کد خبر:۱۴۳۳۱۹۶
یک کارشناس اقتصادی در گفتوگو با دانشجو عنوان کرد؛
مشکل گاز با یک شوک قیمتی حل نمیشود/ پاداش صرفهجویی را جایگزین کنید
حسین درودیان، کارشناس اقتصادی، با اشاره به مشابهت الگوی مصرف گاز خانگی در دهکهای درآمدی، افزایش قیمت صرف را دارای چالش دانست و تاکید کرد که سیاست قیمتی به تنهایی نمیتواند راهکار مناسبی برای مدیریت ناترازی باشد. به گفته وی، طراحی مکانیزم پاداش برای صرفهجویی، در کنار تنبیه قیمتی پرمصرفها، رویکردی مقبولتر و شدنیتر است.
به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، در شرایطی که ناترازی گاز به یکی از چالشهای جدی اقتصاد ایران تبدیل شده، بحث درباره راهکارهای مدیریت مصرف در بخش خانگی بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. از یک سو، برخی افزایش قیمت را ابزار موثر برای مهار مصرف میدانند و از سوی دیگر، نگرانیهایی درباره تبعات معیشتی این سیاست برای خانوارها وجود دارد. در همین چارچوب، این پرسش مطرح است که آیا سیاست قیمتی بهتنهایی میتواند مصرف گاز را کاهش دهد یا باید به سراغ ابزارهای مکمل و انگیزشی رفت؟
حسین درودیان در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری دانشجو درباره کارکرد قیمت در کاهش مصرف گاز خانگی عنوان کرد: «اگر افزایشهای قیمت، شدید و معنیدار باشد، حتما روی کاهش مصرف تاثیرگذار است. بهویژه که در مورد گاز خانگی، بخش مهمی از مصرف بالای ما ناشی از رفتارهای مصرفی یا به تعبیری بدرفتاریهای مصرفی است.» این کارشناس اقتصادی با اشاره به پتانسیل صرفهجویی در این بخش میافزاید: «شاید ۳۰ درصد از ظرفیت کاهش مصرف در بخش خانگی، به رفتارهای مصرفی بازگردد. کارهایی مثل تنظیم دقیق دمای خانه یا خاموش کردن گرمایش اتاقهای بدون استفاده، با یک تلنگر جدی قیمتی میتواند اتفاق بیفتد.»
مصرف گاز در دهکها مشابه است؛ قیمتگذاری صرف چالشزاست
درودیان در پاسخ به نگرانیها درباره فشار بر اقشار ضعیف تصریح کرد: «بله، فشار قیمتی حتما به خانوار وارد میشود. با توجه به اینکه مصرف گاز در دهکهای مختلف تقریباً مشابه است و تفاوت جدی ندارد، افزایش قیمت میتواند چالشهایی داشته باشد.» وی در تشریح راهکار جایگزین میگوید: «به همین خاطر همیشه ایده پاداش دادن به صرفهجویی، بهلحاظ سیاسی مقبولتر، رواتر و شدنیتر از تنبیه با قیمت است. اگر بگوییم در ازای صرفهجویی پاداش میدهیم، این کار درد ندارد؛ یعنی فرد اگر هم صرفهجویی نکند، فقط احساس میکند از یک درآمد محروم شده و این موضوع نارضایتی تولید نمیکند، اما تنبیه با قیمت میتواند نارضایتی ایجاد کند.»
چرا قیمت در گاز خانگی از سایر حاملهای انرژی موثرتر است؟
این کارشناس اقتصادی با تفکیک میان حاملهای انرژی مختلف معتقد است که قیمت در همه جا کارکرد یکسانی ندارد: «هر چقدر مصرف یک حامل انرژی ناشی از عوامل ساختاری باشد، قیمت نقش کمتری دارد. مثلا در بنزین، زیرساختار حملونقل شهری و در گازوئیل، کیفیت ناوگان جادهای حرف اول را میزند و مصرف خیلی جنبه رفتاری ندارد؛ به همین خاطر آنجا قیمت خیلی کار نمیکند.» او ادامه میدهد: «اما در گاز خانگی جنبه رفتاری بسیار پررنگ است و به همین خاطر ابزار قیمت در این بخش میتواند تاثیرگذاری بیشتری داشته باشد.»
ناترازی گاز، حتی بدون گرانی هم به معیشت فشار میآورد
درودیان درباره پیامدهای تورمی اصلاح قیمتها تصریح کرد: «افزایش قیمت گاز حتما یک فشار تورمی ایجاد میکند. با این حال باید توجه کرد که ما اکنون دچار کمبود و ناترازی گاز هستیم.» او با اشاره به تاثیر بحرانهای خارجی بر تولید گاز میافزاید: «در اثر جنگی که اتفاق افتاد، حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد از تولید گاز ما حذف شده است. اگر به سمت راههایی که صرفهجویی ایجاد میکند نرویم، حتی اگر قیمتها را هم ثابت نگه داریم، در اثر کمبود دچار فشارهای سمت عرضه خواهیم شد.» این کارشناس اقتصادی در نهایت تاکید کرد: «خود همین وضعیتی که اکنون در آن هستیم (ناترازی)، حتی اگر قیمت هم تغییر نکند، به دلیل کسری گاز تأثیر منفی خود را بر معیشت و تورم خواهد داشت. لذا مجموعهسیاستی که منجر به صرفهجویی معنیدار شود، در نهایت به نفع معیشت مردم خواهد بود.»
در پایان حسین درودیان راهکار نهایی را ترکیبی از دو مدل میداند: «ایده این است که هم پاداش به صرفهجویی داشته باشیم و هم اگر کسی وارد فرآیند صرفهجویی نشد، با قیمت تنبیه شود. یعنی فرد دو انتخاب پیشرو داشته باشد تا انگیزه حداکثری برای صرفهجویی ایجاد شود.»
لینک کپی شد
گزارش خطا
اخبار مرتبط
