«محاصره در برابر محاصره»؛ راهبرد جدید صنعاء برای تغییر معادلات دریای سرخ

به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری دانشجو، تصمیم صنعاء برای اعمال ممنوعیت دریایی علیه کشتیرانی عربستان وارد سومین هفته اجرای خود شده است؛ اقدامی که در چارچوب معادله «محاصره در برابر محاصره» تعریف شده و با هدف افزایش فشار بر ریاض برای پایان دادن به محاصره یمن و اجرای تعهدات انسانی مندرج در نقشه راه مورد توافق با میانجی‌گری عمان در سال ۲۰۲۳ دنبال می‌شود.

تداوم محاصره یمن از سوی عربستان و اجرا نشدن تعهدات توافق‌شده، زمینه‌ساز اتخاذ این راهبرد بوده و تا زمانی که این شرایط ادامه داشته باشد، احتمال حفظ یا حتی تشدید این سیاست وجود دارد.

ممنوعیت عبور نفتکش‌ها و کشتی‌های تجاری عربستان از منطقه عملیاتی دریای سرخ، باب‌المندب و خلیج عدن، به یکی از مهم‌ترین ابزارهای فشار بر اقتصاد عربستان تبدیل شده است. این اقدام موجب شده شرکت‌های کشتیرانی برای جلوگیری از خطرات احتمالی، مسیر حرکت کشتی‌های مرتبط با عربستان را تغییر دهند و به جای عبور از دریای سرخ، مسیر طولانی دماغه امید نیک را انتخاب کنند.

تغییر مسیر کشتی‌ها، علاوه بر افزایش قابل توجه هزینه‌های حمل‌ونقل و بیمه، مدت زمان سفر را نیز بین ۳۰ تا ۶۰ روز افزایش داده و آثار مستقیمی بر زنجیره تأمین، صادرات نفت و واردات کالاهای تجاری عربستان گذاشته است.

دو مسیر برای اجرای معادله جدید

راهبرد «محاصره در برابر محاصره» بر دو محور اصلی استوار شده است.

محور نخست، هدف قرار دادن کشتی‌های عربستان یا کشتی‌های مرتبط با این کشور در صورت نقض ممنوعیت دریایی است. در همین چارچوب، نیروهای مسلح یمن اعلام کرده‌اند که در اواخر ماه گذشته چهار نفتکش با استفاده از موشک و پهپاد هدف قرار گرفتند.

محور دوم، وادار کردن نفتکش‌ها و کشتی‌های تجاری به تغییر مسیر از طریق دماغه امید نیک است. منابع تخصصی حوزه کشتیرانی اعلام کرده‌اند تاکنون بیش از ۱۶ کشتی مسیر خود را تغییر داده‌اند؛ تغییری که از موفقیت اجرای ممنوعیت دریایی حکایت دارد.

نیروهای مسلح یمن نیز تأکید کرده‌اند که تغییر مسیر نفتکش‌های سعودی نتیجه تثبیت معادله «محاصره در برابر محاصره» و اعمال مؤثر ممنوعیت دریایی علیه کشتی‌های عربستان است.

داده‌های برخی سامانه‌های بین‌المللی رصد تردد دریایی نیز نشان می‌دهد باب‌المندب طی دو هفته گذشته همچنان شاهد عبور گسترده کشتی‌های غیرسعودی بوده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد عملیات یمن تنها کشتی‌های مرتبط با عربستان را هدف قرار داده و سایر خطوط کشتیرانی همچنان به فعالیت خود ادامه داده‌اند.

بازدارندگی در برابر ریاض

راهبرد جدید صنعاء تنها یک اقدام نظامی یا نمایش قدرت تلقی نمی‌شود، بلکه بخشی از سیاست ایجاد بازدارندگی در برابر عربستان است.

ادامه محاصره اقتصادی و انسانی یمن طی ۱۲ سال گذشته، زمینه اجرای این سیاست را فراهم کرده و انتقال بخشی از هزینه‌های اقتصادی محاصره به عربستان، به عنوان مهم‌ترین ابزار فشار در دستور کار قرار گرفته است.

عبدالملک بدرالدین الحوثی نیز در تازه‌ترین سخنرانی خود تأکید کرده است که در برابر ادامه محاصره عربستان، انجام اقدام متقابل اجتناب‌ناپذیر بوده و این رویکرد به معنای فاصله گرفتن از حمایت از فلسطین نیست، بلکه هر دو موضوع در یک چارچوب واحد دنبال می‌شوند.