پایبندی نویسنده به زمانی که روایت در آن رخ داده به خلق اثری ماندگار و عمیق میانجامد
به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری دانشجو، جلسه نقد و بررسی کتاب « درخت بیبرادر» با حضور فاطمه سلیمانی ازندریانی نویسنده اثر، مرضیه نفری کارشناس و محمدعلی حامد رضوی منتقد عصر شنبه ۳۰ خرداد در باغ کتاب تهران برگزار شد.
فاطمه سلیمانی ازندریانی نویسنده کتاب در ابتدای جلسه ضمن خوشامدگویی به حاضران پیرامون روند شکلگیری داستان «درخت بیبرادر» گفت: بعد از تماس ناشر ابتدا نوشتن کتاب را قبول نکردم اما بعد تصمیم گرفتم که سراغ نوشتن کتاب بروم، برای خلق داستان سراغ ایده که داستان دو نوجوان است رفتم و به سوژه به این شکل پرداختم که داستان یک عمو و برادرزاده همسن و سال را مطرح میکند که در دهه شصت زندگی میکنند و برای رفتن به جبهه ماجراهایی برایشان ایجاد میشود.
وی ادامه داد: تلاش کردم خانواده پرجمعیت دهه شصت با ساختاری صمیمی را به تصویر بکشم و برای تصویر کردن یک خانواده متمول خانوادهای ساکن قلهک انتخاب کردم.
در بخش دیگری از برنامه مرضیه نفری کارشناس جلسه گفت: داستان « درخت بیبرادر» خیلی روان روایت شده است و بافت صمیمی خانوادگی را میتوان در گفتوگوهای بین شخصیتهای داستان حس کرد.
محمدعلی حامد رضوی منتقد میهمان جلسه در بخش دیگری از برنامه گفت: امروز جامعهای را تصویر میکنند که اهل مطالعه نیست اما بررسی ناشران پرفروش نمایشگاه مجازی کتاب تهران نشان میدهد که علیرغم شرایط خاصی که امسال برقرار شد و در حالیکه تقریباً هیچ عنصر شتابدهندهای هم وجود نداشت چه کسانی اهل مطالعه هستند و چه جامعهای مخاطب کتاب است.
رضوی پیرامون نشر ۲۷ بعثت که اثر «درخت بیبرادر» را منتشر کرده است گفت: این کتاب برای رسیدن به دست مخاطب واقعی خودش موانعی دارد از جمله والدین که تصمیم می گیرند نوجوان در چه سطحی و در چه موضوعاتی مطالعه کند.
وی ادامه داد: مروجان کتاب هم مانعی دیگر هستند که ممکن است کتاب را آنطور که باید معرفی نکنند. همچنین نویسندگان نیز میتوانند نوعی مانع باشند که اگر نویسنده ارزیابی لازم از اثر خود را توسط سایر نویسندگان به داوری بگذارد میتواند نتیجه بهتری را در کتاب خود منعکس کند.
مرضیه نفری کارشناس جلسه همچنین بیان کرد: در حوزه انتخاب والدین ممکن است قیمت هنگام خرید در انتخاب کتاب برای نوجوان اثر گذار باشد که البته این موضوع در کتابخانهها و عرضه کتاب در این مکانها میتواند این منع را از بین ببرد.
این کارشناس همچنین با توجه به داوری کتاب توسط نوجوانان گفت: برخی کتابها را به نوجوانان عرضه کردیم و از طرح جلد تا محتوا نکاتی را ارائه کردند که راهگشا بود.
نفری ادامه داد: فضای داستان « درخت بیبرادر» در دهه شصت میگذارد و بخشهایی که به نادیده گرفتن فرزند کوچک خانواده اشاره کرده بنظرم بهترین بخش داستان است و امروز هم دغدغه نوجوانان نادیده گرفته شدن است و باید مورد توجه قرار بگیرد.
همچنین رضوی بخشهای از داستان را روایت کرد و گفت: موتور محرک داستان در خط اصلی روایت شخصیت اول است که آیا میتواند به جبهه برود و شخصیت دیگر داستان میتواند شرایطی که خانواده درخواست کردهاند را به دست بیاورد تا اجازه اعزام به جبهه را بگیرد یا نه، همچنین خرده روایتهایی در طول داستان در فصلهای مختلف داستان مطرح میشود که اثر را به اثری جذاب تبدیل کرده است.
