هزار و يك راه براي توهين به مردم و فرار از پاسخگويي مودبانه!

گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»؛ برنامه تلويزيوني هفت كه به مباحث مربوط به وضعيت سينماي كشور از جنبه هاي مختلف مي پردازد، جمعه شب اين هفته و در آخرين برنامه پخش شده خود شاهد وضعيت خاصي در بخش نقد و تحليل فيلم انتخاب شده از اكران حال حاضر سينماها بود.

فيلم «سوت پايان» به كارگرداني و بازيگري نيكي كريمي، همچون گذشته با حضور مسعود فراستي، منتقد برجسته و شناخته شده سينما به عنوان مخالف فيلم و يك منتقد ديگر به عنوان موافق فيلم مورد بحث قرار گرفت.

اما نكته اي كه در اين برنامه بشدت آزاردهنده و در بعضي مواقع فاجعه آميز بود، نوع مواجهه نيكي كريمي در مقام كارگردان فيلم در مقابل نقدهايي كه توسط منتقد بر فيلمش وارد مي شد، بود.

در لحظاتي از اين جلسه نقد و تحليل فيلم، نيكي كريمي با رفتاري كه به راستي از ادب و متانت به دور بود با عشوه و كرشمه اي حيرت آور و تكان دهنده و با بي ادبي هر چه تمامتر پاسخ هايي كوتاه و نامربوط با حرف هاي منتقد بر زبان جاري مي كرد و متوجه اين قضيه نبود كه اين رفتار او بيش و پيش از آن كه يك عكس العمل تلافي جويانه و بي ادبانه نسبت به يك برنامه تلويزيوني يا منتقد سينمايي آن برنامه باشد، يك نوع بي ادبي و توهين به مخاطباني است كه در حال تماشاي برنامه هستند؛ مخاطباني كه به منظور دنبال كردن وضعيت سينماي ايران و يا به اميد ارتقاي دانش بصري و افزايش آگاهي هنري خود نسبت به سينما، برنامه هفت را انتخاب كرده و به تماشاي آن نشسته اند.

ما در همين مجال و در نوشتاري به نقد و تحليل فيلم «سوت پايان» پرداخته بوديم و اين فيلم بي مايه و ضعيف را چه از نظر ساختاري و چه به لحاظ محتوايي و در نيز مقايسه با ساير آثار پيشين كارگردانش مرور و نقد كرده بوديم.

 

در آنجا به اين نكته اشاره كرده بوديم كه فيلم «سوت پايان» هم از نظر فن بصري و ميزانسن سينمايي حاوي مشكلات عديده اي است و هم به لحاظ پيام و محتوايي كه در خود تنيده و به تصاوير تزريق كرده، زير سوال است و مجموعا اثري معيوب، نازل و غير قابل دفاع را پديد آورده است.

و نيز به اين نكته اشاره كرديم كه اين فيلم در مقايسه با دو اثر قبلي كارگردانش به مراتب اثري نازلتر و ضعيفتر است، حتي نسبت به فيلم يك شب و فيلم چند روز بعد كه آنها نيز متاسفانه در جاي خود آثاري به دردنخور، ضعيف، خسته كننده، كشدار،‌ بي هويت و غير قابل دفاع بودند.

به نظر مي رسد كارگردان «سوت پايان» پس از دريافت بازخوردهاي منفي نسبت به فيلمش از سوي منتقدان و مخاطبان سينما، عكس العمل هايي به دور از ادب و متانت از خود بروز مي دهد و شيوه اي در مواجهه با مخاطبان و منتقدان انتخاب مي‌كند كه از مدار بزرگ منشي، حرفه اي گري و هنرمندانه بودن به دور است، خيلي دور.

در آخرين برنامه تلويزيوني هفت كه ذكرش رفت، مسعود فراستي علاوه بر ساير مواردي كه نسبت به ضعف هاي فيلم به آنها اشاره كرد، نكته بسيار جالبي را بر زبان راند و شايد همين نكته بود كه باعث شد خشم و بي ادبي كارگردان فيلم برانگيخته شود.

 

فراستي اشاره كرد كه اين فيلم يك فيلم اجتماعي نماست و اداي اجتماعي بودن را درمي آورد و اساسا نگاهش يك نگاه توريستي است تا يك نگاه اجتماعي و بعد عنوان كرد كه ظاهرا كارگردان به تكرار و تقليد از عباس كيارستمي و رخشان بني اعتماد روي آورده است كه نتيجه كارش چنين فيلمي شده است و نيز اينكه فيلم «سوت پايان» را به مراتب اثري ضعيفتر و عقب مانده تر و نازلتر نسبت به آثار قبلي نيكي كريمي در مقام كارگردان دانست.

حقيقت آن است كه يك هنرمند پيش و بيش از آن كه هنر تصوير و سينماورزي، او را در نزد مردم بزرگ و صاحب قدر و ارجمند سازد، اين هنر رفتار با متانت و بزرگ منشانه و با ظرفيت و تحمل اوست كه موجبات قدر و منزلت او را نزد مخاطبان و در جامعه پديد مي آورد و اين نكته اي است كه ظاهرا خانم كريمي از آن بشدت غافل است و اين غفلت خطر بزرگي است براي كسي كه ادعاي هنرمندي و سينماورزي دارد.