نتانیاهو در بنبست انتخابات؛ پذیرش شکست یا آغاز جنگ بیسرانجام جدید؟
به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری دانشجو؛ نزدیک شدن به انتخابات پارلمانی اسرائیل، گمانهزنیها درباره آینده سیاستهای امنیتی و نظامی کابینه بنیامین نتانیاهو را افزایش داده است. پس از نزدیک به هزار روز جنگ در چند جبهه، از غزه و لبنان گرفته تا ایران، اکنون این پرسش بیش از هر زمان دیگری مطرح است که آیا نخستوزیر اسرائیل برای عبور از بحرانهای داخلی و حفظ قدرت، بار دیگر به گزینه جنگ روی خواهد آورد یا ناچار به پذیرش راهحلهای سیاسی خواهد شد.
ارزیابی محافل سیاسی و امنیتی اسرائیل نشان میدهد جنگی که با هدف تغییر معادلات منطقه آغاز شد، هنوز به نتیجهای قاطع نرسیده است. با وجود بهرهگیری از توان گسترده نظامی و حمایت همهجانبه آمریکا، نه مقاومت در غزه از میان رفته، نه جبهه لبنان به طور کامل آرام شده و نه رویارویی با ایران به دستاوردی راهبردی برای تلآویو تبدیل شده است.
این وضعیت، رژیم اسرائیل را وارد جنگی فرسایشی کرده که پیامدهای آن تنها به میدان نبرد محدود نمانده است. فرسایش ارتش، افزایش اختلافات سیاسی، کاهش اعتماد عمومی به دولت و افت جایگاه بینالمللی اسرائیل، همگی بخشی از هزینههایی هستند که طی سه سال گذشته بر این رژیم تحمیل شدهاند.
جنگی که هنوز پایان ندارد
با گذشت بیش از هزار روز از آغاز درگیریها، دولت نتانیاهو هنوز نتوانسته برتری نظامی خود را به یک پیروزی سیاسی یا امنیتی پایدار تبدیل کند. در غزه، اهداف اعلامشده اسرائیل نه در میدان نبرد محقق شده و نه نشانهای از تحقق آنها از مسیر مذاکرات دیده میشود.
در لبنان نیز هرچند درگیریها کاهش یافته، اما هیچ تضمینی برای تداوم آرامش وجود ندارد و احتمال شعلهور شدن دوباره جبهه شمالی همچنان پابرجاست. در پرونده ایران نیز با وجود برقراری آتشبس، هنوز نتایج سیاسی جنگ روشن نشده و بسیاری از اهداف اعلامی رژیم اسرائیل محقق نشده است.

بحران داخلی؛ چالش بزرگ نتانیاهو
در داخل اسرائیل، شرایط برای دولت ائتلافی نیز چندان امیدوارکننده نیست. ارتش با فشار و فرسایش ناشی از جنگ طولانی روبهروست و جامعه اسرائیل بیش از هر زمان دیگری دچار شکاف سیاسی شده است.
اختلاف بر سر تشکیل کمیته تحقیق درباره شکست هفتم اکتبر، مناقشه بر سر قانون خدمت سربازی و کاهش اعتماد عمومی به دولت، ارتش، پلیس و دستگاه قضایی، فضای داخلی اسرائیل را به شدت ملتهب کرده است؛ وضعیتی که حتی از بحران سیاسی پیش از عملیات «طوفان الاقصی» نیز عمیقتر توصیف میشود.
با وجود این شرایط، نتانیاهو همچنان بر روایت «دستاوردهای بزرگ» تأکید دارد و مدعی است عملیات نظامی هنوز به پایان نرسیده و برای دستیابی به «پیروزی کامل» باید ادامه پیدا کند.
انتخابات؛ محرک بازگشت به میدان جنگ؟
همزمان با نزدیک شدن به انتخابات، بسیاری معتقدند نتانیاهو جنگ را نه فقط یک پرونده امنیتی، بلکه ابزاری برای حفظ قدرت سیاسی میبیند.
در همین چارچوب، مئیر بنشبات، رئیس پیشین شورای امنیت داخلی اسرائیل و از چهرههای نزدیک به نتانیاهو، خواستار ازسرگیری جنگ گسترده در غزه شده و تأکید کرده است که بدون تسلط کامل نظامی بر سراسر این منطقه، هدف اصلی جنگ یعنی از بین بردن مقاومت محقق نخواهد شد. او همچنین خواستار آن شده که آمریکا پیش از آغاز روند بازسازی غزه، از بازگشت اسرائیل به عملیات نظامی حمایت کند.
دو راهی جنگ یا دیپلماسی
در مقابل، بخشی از مراکز مطالعاتی و تحلیلگران اسرائیلی معتقدند ادامه وضعیت کنونی، رژیم اسرائیل را وارد یک بنبست راهبردی کرده است؛ بنبستی که خروج از آن نه با عملیات نظامی، بلکه از مسیر سیاست و دیپلماسی امکانپذیر خواهد بود.
از نگاه این جریان، تمرکز دولت نتانیاهو بیش از آنکه بر منافع بلندمدت رژیم صهیونیستی استوار باشد، بر ملاحظات انتخاباتی کوتاهمدت است. به اعتقاد آنان، پایان دادن به جنگ، خروج از مناطق اشغالی و حرکت به سمت توافقهای سیاسی و منطقهای میتواند دستاوردهایی برای اسرائیل داشته باشد که سالها جنگ نتوانسته آنها را تأمین کند.

نگاه نتانیاهو به انتخابات اکتبر
با این حال، شواهد نشان میدهد نتانیاهو در شرایط کنونی تمایلی به پذیرش این رویکرد ندارد. پذیرش راهکارهای دیپلماتیک میتواند بخشی از پایگاه اجتماعی او در میان جریان راست افراطی را از بین ببرد و شانس پیروزیاش در انتخابات را کاهش دهد.
بر همین اساس، این احتمال مطرح است که تا زمان برگزاری انتخابات، دولت اسرائیل تلاش کند سطح تنشهای نظامی را در جبهههای مختلف افزایش دهد.
در همین چارچوب، انتظار میرود نتانیاهو در دیدار آینده خود با دونالد ترامپ در کاخ سفید، تلاش کند رئیسجمهور آمریکا را به فاصله گرفتن از روند دیپلماسی با ایران متقاعد کند و با استناد به ادعاهایی درباره پایبند نبودن تهران به توافقها، حمایت واشنگتن را برای ازسرگیری فشارهای نظامی جلب کند.
اگر ترامپ همچنان بر ادامه مسیر مذاکره همراه با فشارهای محدود نظامی اصرار داشته باشد، احتمال دارد نتانیاهو تمرکز خود را بر دریافت چراغ سبز آمریکا برای آغاز دوباره عملیات گسترده در غزه قرار دهد؛ عملیاتی که تلآویو آن را با هدف خلع سلاح گروههای فلسطینی و تضعیف مقاومت توجیه میکند.
آنچه مسلم است، سرنوشت جنگ و صلح در ماههای آینده، بیش از هر زمان دیگری با معادلات سیاسی داخلی اسرائیل و رقابتهای انتخاباتی گره خورده است؛ جایی که تصمیمهای نظامی، تنها در میدان نبرد تعیین نمیشوند، بلکه صندوقهای رأی نیز در شکلگیری آنها نقش تعیینکنندهای دارند.