صالحی: توجه ویژه به فرهنگ دیجیتال است/ تشریح فعالیت‌های فرهنگی و هنری ایران و نحوه همکاری دوجانبه با قرقیزستان در عرصه‌های فرهنگی و هنری.

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در ادامه سفر به قرقیزستان و برنامه‌هایی که در حاشیه اجلاس وزرای فرهنگ عضو پیمان شانگها با رسانه اسلامی «نوماد تی‌وی» گفت‌و‌گو کرد.

خبرنگار این رسانه در ابتدا خطاب به سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ کشور گفت: ورود شما به جمهوری قرقیزستان خوش آمد می‌گویم. ایران و قرقیزستان از طریق جاده بزرگ دارای پیوند‌های تاریخی هستند، بنابراین از نظر جنابالی چگونه می‌توان این میراث فرهنگی مشترک را توسعه داد و تقویت کرد؟

صالحی: همین نکته پایه اصلی روابط دو ملت ایران و قرقیزستان است. بسیار خوشحالم که به مناسبت اجلاس وزیران فرهنگ سازمان همکاری شانگهای در قرقیزستان حضور دارم.

روابط فرهنگی (همان‌گونه که اشاره کردید) گاهی در حاشیه تجارت بود و گاهی در متن دقیق فرهنگی، اما امروز تنوع بسیار بیشتری برای ارتباط فرهنگی دو ملت وجود دارد هم از طریق مسیر‌های قدیمی مانند زبان و کتاب و از سوی دیگر، عرصه‌های رشد نیز به این ظرفیت‌ها اضافه شده است.

یکی از مهم‌ترین این عرصه‌ها، سینما و هنر تصویر است. همان‌طور که می‌دانید سینما به‌عنوان هنر هفتم، بسیار بالا برای تصویر سریع ملت‌ها نسبت به هم‌سازی دارد.

موفق سینمای ایران، در حوزه فیلم، مستند و فیلم بلند، فرصت کوتاهی برای توسعه روابط فرهنگی دو کشور ایجاد کرده است.

سال گذشته نیز در میان سازمان سینمایی وزارت فرهنگ جمهوری اسلامی ایران و همتای قرقیزستانی تفاهم‌نامه‌ای امضا شد و فرصت‌های تازه‌ای برای ارتباطات به وجود آمده است.

علاوه بر سینما، حوزه‌هایی مانند بازی‌های رایانه‌های رایانه‌ای، پویانمایی (انیمیشن)، فضای دیجیتال و هوش مصنوعی ابزار‌های تازه‌ای برای همکاری‌های فرهنگی ارائه کرده‌اند، البته باید در نظر داشت ابزار‌های سنتی فرهنگی، همچنان اثرگذار هستند.

خبرنگار: ایران نقش قرقیزستان را به‌عنوان میزبان اجلاس وزیران فرهنگ سازمان همکاری شانگهای چگونه ارزیابی می‌کند؟

صالحی:هایی که دارای پیشینه تاریخی و تمدنی طولانی هستند، طبیعتاً نقشی در حوزه فرهنگ می‌توانند بسیار مهم باشند. ویژگی فرهنگ این است که بیشتر از فعالیت‌های سیاسی یا اقتصادی که کوتاه‌مدت هستند، دیرپاست و در بلندمدت به ثمر می‌نشیند.

هرچه از عمق تاریخی و فرهنگی یک ملت باشد، ظرفیت اثرگذاری فرهنگی آن نیز بیشتر خواهد بود.

قرقیزستان نیز با توجه به تاریخی و فرهنگی ارزشمند، می‌تواند نقشی را در اثر ایفا کند. میزبانی اجلاس وزیران فرهنگ سازمان همکاری شانگهای فرصت مناسبی ارائه کرده تا این موقعیت تاریخی در خدمت گسترش روابط فرهنگی میان ملت‌ها قرار گیرد.

حماسه ماناس جایگاهی مشابه شاهنامه فردوسی دارد

خبرنگار: جمهوری اسلامی ایران آمادگی دارد چه پروژه‌های فرهنگی مشترکی را با قرقیزستان اجرا کند؟

صالحی: در سند «برنامه مبادلات فرهنگی و هنری» که با وزیر فرهنگ قرقیزستان امضا کرد، چشم‌انداز‌های متنوعی برای همکاری‌های مشترک ترسیم شده است.

اما پیشنهادی که از دیروز در دیدار با رئیس کتابخانه ملی، رئیس موزه ملی قرقیزستان و امروز در دیدار با وزیر فرهنگ مطرح می‌شود، مربوط به دو اثر بزرگ هویتی ایران و قرقیزستان بود.

شاهنامه فردوسی شناسنامه فرهنگی و هویتی ملت ایران است. اثری که نزدیک به هزار سال ایرانی با آن ارتباط معرفتی و وجودی دارد و بسیاری از هنر‌های ایرانی شاهنامه رویاج یافته است.

در قرقیزستان نیز حماسه ماناس جایگاهی مشابه دارد، پیشنهاد ما که با استقبال وزیر فرهنگ، رئیس کتابخانه ملی و رئیس موزه ملی قرقیزستان روبه‌رو شد، این بود که در ذیل «شاهنامه و مناس» کار‌های زیادی می‌توان انجام داد.

این همکاری‌ها در حوزه‌های پژوهشی و هنری که در ایران برپایه «شاهنامه» و در قرقیزستان رستوران «ماناس» انجام می‌شود، از قبیل نقالی، نگارگری، موسیقی و ... شکل می‌گیرد.

این پروژه یکی از مهمترین برنامه‌های کوتاه‌مدت خواهد بود که دو ملت را از طریق افزایش می‌دهند و زمینه همکاری‌های توسعه‌تر فرهنگی و هنری را می‌کند.