وی ادامه داد: این کتاب در گونه ادبیات تربیتی قرار میگیرد و زیر گونه آن را میتوان دفاع مقدس تعریف کرد.
رضوی تغییر رفتار شخصیت داستان را که یک نوجوان جستجوگر است در گونه ادبیات تربیتی خط روایت داستان معرفی کرد و گفت: کتاب «درخت بیبرادر» در حوزه ادبیات نوجوان یک روایت در حوزه هویتیابی فردی است. در این قسم داستان شخصیت داستان از یک تضاد با خانواده یا گاهی جامعه به خودآگاهی میرسد اما در این اثر یاسین شخصیت اصلی داستان در چهارچوبها مسئولیت قبول میکند و تلاش میکند با ارزشهای والای جامعه همسو شود و نویسنده توانسته یک روایت ایرانی را بازتولید کند.
نویسنده در این بخش بیان کرد: مخالف تحقیر والدین هستم و تلاش کردم عامدانه تضادی بین شخصیت نوجوان داستان با والدین وجود نداشته باشد.
رضوی ادامه داد: در کتاب «درخت بیبرادر» روند دراماتیک داستان خوب پیش رفته و دوستی دو شخصیت اصلی داستان رضا و یاسین بنظرم بهتر بود باتوجه به نویسنده که یک خانم است دو دختر باشند تا نویسنده به ظرافتهای رابطهشان بیشتر آشنا باشد اما بطور کلی نویسنده از پس خلق تصویر درآمده است.
فاطمه سلیمانی نویسنده کتاب پیرامون ارتباط گرفتن نوجوانان با اثر گفت: در یک میهمانی کتاب را به دو دختربچه دادم و برای مطالعه آن اشتیاق نشان دادند و تمام طول میهمانی درحال مطالعه داستان بودند.
حامد رضوی همچنین در بخش دیگری با اشاره به بخشهایی از کتاب گفت: بهتر است در جلسات نقد نکاتی مطرح شود که برای نویسنده و حاضران مفید باشد در همین زمینه نکاتی را دقیق پیرامون نقد کتاب نوشتهام که مطرح میکنم.
وی ادامه داد: توجه و پایبندی نویسنده به زمانی که اثر در آن رخ داده است عنصر مهمی است چرا که به اثر عمق و ماندگاری میدهد، کتاب در این موضوع و انطباق تاریخی به لحاظ اصطلاحات، عبارات و بعضی ارجاعات در کتاب قابل بازبینی است.
این منتقد در بخش پایانی صحبتهایش گفت: این هنرنمایی نویسنده است که اثری تاریخی را برای نوجوان امروز خلق کند و اثر هم مورد توجه قرار بگیرد البته این هنرنمایی زمانی کاملاً اتفاق میافتد که نویسنده به درستی تحقیقات را پیرامون آن دوره از تاریخ در بخشهای مختلف انجام دادهباشد.
همچنین نویسنده اثر با توجه به عنوان کتاب «درخت بیبرادر» این عنوان را برگرفته از یک بیت شعر معرفی کرد و گفت: وقتی شعر را در بخشی از کتاب نوشتم، عنوان جالبی برای کتاب به نظرم آمد و آن را به عنوان اسم کتاب انتخاب کردم.
نفری در بخش دیگری از برنامه نویسندگان حاضر در جمع را به خوانش کتابهای فرهنگ لغت توصیه کرد و گفت: ارجاعات دقیق این کتابها میتواند به گسترش فرهنگ لغات نویسنده کمک کند و به تبع به خلق یک اثر غنی با خردهروایتهای خواندنی و مستند بیانجامد.
نویسنده اثر در پایان از نقدهایی که مطرح شد تشکر کرد و گفت: تحقیقات لازم برای اثر را در حد توان انجام دادم و اما حتما جای پرداخت بیشتری دارد.
در بخش پایانی از حاضران دعوت شد تا در سلسله جلسات نقد و بررسی کتاب که ماههای آینده برگزار خواهد شد نیز شرکت نمایند.