکت کند.»

به گفته او، نبود چنین ابزارهایی باعث شده بازار هنر در برخی موارد به سمت فعالیت‌های غیرشفاف یا زیرزمینی سوق پیدا کند.

پژمان در پایان، تغییر رویکرد این مؤسسه را از «حمایت‌های بلاعوض» به سمت «توانمندسازی از طریق ابزارهای مالی» یکی از مهم‌ترین تحولات اخیر دانست و تأکید کرد: «اگر بتوانیم زیرساخت‌های مالی و حقوقی لازم را فراهم کنیم، اقتصاد فرهنگ و هنر می‌تواند به یکی از پیشران‌های توسعه کشور تبدیل شود.»

صادق پژمان، مدیرعامل مؤسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر، در این رویداد تأکید کرد که مهم‌ترین مانع رشد کسب‌وکارهای فرهنگی، مشکل نقدینگی و نبود ابزارهای مالی مناسب است. به گفته او، این موضوع باعث شده تاب‌آوری این کسب‌وکارها در بحران‌ها بسیار پایین باشد.

هدف نهایی این مسیر، توسعه زیرساخت‌ها و مردمی‌سازی بازار هنر و تبدیل آن به یک بخش فعال اقتصادی است؛ نه یک حوزه محدود و وابسته.