خبرنگار: به پروژه مشترک شاهنامه و ماناس اشاره کردید. علاوه بر این برای این طرح درباره چه موضوعاتی گفت‌و‌گو شد و مردم دو کشور در آینده منتظر اجرای چه برنامه‌های فرهنگی هستند؟

صالحی: در سند مبادلات فرهنگی حوزه‌های متنوعی برای همکاری پیش‌بینی شده است؛ طبیعی است که همه این برنامه‌ها به‌صورت هم‌زمان آغاز نخواهند شد، اما زمینه‌های همکاری بسیار مهم است.

از جمله این حوزه‌ها می‌توان به فرهنگ ملی دو کشور، کتاب و کتابداری، هنر‌های تجسمی، هنر‌های نمایشی، موسیقی، سینما، موزه‌ها و ... اشاره کرد و برنامه‌های مختلف این حوزه‌ها اجرا خواهند شد.

گفت‌و‌گو‌های ادامه یافتن و پروژه‌های کارشناسی ارشد را مشخص کرده و مراحل اجرای آنها را دنبال خواهند کرد.

پروژه مشترک شاهنامه و ماناس نیز صرفاً به مطالعات پژوهشی محدود نمی‌شود، بلکه در حوزه‌های هنری، فرهنگی، آموزشی و پژوهشی می‌توان بر پایه این دو اثر بزرگ انجام داد.

خبرنگار: چه‌های فرهنگی دیگری می‌توان برای مخاطبان ایرانی جذاب باشد و متقابلاً توجه مردم قرقیزستان قرار گیرد؟

صالحی: به چند حوزه به صورت خاص می‌توانم درمورد همکاری‌ها تاکید کنم. مورد اول موسیقی مقامی و آیینی است که در دو کشور وجود دارد.

ایران به دلیل مشخصه اقلیمی موسیقی‌های عصبی از آسیب‌های طبیعی است و مطمئن هستم که قرقیزستان نیز اینگونه است.

در زمینه موسیقی‌های سنتی، محلی و محلی، امکان اجرای پروژه‌های مشترک فراوانی وجود دارد؛ هنر‌های نمایشی نیز می‌توانند جذابیت‌های خاص خود را داشته باشند، ازجمله هنر‌های نمایشی عروسکی، در ایران هنر‌های نمایشی عروسکی پیشرفته‌ای داریم و در قرقیزستان نیز ممکن است چنین وجود داشته باشد و می‌توانیم تجربه‌هایمان را در این حوزه منتقل کنیم.

باید به فرهنگ دیجیتال توجه ویژه داشته باشم: جمهوری اسلامی ایران در دستور کار فرهنگی سازمان همکاری شانگهای چه ابتکار‌هایی را پیشنهاد می‌کند؟

صالحی:همانگونه که پیش‌تر اشاره کردم، در گذشته بخش مهمی از همکاری‌های فرهنگی ملت‌های این منطقه بر پایه جاده ابریشم شکل گرفته بود. اما امروز اگر بخواهیم ارتباطی عمیق‌تر و پایدارتر ایجاد کنیم، باید در حوزه فرهنگ دیجیتال و به‌ویژه فرهنگی قرار بگیریم که در بیمارستان‌های مصنوعی در حال شکل‌گیری توجه ویژه داشته باشیم.

پرسش اساسی این است که چگونه می‌توانیم در عصر دیجیتال و هوش مصنوعی، ضمن بهره‌گیری از فنآوری‌های نوین، از فرهنگ شرقی خود نیز صیانت کنیم. باید به سمت کنوانسیون جدیدتری برای فرهنگ شرقیِ دیجیتال حرکت کنیم.

خبرنگار: در سند مبادلات فرهنگی میان ایران و قرقیزستان چه سازوکاری برای اجرای این برنامه پیش بینی شده است؟

صالحی: آنچه در سند مبادله شده، صرفاً تعیین همکاری‌ها و مشخص کردن دنبال کردن آن دو طرف نیست. بلکه اصل اصلی ما در ایران اسلامی بر این است که مردم و بخش خاصی نقش اصلی را در اجرای این برنامه‌ها ایفا کنند و دولت‌ها بیشتر نقش کنند و پشتیبان داشته باشند.

در ایران مجموعه‌ای از اتحادیه‌های صنفی و تشکل‌هایی داریم که (حتما موارد مشابه در قرقیزستان هم وجود دارد) ارتباط میان این بخش‌ها باعث می‌شود که این سند می‌شود و آن را به عملکرد دولت‌ها محدود نمی‌کند.

خبرنگار: بار دیگر حضور شما در کشورمان را خوش‌آمد می‌گویم.

صالحی: در پایان بار دیگر از حضور در این سرزمین زیبا، در میان مردم فرهنگ‌دوست، مهمان‌نواز و قرقیزستان خونگرم، خرسندی می‌کنم. از گفت‌و‌گو با شما نیز بسیار خرسند هستم.

گفتنی است، دیدار، گفت‌و‌گو و ضیافت شام با ایرانشناسان، اساتید زبان فارسی و اساتید دانشگاه قرقیزستان و ملاقات‌های دوجانیه وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با وزارای فرهنگ شرکت کننده از سایر برنامه‌های این سفر ۴ روزه به‌شمار می‌رود.

همچنین در افتتاحیه بیست و سومین نشست وزاری فرهنگ عضو سازمان همکاری‌های شانگهای، آیین اهدای جوایز برگزیدگان جشنواره بین المللی فیلم عضو همکاری‌های شانگهای و ضیافت رسمی شام به میزبانی وزیر فرهنگ قرقیزستان نیز از دیگر برنامه‌های وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در این سفر است.