نقش نمایشگاه مجازی کتاب تهران در ایجاد فضای شاد و امن برای کودکان در زمانه جنگ

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، مژگان شیخی؛ نویسنده و مترجم کودکان و نوجوانان گفت: رسانه‌ها باید در راستای جذاب کردن نمایشگاه مجازی کتاب تهران برای کودکان و نوجوانان نقش خود را ایفا کنند. بویژه سازمان صدا و سیما با تولید برنامه‌های اختصاصی رادیویی و تلویزیونی می‌تواند نقشی کلیدی در این زمینه داشته باشد.

وی همچنین با بیان اینکه بهتر است در نمایشگاه مجازی کتاب تهران فضایی شامل دو بخش مجزا برای کتاب‌های مخصوص کودکان و بزرگسالان طراحی شود، ادامه داد: در شرایط بعد از جنگ شاید تمایل و حوصله برای خرید کتاب کم شده باشد. اما مهم است بدانیم که همه پدر و مادر‌ها به اهمیت کتاب و تأثیرات مثبت آن آگاهی کامل دارند. آنها می‌دانند که مطالعه علاوه بر اینکه قدرت خلاقیت کودک را افزایش می‌دهد، در حل مشکلات، تقویت ارتباطات و آرامش کودک نقش مهمی دارد. حتی در شرایط سخت، خرید یک یا چند کتاب می‌تواند راهی برای کمک به فرزند باشد، چون احساس می‌کند کار مهم و ارزشمندی انجام می‌دهد و در عین حال ارتباطی مستمر با دنیای کتاب و دانش برقرار می‌کند.

شیخی با تاکید بر اینکه والدین نقش بسیار مهمی در ترغیب کودکان به مطالعه دارند، گفت: والدین با ترفند‌های خاص و با درک علایق فرزندشان می‌توانند آنها را به خرید کتاب ترغیب کنند. نمایشگاه مجازی کتاب تهران می‌تواند فرصت مناسبی باشد تا خانواده‌ها با کمترین هزینه ولی بیشترین تاثیر، ارتباط با کتاب را حفظ کرده و در این مسیر همراهی کنند. حتی یک کتاب ساده و کوچک می‌تواند نقش مهمی در حفظ و تقویت رابطه کودک با مطالعه و دنیای کتاب بازی کند.

نویسنده کتاب «خداحافظ درختان سرو» در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به این نکته که در شرایط جنگی و آتش‌بس موقت، والدین باید به فرزندانشان آرامش بدهند، ادامه داد: پدر و مادر‌ها دنبال این هستند که برای کودک، فضایی شاد و امن ایجاد شود؛ فضایی که کودک از نگرانی‌ها و فکر‌های سنگین کمی فاصله بگیرد و احساس امید و انگیزه‌اش بیشتر شود. به نظرم نمایشگاه مجازی کتاب می‌تواند بستر خوبی برای تحقق همین هدف باشد. این نمایشگاه می‌تواند فرصتی فراهم کند تا والدین و فرزندان کنار هم بنشینند، درباره کتاب‌ها گفت‌و‌گو کنند و با توجه به علاقه کودک به تهیه کتاب‌های مناسب بپردازند.

وی افزود: حتی اگر کودک فقط یک کتاب را هم انتخاب کند، همین همراهی، زمان مشترک و حس خوبِ «ما داریم برای تو انتخاب می‌کنیم» می‌تواند اثر بسیار مثبتی داشته باشد. در نهایت این روند به کودک کمک می‌کند آرامش بیشتری داشته باشد، انگیزه‌اش بالا برود و تجربه‌ای مثبت از کتاب و مطالعه پیدا کند. این فرآیند باعث می‌شود تا خانواده‌ها از طریق نمایشگاه مجازی کتاب تهران، یک زمان خوب برای فرزندانشان ایجاد کنند.

نویسنده کتاب «راز آواز» با بیان اینکه ارتباط با کتاب در هر شرایطی می‌تواند نقش آرام‌بخش و کمک‌کننده‌ای داشته باشد، گفت: در زمان‌های ناراحتی، در بحران‌های جنگ یا هنگام گم کردن راه، وقتی فردی نمی‌داند چه باید بکند، کتاب می‌تواند یک همراه همیشگی باشد. تجربه نشان داده است که حتی در سخت‌ترین لحظات کسانی هستند که با مطالعه و خواندن کتاب آرامش پیدا می‌کنند. در نگاهی به تاریخ متوجه خواهیم شد که بسیاری از افراد در زمان‌های جنگ و بحران به کتاب پناه می‌بردند؛ چرا که مطالعه به انسان آرامش می‌دهد و بویژه در مطالعه ادبیات داستانی حس همدلی و همذات پنداری با شخصیت‌های داستان آموزنده خواهد بود.

شیخی همچنین به فواید کتاب‌های صوتی اشاره کرد و ادامه داد: خودم زمانی که نیاز به تمرکز دارم و یا برای رفع اضطراب و نگرانی‌های روزمره، به کتاب صوتی گوش می‌دهم. به نظرم در هر شرایطی کتاب می‌تواند بهترین همراه باشد؛ چرا که شخصیت‌های آن اکثراً انسان‌های معمولی هستند که با مشکلات مشابه ما روبه‌رو شده و از پس آن برآمده‌اند، پس همذات‌پنداری با آنها انگیزه‌بخش خواهد بود. بسیاری از افراد از چالش‌های مشترکی عبور کرده‌اند و این تجربیات می‌تواند چراغ راه دیگران باشد.

وی به امکان مواجهه مستقیم و گفت‌وگوی بین نویسنده و مخاطب در نمایشگاه مجازی کتاب تهران اشاره کرد و گفت: در شرایط دشوار همواره راه‌هایی برای ارتباط وجود دارد. به عنوان مثال، در دوران کرونا زمانی که حضور فیزیکی در کتابخانه‌ها و نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران محدود بود، گروه‌های مختلف با برنامه‌ریزی دقیق، جلسات مجازی را برگزار کردند. این جلسات نقش مؤثری در ایجاد ارتباط میان نویسندگان و کودکان و نوجوانان داشت. آن زمان استفاده از تکنولوژی‌های موجود، یعنی لپ‌تاپ و گوشی‌های هوشمند، فرصت‌های جدیدی برای برقراری گفت‌وگوی مستقیم فراهم کرد. من شخصاً شاهد هستم که در دوران کرونا، تعداد این جلسات مجازی بسیار افزایش یافت و باعث شد بیشتر از هر زمان دیگری، ارتباط بهتر و مؤثرتری بین نویسنده‌ها و مخاطبان شکل بگیرد. این نمونه نشان می‌دهد که با برنامه‌ریزی صحیح و استفاده هوشمندانه از فناوری‌های امروزی، حتی در شرایط خاص، راه‌حل‌هایی جایگزین و کارآمد برای حفظ ارتباط وجود دارد.